Xin mời nghe âm thanh tại đây:
Động kinh kháng thuốc là một nhóm bệnh lý phức tạp trong chuyên ngành thần kinh. Bệnh đặc trưng bởi các cơn động kinh tái phát dai dẳng không đáp ứng với các thuốc kháng động kinh. Phẫu thuật lấy bỏ tổn thương não gây động kinh có thể giúp điều trị cắt cơn hoặc giảm cơn tối đa cho người bệnh.
Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như trước đây, phạm vi phẫu thuật có thể không đủ rộng, dẫn đến nguy cơ tái phát cao và khó đạt hiệu quả điều trị tối ưu.
Để khắc phục hạn chế này, các bác sĩ Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức đã triển khai thành công kỹ thuật điện não đồ vỏ não (EcoG) – thay vì qua da đầu như trước đây.
Bệnh nhân đầu tiên được điều trị thành công bằng kỹ thuật điện não đồ vỏ não là một trường hợp mắc bệnh đã 20 năm nay.
PGS.TS Đồng Văn Hệ - PGĐ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội PT thần kinh VN cho biết, trước khi được phẫu thuật dưới hướng dẫn của kỹ thuật điện não đồ vỏ não, bệnh nhân đang dùng 3 loại thuốc chống động kinh với liều tối đa nhưng vẫn xuất hiện 4-5 cơn mỗi ngày.
Sau khi được ghi điện não đồ video ngoài da đầu kéo dài và chụp cộng hưởng sọ não, các bác sĩ xác định cơn động kinh do loạn sản vỏ não thùy trán gây nên. Đây là một dạng dị tật trong quá trình phát triển vỏ não – nguyên nhân phổ biến gây động kinh kháng thuốc ở trẻ em. Để giải quyết bệnh nhân cần phải được phẫu thuật cắt bỏ tổn thương.
Tuy nhiên, nếu chỉ đo điện não đồ qua da đầu – phương pháp thông thường đang được áp dụng tại nhiều cơ sở y tế thì tỷ lệ thấy được cơn động kinh thường khó hơn và cơn không điển hình.
“Khi đo qua da đầu sóng điện não bị cản trở bởi nhiều lớp của da đầu như màng xương, cân cơ, mỡ... nên sóng điện não rất khó bắt. Vì thế tỷ lệ thấy được cơn nó khó và cái cơn nó không điển hình khó hơn..cái hình dáng nó cũng khó nhận diện…”, PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết.
Cũng vì không xác định được chính xác nguồn gốc các sóng động kinh nên nếu chỉ dựa vào kết quả từ phương pháp đo điện não đồ qua da đầu phạm vi cắt bỏ tổn thương sẽ rất hẹp, nguy cơ tái phát cao.
Đứng trước nguy cơ phẫu thuật không đạt hiệu quả tối ưu nếu chỉ dựa vào điện não đồ da đầu, PGS.TS Đồng Văn Hệ cùng các cộng sự đã quyết định sử dụng kỹ thuật điện não đồ vỏ não cho phép ghi điện não trực tiếp từ bề mặt vỏ não để xác định nguồn gốc các sóng động kinh, thay vì đo qua da đầu như các phương pháp thông thường.
“EcoG là phương pháp ghi điện trực tiếp từ bề mặt vỏ não thông qua các điện cực đặt ngay trên nhu mô não trong quá trình phẫu thuật. Khi ghi trực tiếp sẽ giúp thu nhận tín hiệu với độ phân giải không gian và thời gian cao hơn, từ đó cung cấp thông tin chính xác hơn về hoạt động của điện não”, PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết.
Trong suốt quá trình phẫu thuật, các điện cực được đặt trực tiếp lên vỏ não và cả diện cắt tổn thương để liên tục theo dõi hoạt động điện. Dựa vào tín hiệu ghi nhận được, ê kíp đã xác định chính xác thời điểm dừng cắt bỏ, đảm bảo loại bỏ tối đa vùng sinh động kinh nhưng vẫn bảo tồn chức năng thần kinh quan trọng. Sau phẫu thuật, người bệnh không còn cơn dù chưa dùng lại thuốc.
PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết thêm, kỹ thuật này được ứng dụng hiệu quả trong nhiều loại phẫu thuật động kinh như cắt thùy thái dương, cắt vùng tổn thương, vùng vỏ não bệnh hoặc cắt nửa bán cầu.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc cắt bỏ hoàn toàn vùng có bất thường dưới hướng dẫn của điện não đồ vỏ não giúp tăng tỷ lệ hết cơn và giảm nguy cơ thiếu hụt thần kinh sau phẫu thuật, mở ra cơ hội kiểm soát cơn tốt hơn cho nhiều người bệnh động kinh kháng thuốc.
