Tại Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải Quan được tổ chức vào sáng nay (11/6), ông Nguyễn Thành Hưng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết: Nhiều Nghị quyết quan trọng của Trung ương và Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, thúc đẩy chuyển đổi số, hiện đại hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong khi đó, thực tiễn triển khai Luật Hải quan năm 2014 cho thấy một số quy định đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ và yêu cầu xây dựng hải quan số.

Ông Nguyễn Thành Hưng - Phó Cục trưởng Cục Hải Quan phát biểu tại Hội thảo.

Nhiều ý kiến tại hội thảo đặc biệt quan tâm đến các quy định liên quan đến thương mại điện tử xuyên biên giới. Ông Phan Mạnh Hà, Giám đốc Đối ngoại Shopee Việt Nam cho rằng, cơ quan chức năng cần xem xét lại trách nhiệm khai báo hải quan của chủ quản nền tảng thương mại điện tử. Bởi hiện các sàn thương mại điện tử chỉ đóng vai trò trung gian, kết nối giữa người bán và người mua, không sở hữu hàng hóa, không trực tiếp thực hiện hoạt động nhập khẩu và cũng không nắm giữ đầy đủ các dữ liệu chuyên sâu phục vụ khai báo hải quan như mã hồ sơ, xuất xứ hàng hóa hay các loại giấy phép chuyên ngành. Chính vì vậy, sàn thương mại điện tử chỉ có trách nhiệm cung cấp thông tin cho cơ quan Hải quan thay vì trở thành chủ thể trực tiếp thực hiện khai báo. Theo đại diện doanh nghiệp, cách tiếp cận này sẽ phù hợp hơn với bản chất hoạt động của các sàn giao dịch điện tử, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Các đại biểu đại diện cho nhiều doanh nghiệp tham gia Hội thảo. Ảnh: Thu Hà

Ở góc độ doanh nghiệp đầu tư, bà Lê Thị Xuân Huế, Phó Giám đốc Công ty TNHH BowerGroupAsia Việt Nam nhìn nhận, chế độ doanh nghiệp ưu tiên là một trong những điểm sáng của Luật Hải quan/2014, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất liên tục, giảm thời gian chờ đợi và tối ưu chi phí logistics. Theo bà, cơ chế cho phép doanh nghiệp ưu tiên đưa hàng vào sản xuất trước khi hoàn thiện hồ sơ đã hỗ trợ hiệu quả hoạt động của nhiều tập đoàn đa quốc gia và cần được luật hóa để bảo đảm tính ổn định lâu dài.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cũng nên nghiên cứu bổ sung cơ chế giải trình trong quá trình đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Bởi trên thực tế có nhiều trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt không phải do cố tình vi phạm mà xuất phát từ sự thiếu thống nhất hoặc chồng chéo giữa các quy định pháp luật ở nhiều lĩnh vực khác nhau. “Việc bị đánh giá ở mức tuân thủ thấp sẽ kéo theo nhiều hệ quả như gia tăng tần suất kiểm tra, kéo dài thời gian thông quan và làm phát sinh chi phí sản xuất kinh doanh. Do đó, cần có cơ chế cho phép giải trình đối với các trường hợp phát sinh do nguyên nhân khách quan hoặc bất khả kháng trước khi đưa ra quyết định đánh giá mức độ tuân thủ” - bà Lê Thị Xuân Huế nêu ý kiến.

Các doanh nghiệp góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan

Cùng chung quan điểm tháo gỡ những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, bà Đào Thị Thu Huyền, Phó Giám đốc Bộ phận Nhân sự, Trưởng phòng Đối ngoại Công ty TNHH Canon Việt Nam cho rằng, dự thảo luật cần làm rõ hơn quy định đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ. Bởi, hiện nay nhiều loại máy móc, thiết bị đã được nhập khẩu hợp pháp hoặc được sản xuất trong nước nhưng khi luân chuyển giữa các đơn vị, chi nhánh hoặc doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các thủ tục quản lý chuyên ngành tương tự như hàng hóa nhập khẩu trực tiếp từ nước ngoài. Điều này làm tăng chi phí, kéo dài thời gian xử lý và chưa phản ánh đúng bản chất của hàng hóa, tăng gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp. “Những quy định này cần được rà soát, điều chỉnh phù hợp hơn với thực tiễn sao cho tạo điều kiện thông thoáng cho doanh nghiệp, tránh chồng chéo” - bà Huyền kiến nghị.

Những góp ý từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh không chỉ phản ánh nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp mà còn cung cấp thêm cơ sở quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan./.