Bộ Y tế vừa có văn bản gửi các bệnh viện trực thuộc Bộ, Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người về việc tăng cường quản lý hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người.
Thời gian qua, thông tin từ các cơ quan chức năng và phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng cho thấy đã phát hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người hoạt động trái phép, kết nối qua các nền tảng mạng xã hội. Những hành vi này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng của người dân.
Thực hiện nghiêm quy định pháp luật, siết chặt quy trình ghép tạng
Để tăng cường quản lý nhà nước và chấn chỉnh việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Cụ thể, các cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện nghiêm Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan và hướng dẫn của Bộ Y tế. Bộ Y tế cũng nhấn mạnh nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở có thực hiện ghép tạng rà soát, chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý và toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng. Đồng thời phải thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định, xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt đối với các trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể ở người sống.
Các cơ sở cũng cần kiểm tra, rà soát chặt chẽ hồ sơ hiến và ghép, bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ. Không thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người khi hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép. Bên cạnh đó, cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những người trực tiếp tham gia hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm
Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, các đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để tăng số lượng mô, bộ phận cơ thể người từ người chết não, từng bước hạn chế nguồn hiến từ người sống.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người, các cơ sở khám chữa bệnh phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với các cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.
Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai thực hiện. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc, các đơn vị phản ánh về Bộ Y tế (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh) để được hướng dẫn, giải quyết.
