"Chìa khóa” giúp người bệnh Parkinson duy trì cuộc sống độc lập

Mời nghe chương trình tại đây:

Parkinson là rối loạn thoái hóa mạn tính của hệ thần kinh trung ương, xảy ra khi các tế bào thần kinh ở một số vùng não bị thoái hóa, làm giảm dopamine - chất dẫn truyền thần kinh quan trọng điều khiển vận động. Sự thiếu hụt này dẫn đến các triệu chứng điển hình như run khi nghỉ, cứng cơ, chậm vận động và mất thăng bằng. Bệnh tiến triển âm thầm và thường nặng dần theo thời gian, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt của người bệnh.

Ở giai đoạn sớm, Parkinson không chỉ biểu hiện bằng run tay chân mà còn có nhiều dấu hiệu dễ bị bỏ qua như giảm khứu giác, táo bón kéo dài, rối loạn giấc ngủ, thay đổi cảm xúc, đau mỏi không rõ nguyên nhân hoặc chữ viết nhỏ dần. Về vận động, người bệnh có thể bước đi chậm, ít vung tay, giọng nói nhỏ và khuôn mặt giảm biểu cảm. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Theo bác sĩ Nguyễn Lê Liêm - khoa phục hồi chức năng, bệnh viện 198 Bộ Công an, điều trị Parkinson không chỉ dựa vào thuốc mà phục hồi chức năng đóng vai trò cốt lõi song song. Các bài tập vận động giúp giảm cứng cơ, cải thiện thăng bằng, điều chỉnh dáng đi và hạn chế nguy cơ té ngã. Đồng thời, tập luyện còn giúp duy trì khả năng tự chăm sóc, hỗ trợ người bệnh thực hiện các hoạt động hàng ngày như ăn uống, mặc quần áo hay di chuyển.

Phục hồi chức năng còn có tác động tích cực đến hệ thần kinh thông qua việc kích thích tính dẻo thần kinh, giúp não thích nghi tốt hơn với tổn thương. Ngoài ra, các bài tập thở, luyện giọng nói giúp cải thiện tình trạng nói nhỏ, khó nuốt - những triệu chứng thường gặp ở giai đoạn muộn. Các hình thức như đi bộ, yoga, thái cực quyền hay đạp xe cũng góp phần cải thiện tinh thần, giảm lo âu và trầm cảm.

Đáng chú ý, người bệnh nên bắt đầu tập luyện ngay từ giai đoạn sớm sau khi được chẩn đoán để đạt hiệu quả tối ưu. Việc duy trì tập luyện đều đặn, kết hợp dinh dưỡng hợp lý như tăng rau xanh, chất xơ, omega-3, đồng thời điều chỉnh lượng protein phù hợp sẽ giúp hỗ trợ điều trị tốt hơn.

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi, từ việc hỗ trợ tập luyện, đảm bảo an toàn trong sinh hoạt đến động viên tinh thần để người bệnh duy trì sự kiên trì. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý người bệnh cần tránh tập quá sức, sai kỹ thuật hoặc phụ thuộc vào dụng cụ hỗ trợ.

Với sự kết hợp giữa điều trị y khoa, phục hồi chức năng, dinh dưỡng và hỗ trợ gia đình, người bệnh Parkinson hoàn toàn có thể duy trì sự độc lập, chậm tiến triển bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống./.