Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam trao đổi những điểm mới về quy định giảm trừ gia cảnh:

Giảm trừ gia cảnh là một trong những quyền lợi quan trọng giúp người nộp thuế thu nhập cá nhân giảm nghĩa vụ thuế khi đang trực tiếp nuôi dưỡng gia đình và người thân của mình. Quy định giảm trừ gia cảnh được áp đụng đối với bản thân người nộp thuế và những người phụ thuộc.

Theo đó, giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là mức tiền cố định được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú. Mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).

- Đặc điểm:

+ Người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công được mặc nhiên tính giảm trừ cho bản thân mà không cần kê khai hay nộp chứng từ chứng minh nhu cầu chi tiêu.

+ Nếu người nộp thuế làm việc ở nhiều nơi thì chỉ được lựa chọn tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi trả thu nhập.

Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (tương đương 74,4 triệu đồng/năm). Đồng thời, khoản 3 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức hướng dẫn, thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, tuy nhiên các quy định về giảm trừ gia cảnh được áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 tức là từ tháng 1/2026. Trong đó, điểm mới đáng chú ý là bổ sung, mở rộng một số trường hợp so với quy định trước đây. Theo khoản 2 Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc bao gồm:

Con dưới 18 tuổi, gồm: con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ hoặc chồng.

Con từ đủ 18 tuổi trở lên thuộc một trong các trường hợp: mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.

Con đang theo học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc học phổ thông (bao gồm thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.

Vợ hoặc chồng; cha, mẹ; cha dượng, mẹ kế; cha mẹ nuôi; cha mẹ vợ hoặc cha mẹ chồng của người nộp thuế.

Các cá nhân khác không nơi nương tựa do người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật, như: anh, chị, em ruột; ông, bà; cô, dì, chú, bác, cậu ruột; cháu ruột…

Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc quy định tại điểm b khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và điểm c khoản 2, điểm a, điểm b khoản 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP không vượt quá 3 triệu đồng. Tuy nhiên, mức thu nhập 3 triệu đồng/tháng không áp dụng đối với tất cả người phụ thuộc.

Khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định con dưới 18 tuổi và con từ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động được xác định theo các điều kiện riêng, không thuộc nhóm phải áp dụng mức thu nhập nêu tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC.

Ngoài ra, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP đã bổ sung cơ chế giảm trừ đối với một số khoản chi của cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Trong đó, bao gồm chi phí khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả và chi phí giáo dục và đào tạo tại các cơ sở trong nước.

Theo Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam, đây là điểm mới nhân văn của chính sách thuế thu nhập cá nhân mới áp dụng. Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được trừ thêm các khoản chi thực tế cho bản thân và người phụ thuộc về:

Chi phí khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước (thuộc phạm vi danh mục Bảo hiểm y tế chi trả nhưng phần chi phí này chưa được Bảo hiểm y tế thanh toán).

Chi phí giáo dục và đào tạo cho bản thân và các con tại các cơ sở giáo dục, đào tạo thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong nước.

Điều kiện cụ thể để được giảm trừ:

Về chứng từ: Phải có hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp pháp, hợp lệ (hóa đơn điện tử có mã/khởi tạo từ máy tính tiền) đứng tên người nộp thuế hoặc người phụ thuộc.

Về mức giảm trừ: Được giảm trừ theo số chi thực tế nhưng không vượt quá mức trần tối đa quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP cho từng nhóm chi phí.

Nguyên tắc không trùng lặp: Các khoản chi này phải chưa được hỗ trợ, chi trả hay tài trợ bởi các nguồn tài chính khác (như bảo hiểm tự nguyện, quỹ phúc lợi công ty...).

Ngoài ra, theo quy định hiện hành, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo cũng được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế bao gồm:

a) Khoản đóng góp vào tổ chức, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa;

b) Khoản đóng góp vào quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học;

c) Khoản đóng góp vào các tổ chức có chức năng huy động tài trợ được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật.

Tổ chức, cơ sở và các quỹ quy định tại khoản này phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học, không vì mục tiêu lợi nhuận./.