Mời nghe chương trình tại đây:
Mỡ máu cao thường được nhắc đến như một vấn đề sức khỏe ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người trẻ cũng có thể bị rối loạn lipid máu, kể cả những người không thừa cân, béo phì. Ths.BS CKII Nguyễn Thị Kim Oanh, Phó trưởng khoa khoa khám chữa bệnh theo yêu cầu, Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, mỡ máu là cách gọi quen thuộc để chỉ các chất béo trong máu, trong đó đáng chú ý là cholesterol và triglycerid. Khi các chỉ số này tăng cao, nguy cơ hình thành mảng xơ vữa trong thành mạch cũng tăng lên.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh, tuổi trẻ hay cân nặng bình thường không đồng nghĩa với việc chắc chắn có chỉ số mỡ máu bình thường. Mỡ máu cao thường diễn tiến âm thầm, người bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Vì vậy, chỉ xét nghiệm máu mới có thể phát hiện chính xác tình trạng rối loạn lipid.
Một người gầy nhưng thường xuyên ăn thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đồ chiên rán, thịt chế biến sẵn hoặc sử dụng nhiều đồ uống có đường vẫn có nguy cơ tăng mỡ máu. Ngoài chế độ ăn, ít vận động, ngồi lâu, hút thuốc, uống rượu bia và thói quen sinh hoạt thiếu điều độ cũng là những yếu tố cần lưu ý. Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với những trường hợp tăng cholesterol máu có tính chất gia đình.
Mỡ máu cao kéo dài có thể góp phần hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch, làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Đáng lưu ý, quá trình xơ vữa có thể bắt đầu từ khá sớm và tích lũy theo thời gian.
Do đó, người trẻ không nên chỉ dựa vào cân nặng hay cảm giác khỏe mạnh để đánh giá nguy cơ. Khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm các chỉ số lipid máu là cách giúp phát hiện sớm bất thường.
Về chế độ ăn, người có mỡ máu cao không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn thịt, trứng hay chất béo mà cần xây dựng khẩu phần cân đối, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn; đồng thời ưu tiên rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và nguồn đạm ít chất béo.
Bên cạnh đó, cần tăng cường vận động phù hợp với thể trạng, hạn chế ngồi liên tục nhiều giờ và chủ động đứng dậy, đi lại, thay đổi tư thế trong ngày. Điều quan trọng là duy trì lối sống lành mạnh một cách tổng thể, thay vì chỉ thay đổi một yếu tố riêng lẻ.
