Lây nhiễm viêm gan B từ mẹ sang con – Nguy cơ không thể xem nhẹ

Trong số các bệnh truyền nhiễm cần phải dự phòng và tránh lây nhiễm cho em bé sau khi ra đời, bệnh viêm gan B khiến các mẹ khá hoang mang và lo lắng. Đây cũng là tâm trạng của chị Đỗ Thúy Hiền sống tại xã Đông Anh, Hà Nội khi biết mình mắc viêm gan B ngay sau thời điểm sinh con và con gái bé bỏng của chị cũng đã bị lây viêm gan B từ mẹ. “Lúc phát hiện ra bệnh thấy bất ngờ và buồn vì cả hai mẹ con cùng mắc bệnh. Một người bị bệnh đã lo, giờ lại cả hai mẹ con thì rất lo lắng”- chị Đỗ Thúy Hiền nói.

Theo PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt- Phó trưởng khoa Bệnh nhiệt đới và can thiệp giảm hại – Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, tại nước ta, tỷ lệ nhiễm viêm gan B trong cộng đồng chiếm khoảng 8 -15%, có thể cao hơn ở một số đối tượng và khu vực. Tỷ lệ phụ nữ nhiễm virus viêm gan B cũng dao động trong tỷ lệ này. Trường hợp phụ nữ bị nhiễm virus viêm gan B không được can thiệp điều trị tiềm ẩn nguy cơ lây truyền virus từ mẹ sang con. Đây là đường lây khá phổ biến tại Việt Nam khiến cho số lượng người nhiễm virus viêm gan B tại nước ta vẫn khá cao trong nhiều năm qua.

Theo chuyên gia, lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con chủ yếu xảy ra khi sinh nở. Bởi vì thời điểm này, trẻ sẽ tiếp xúc với các dịch tiết cũng như máu của mẹ nên nguy cơ lây truyền trong giai đoạn này là cao nhất.

Khi trẻ sơ sinh bị nhiễm virus viêm gan B từ mẹ, bệnh của trẻ có nguy cơ tiến triển thành xơ gan và ung thư gan rất cao. Các nghiên cứu cho thấy, nếu chúng ta nhiễm virus viêm gan B càng sớm, khả năng khỏi bệnh tương đối thấp. Cùng với đó, phần lớn các trường hợp sẽ tiến triển thành bệnh lý viêm gan mãn, sau đó tiến triển thành xơ gan và ung thư gan”- PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt cho biết.

Phụ nữ viêm gan B có thể mang thai và sinh con an toàn?

Theo PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt, nếu phụ nữ biết mình bị viêm gan B trước khi mang thai, điều đầu tiên cần phải làm đó là nên thực hiện đánh giá về tình trạng nhiễm virus của bản thân.

Nếu cần thiết, các bác sĩ sẽ chỉ định điều trị cho viêm gan B bệnh nhân. Hiện nay, thuốc điều trị viêm gan B được chứng minh là tương đối an toàn cho thai cũng như trẻ sơ sinh. Trong trường hợp chúng ta đi khám và chưa có chỉ định điều trị thuốc viêm gan B thì bác sĩ sẽ tư vấn và đánh giá nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con. Trong trường hợp nguy cơ này là đáng kể thì bác sĩ sẽ chỉ định cho thai phụ được sử dụng thuốc kháng virus với mục đích phòng lây truyền từ mẹ sang con”- BS Vũ Quốc Đạt nói.

Có 3 chiến lược chính rất quan trọng để bảo vệ trẻ không bị nhiễm virus viêm gan B từ mẹ theo khuyến cáo của các chuyên gia truyền nhiễm, bao gồm: việc điều trị thuốc kháng virus cho mẹ; tiêm phòng vaccine cho trẻ sơ sinh và điều trị bằng Gamma globulin cho trẻ là các biện pháp được chứng minh là có hiệu quả giúp ngăn ngừa nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con. Đối với trẻ sơ sinh, để giảm nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan B, các bé cần được tiêm vaccine và Gamma globulin càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi trẻ được sinh ra.

Khi nào phụ nữ nên thực hiện tầm soát viêm gan B

Theo PGS.TS.BS Vũ Quốc Đạt, do chúng ta sống ở vùng dịch tễ có lưu hành virus viêm gan B rất cao, nên khuyến cáo tất cả người dân nên sớm biết tình trạng nhiễm virus viêm gan B của mình càng sớm càng tốt.

Nếu là phụ nữ, không nhất thiết phải chờ tới khi lập gia đình hoặc tới khi mang thai mới cần xét nghiệm, chúng ta nên thực hiện xét nghiệm sàng lọc viêm gan B sớm nhất có thể. Nếu chưa nhiễm virus viêm gan B và chưa có miễn dịch thì có thể thực hiện tiêm phòng vaccine viêm gan B để dự phòng lây nhiễm cho con. Trong trường hợp chưa biết tình trạng nhiễm virus viêm gan B của mình, phụ nữ mang thai nên được thực hiện xét nghiệm sàng lọc virus viêm gan B sớm. Đó là khi mà chúng ta dự kiến mang thai hoặc ngay khi khám thai hay là phát hiện thai lần đầu tiên, các mẹ bầu cần thực hiện xét nghiệm tầm soát này”- BS Đạt khuyến cáo.

Nhờ vào các biện pháp khoa học kỹ thuật, thuốc điều trị, vaccine cũng như huyết thanh miễn dịch, nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con có thể giảm xuống dưới 1%. Điều đó có nghĩa là nếu phụ nữ mang thai bị viêm gan B, chúng ta không nên hoang mang cũng như lo lắng quá mức. Các bà mẹ bầu nếu biết mình bị nhiễm virus viêm gan B thì cần đến khám bác sĩ càng sớm càng tốt để có phác đồ điều trị phù hợp cho mẹ cũng như tư vấn và chỉ định các phác đồ điều trị cho con nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.