Xin mời nghe âm thanh tại đây:
Theo bác sĩ Kiều Quốc Hiền, Trưởng Khoa Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện E, thoái hóa khớp gối thường tiến triển qua các giai đoạn khác nhau, nhưng ở giai đoạn nào thì đau khi vận động hoặc khi khớp phải chịu lực cũng là triệu chứng điển hình nhất.
"Đặc biệt khi đứng lên đi lại là đau, khớp càng chịu lực nặng càng đau. Trên lâm sàng khớp có biểu hiện biến dạng, phì đại. Khi day day xương bánh chè có cảm giác trượt vào trong, ra ngoài, xuống dưới, người ta gọi đó dấu hiệu bào gõ xương bánh chè. Bệnh nhân có cảm giác lạo xạo ở khớp gối, đến lúc mất sụn rất đau, đặc biệt đến giai đoạn 3 gai xương mọc rõ quanh khớp thì đau không chịu được", bác sĩ Hiền cho biết.
Ở giai đoạn đầu, thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình thoái hóa. Theo bác sĩ Kiều Quốc Hiền, khi được chẩn đoán thoái hóa khớp gối giai đoạn 1, người bệnh nên điều chỉnh chế độ vận động, hạn chế các hoạt động gây áp lực lớn lên khớp, đồng thời kiểm soát cân nặng để giảm tải cho khớp gối: "Ví dụ, các môn thể thao như bóng đá, tennis, cầu lông… là những môn có lực tác động lên khớp gối khá lớn. Tương tự, những người làm công việc khuân vác, phải đứng nhiều hoặc thường xuyên đi bộ đường dài cũng nên có sự điều chỉnh phù hợp để bảo vệ và duy trì sức khỏe khớp gối lâu dài hơn. Thứ hai, có thể sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ nhằm hạn chế quá trình thoái hóa khớp".
Cùng với thay đổi hình thức vận động, người bệnh cần kiểm soát cân nặng bởi khớp gối là khớp phải chịu lực lớn nhất của cơ thể. Mỗi kilogram cân nặng dư thừa đều làm tăng áp lực lên khớp mỗi khi đi lại hoặc leo cầu thang.
Trong trường hợp bệnh tiến triển hơn sẽ có một số phương pháp điều trị khác như tiêm dịch khớp nhân tạo, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu, tế bào gốc hoặc các liệu pháp hỗ trợ khác có thể được cân nhắc cho những trường hợp còn chỉ định.
Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu các phương pháp này không thể phục hồi lớp sụn đã mất hoàn toàn mà chỉ hỗ trợ giảm đau, cải thiện chức năng vận động và làm chậm quá trình thoái hóa.
Với những trường hợp thoái hóa khớp gối giai đoạn cuối, phẫu thuật thay khớp có thể giúp người bệnh giảm đau và phục hồi khả năng vận động.
Tuy nhiên bác sĩ Kiều Quốc Hiền nhấn mạnh, điều quan trọng nhất trong điều trị thoái hóa khớp gối không phải là thay khớp mà là giữ được khớp thật càng lâu càng tốt. Do đó bác sĩ khuyến cáo, những người trên 40 tuổi nếu xuất hiện tình trạng đau hoặc mỏi khớp gối kéo dài không nên tự điều trị tại nhà: "Người bệnh nên đến bệnh viện, tối thiểu là chụp X quang thường, làm các xét nghiệm như đo mật độ xương, đánh giá độ dày của mặt khớp.. màng hoạt dịch của khớp để xem có bị viêm không. Bởi vì viêm sẽ gây ra chất trung gian và gây viêm màng hoạt dịch làm khớp gối đau tăng lên, do đó khi có dấu hiệu đau mỏi khớp gối thì nên đi khám…".
Thoái hóa khớp gối là bệnh lý tiến triển theo thời gian nhưng không đồng nghĩa với việc người bệnh phải chấp nhận sống chung với đau đớn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, thay đổi lối sống và điều trị đúng giai đoạn sẽ giúp bảo tồn khớp gối lâu hơn, duy trì chất lượng cuộc sống và giảm nguy cơ phải phẫu thuật thay khớp khi bệnh đã ở giai đoạn cuối.
