Cụ ông H.V.L. 94 tuổi ở tỉnh Hưng Yên là một trường hợp điển hình. Khoảng 10 ngày trước ông L. bị gà mổ vào gót chân trái. Vì cho rằng chỉ là một vết thương nhỏ ông chỉ rửa qua bằng nước sạch.

Vài ngày sau, ông L. bắt đầu xuất hiện đau mỏi toàn thân, cứng cổ, miệng khó há, ăn uống dễ sặc. Khi được đưa đến bệnh viện tuyến dưới đã trong tình trạng da lạnh, vã mồ hôi, ứ đọng đờm dãi, gây tắc đường thở và phải đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Một trường hợp khác là anh T.V.Đ. (50 tuổi, Bắc Ninh). Sau một lần ngã xe, anh bị vết thương ở lòng bàn tay trái nhưng không được xử trí đúng cách. Khi nhập viện, anh Đ. đã xuất hiện những cơn giật co cứng toàn thân liên tục, suy hô hấp, tím tái, phải đặt ống nội khí quản.

Ban đầu, anh được chẩn đoán là suy hô hấp và viêm màng não. Tuy nhiên, sau khi chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, qua khai thác tiền sử và thăm khám, các bác sĩ phát hiện vết thương ở lòng bàn tay trái kích thước khoảng 3 x 3 cm, sâu lộ xương dù bề mặt đã khô. Cùng với các biểu hiện lâm sàng như co cứng cơ, giật cứng toàn thân, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng.

Anh Đ. phải mở khí quản cấp cứu, ăn qua sonde và điều trị hồi sức tích cực do nguy cơ suy hô hấp và sốc nhiễm khuẩn.

Qua hai trường hợp trên, ThS.Bs Trương Tư Thế Bảo, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ giẫm phải đinh gỉ hoặc bị sắt thép hoen gỉ đâm mới mắc uốn ván. Thực tế, vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) tồn tại phổ biến trong đất, cát, bụi bẩn và phân gia súc, gia cầm. Khi nha bào xâm nhập qua các vết thương hở, đặc biệt là những vết thương sâu hoặc nhiễm bẩn, chúng có thể phát triển và tiết độc tố gây bệnh uốn ván.

Vì vậy, một vết gà mổ, vết gai đâm, vết trầy xước do ngã xe hay bất kỳ vết thương hở nào tiếp xúc với môi trường bẩn đều có nguy cơ nhiễm vi khuẩn uốn ván nếu không được xử trí đúng cách.

"Trong tình huống này việc chỉ rửa vết thương bằng nước sạch không đủ để loại bỏ nha bào uốn ván. Đối với các vết thương hở, vết thương sâu, dập nát hoặc có nguy cơ nhiễm bẩn, người dân cần đến cơ sở y tế để được làm sạch, sát khuẩn đúng quy trình và đánh giá chỉ định tiêm huyết thanh kháng uốn ván hoặc vắc-xin phòng uốn ván nếu cần", Bs Thế Bảo hướng dẫn.

Uốn ván là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 10% đến trên 50%, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền nếu không được điều trị hồi sức tích cực kịp thời. Chi phí điều trị một ca uốn ván nặng phải thở máy, dùng thuốc an thần kéo dài và chăm sóc hồi sức có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, chưa kể thời gian điều trị kéo dài và nguy cơ để lại nhiều di chứng nặng.

Trong khi đó, chỉ một mũi vắc-xin phòng uốn ván hoặc một liều huyết thanh kháng uốn ván khi được chỉ định sau chấn thương có thể giúp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Do đó người dân không nên chủ quan với bất kỳ vết thương hở nào, dù chỉ là vết trầy xước, gai đâm, gà mổ hay vết thương do ngã xe.

Điều quan trọng không phải kích thước vết thương mà là nguy cơ nhiễm bệnh. Với những người chưa tiêm phòng đầy đủ, không nhớ tiền sử tiêm chủng hoặc đã nhiều năm chưa tiêm nhắc lại, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ mắc uốn ván và chỉ định tiêm vắc-xin, hoặc phối hợp với huyết thanh kháng uốn ván (SAT) khi cần thiết”, bác sĩ Thế Bảo nhấn mạnh.