Tuyên bố được ký kết trong khuôn khổ buổi toạ đàm do Viện Dinh dưỡng chủ trì với nội dung: “Một số khuyến nghị chính sách và tuyên bố đồng thuận vè giảm tiêu thụ natri để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ”, thuộc Hội nghị Đột quỵ toàn quốc năm 2026.

Phát biểu tại buổi toạ đàm, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh cho biết, Tuyên bố đồng thuận giảm tiêu thụ natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì có ý nghĩa rất quan trọng, đó là tiếng nói chung của cộng đồng các hội chuyên ngành, trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ… đã và đang gia tăng nhanh chóng, trở thành thách thức lớn đối với sức khoẻ cộng đồng tại nước ta.

Theo TS Lê Thái Hà yếu tố nguy cơ chính của các bệnh không lây nhiễm kể trên liên quan chặt chẽ đến thói quen ăn thừa muối của người dân.

TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế

Điều tra quốc gia do Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới phối hợp thực hiện năm 2021 cho thấy, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt nam là khoảng 8,1 gam/người/ngày.

“Mức tiêu thụ này gấp 1,6 lần so với khuyến cáo của WHO- Đây là mức tiêu thụ không an toàn, góp phần gây ra 30.000 ca tử vong mỗi năm”, theo GS.TS Lê Danh Tuyên, Chủ tịch Hội tiết chế dinh dưỡng VN.

Ông cũng cho biết, natri trong khẩu phần của người Việt không chỉ đến từ lọ muối trong bếp, mà còn từ nước mắm, bột canh, gia vị và thực phẩm chế biến sẵn – những nguồn mà người tiêu dùng khó nhận biết nếu thiếu thông tin rõ ràng.

Theo một khảo sát năm 2021, trong số người trưởng thành từ 18–69 tuổi, 78,2% cho biết luôn luôn hoặc thường xuyên thêm muối hoặc nước mắm/nước chấm mặn vào thức ăn trước hoặc trong khi ăn, trong khi 8,7% cho biết luôn luôn hoặc thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng muối cao.

Trong những năm qua, Bộ Y tế đã triển khai nhiều hoạt động để giảm muối trong khẩu phần của người Việt nhưng chưa hiệu quả. Để tạo ra chuyển biến trên quy mô toàn dân, chuyên gia của các hội chuyên ngành đều thống nhất, cần các giải pháp mang tính cấu trúc, làm cho việc lựa chọn ít muối trở nên dễ dàng và mặc định.

Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì là giải pháp đáp ứng được yêu cầu đó.

Muối giảm natri là sản phẩm thay thế cho muối ăn thông thường với hàm lượng natri thấp hơn. Các sản phẩm này được sản xuất bằng cách thay một phần natri clorua bằng các khoáng chất khác như kali clorua (muối bổ sung kali) hay magiê sulfat (muối bổ sung magiê), trong đó muối bổ sung kali là loại muối giảm natri phổ biến nhất.

Trong khi tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim và đột quỵ, kali lại có lợi cho sức khoẻ tim mạch. Muối giảm natri bổ sung kali có tác động kép trong việc giảm lượng natri và tăng lượng kali hấp thụ, giúp điều hòa huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch cũng như đột quỵ.

“Việc ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì, đặc biệt là nhãn cảnh báo, giúp người tiêu dùng nhận biết nhanh sản phẩm có hàm lượng natri cao ngay tại thời điểm mua hàng, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp cải tiến công thức sản phẩm. Đây là nội dung đang được Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất trong quá trình xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)”, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh nói.

Theo các chuyên gia đây cũng là hướng đi mà nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai, dựa trên các bằng chứng khoa học về lợi ích khi sử dụng muối natri bổ sung kali giúp giảm 14% nguy cơ đột quỵ; 13% các biến cố tim mạch quan trọng và 12% nguy cơ tử vong sớm.