Cảnh giác với những thông tin dinh dưỡng "lệch chuẩn" trên mạng xã hội

Cả tháng nay, gia đình chị Nguyễn Hồng Thu, sống tại phường Đống Đa đã tỏ ra khá ngạc nhiên khi chế độ ăn sáng của chị khác biệt so với các thành viên trong gia đình. Sau khi chồng con đi làm, đi học, chị Thu lại kỳ cạch lôi máy ép để chuẩn bị bữa sáng cho mình. “Trước đây ấy thì những bữa sáng thì tôi thường ăn phở này, ăn bánh mì này, ăn xôi. Nhưng mà tôi nghe thông tin trên mạng là ăn sáng như thế thì không tốt. Vì thế bây giờ tôi ép nước cà rốt, táo, dưa leo để uống thay cho bữa sáng. Vì như vậy sẽ giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn, đào thải độc tố tốt hơn” – chị Thu cho hay.

Có thời gian không kiểm soát được việc ăn uống, cân nặng của chị Lê Hải Anh, sống tại phường Cầu Giấy, HN tăng với tốc độ “phi mã”. Lo lắng vóc dáng kém duyên và ảnh hưởng tới sức khỏe, chị Hải Anh lên mạng “tra cứu” các chế độ dinh dưỡng giúp giảm cân. Cuối cùng chị chọn phương pháp uống giấm táo. “Em hay lên mạng tìm hiểu cách giảm cân và thải độc cho cơ thể thấy có loại giấm táo không cần tập luyện cũng giảm cân được, nên mình tìm mua loại giấm này trên các trang mà họ đặt mua từ nước ngoài về… Người thừa cân bao giờ cũng mong muốn một thực phẩm nào đấy giúp cân nặng trở về mức mà họ mong muốn”- chị Hải Anh nói.

Thực tế, trên mạng xã hội xuất hiện nhan nhản các thông tin liên quan đến dinh dưỡng giảm cân, chế độ ăn giúp “khỏe - đẹp” do vậy, không ít người đã không ngần ngại thử nghiệm khá nhiều phương pháp. Thế nhưng, liệu bạn có đủ “tỉnh táo” để nhận biết đâu là những nội dung thực sự hữu ích và đâu là những thông tin “không đáng tin”? Ths.BS Đoàn Hồng- Trung tâm Khám- Tư vấn Dinh dưỡng VIAM-Viện Y học ứng dụng VN cho biết, các nội dung này lại lan truyền dễ dàng và thu hút người xem bởi được thiết kế rất phù hợp với cách tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội.

“Đánh trúng tâm lý sợ hãi, lo lắng về sức khỏe của người xem: “Ăn gì để giảm 5 kg?”, “thực phẩm chữa gan nhiễm mỡ”, “3 món giúp trẻ cao thêm 5 cm”… Hoặc các nội dung có thể đơn giản hoá những vấn đề phức tạp, ví dụ như “Ăn X để giảm cân”, “bỏ Y sẽ hết bệnh”. Các nội dung sử dụng các cảm xúc mạnh để tăng tương tác hay người tạo nội dung có thể có vẻ ngoài rất đáng tin như mặc áo blouse, dẫn chứng một vài nghiên cứu, sử dụng thuật ngữ y khoa tự tin… có thể khiến người xem tin rằng đây là bác sĩ giàu chuyên môn đang chia sẻ kiến thức. Việc tạo ra các video ngắn trên mạng xã hội cũng thu hút sự quan tâm của người xem và cuối cùng là do thuật toán của các nền tảng mạng xã hội dẫn dắt người xem đến với các nội dung mà họ đang quan tâm”- BS Hồng cho biết.

Không ít trường hợp đã tin và thực hành theo các chế độ dinh dưỡng xuất hiện trên mạng xã hội. Tuy nhiên, kết quả không như mong muốn, thậm chí còn ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân như không ít trường hợp BS Đoàn Hồng đã gặp trong thực tế.

“Phòng khám chúng tôi đã khám và tư vấn cho khá nhiều bà mẹ in vào công dụng thần kỳ của sữa mẹ có thể chữa bệnh, đã từng trend “nhỏ sữa mẹ vào mắt trẻ sơ sinh” để chữa viêm kết mạc mắt. Chúng tôi đã phải khuyên bà mẹ mang con đi khám, hậu quả là mắt trẻ đã nhiễm khuẩn nặng, không mở được mắt, có nguy cơ mù loà. Không ít trường hợp tin vào thực dưỡng kết hợp thuốc nam gây suy kiệt phải nhập viện cấp cứu, bị xơ gan… hay đã từng có người thải độc bằng thụt cà phê gây vỡ trực tràng, uống chanh liều cao hàng ngày và gây viêm loét dạ dày…”- BS Đoàn Hồng cảnh báo.

Ths.BS Đoàn Hồng cũng lưu ý, người dân cần xây dựng cho mình một “bộ lọc” đủ mạnh để lựa chọn các thông tin dinh dưỡng chuẩn xác trên không gian mạng hiện nay bằng cách trang bị kiến thức nền tảng tối thiểu, cùng với đó, người dân không nên vội tin và vội áp dụng các thông tin mình vừa đọc được. Việc lưu sẵn những nguồn thông tin đáng tin cậy là cần thiết để trực tiếp kiểm chứng độ chính xác của các nội dung dinh dưỡng trên mạng xã hội. BS Đoàn Hồng cũng mong muốn các cơ quan chức năng cũng cần có cơ chế gắn nhãn cảnh báo cho những nội dung chưa được kiểm chứng, đồng thời có biện pháp kiểm soát những thông tin khoa học sai lệch trên mạng xã hội, ưu tiên hiển thị những nguồn uy tín.