Từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 83/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, quy định tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan; tổ chức thi, cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan và quản lý hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan. Một trong những điểm mới đáng chú ý là thay đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Theo Thông tư, hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Thay vì phải xin cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện trước khi hoạt động, doanh nghiệp tự rà soát, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định và thông báo với Cục Hải quan trước khi cung cấp dịch vụ. Cơ quan hải quan sẽ thực hiện hậu kiểm trong quá trình doanh nghiệp hoạt động. Trường hợp không duy trì đủ tiêu chuẩn, doanh nghiệp sẽ bị dừng quyền hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Thông tư cũng quy định rõ tiêu chuẩn đối với đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý. Theo đó, doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp, có hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ khai hải quan điện tử, có nhân viên đáp ứng tiêu chuẩn và không thuộc trường hợp bị dừng hoạt động do vi phạm. Nhân viên đại lý phải là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có trình độ từ cao đẳng trở lên, có chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan, được cấp mã số nhân viên và thực hiện cập nhật kiến thức định kỳ theo quy định.

Bên cạnh đó, Thông tư 83 đổi mới quy trình thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan theo hướng hiện đại hóa. Người dự thi đăng ký trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Cục Hải quan, kỳ thi được tổ chức bằng hình thức trắc nghiệm trên máy tính. Đồng thời, Thông tư bãi bỏ quy định về phúc khảo kết quả thi, miễn thi một số môn và bảo lưu kết quả thi theo các quy định trước đây.

Để tăng cường kỷ cương trong hoạt động nghề nghiệp, Thông tư bổ sung quy định hủy chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan đối với các trường hợp vi phạm quy chế thi hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng trong quá trình hành nghề.

Theo Cục Hải quan, việc chuyển từ quản lý bằng điều kiện kinh doanh sang quản lý bằng tiêu chuẩn góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao trách nhiệm tự quản và hiệu quả giám sát trong hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan./.