Thoái hóa khớp là quá trình diễn biến tự nhiên của cơ thể theo thời gian, tuy nhiên, theo TS.BS Trần Nam Chung - Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện Đại học Y dược Đại học Quốc gia Hà Nội, tuổi tác không phải là nguyên nhân duy nhất. Ngoài lão hóa, nhiều yếu tố khác góp phần thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra sớm hơn như:
- Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên các khớp chịu lực.
- Ít vận động, ngồi lâu khiến dịch khớp lưu thông kém, sụn khớp không được nuôi dưỡng đầy đủ.
- Chơi thể thao quá sức hoặc tập luyện sai kỹ thuật gây tổn thương sụn và dây chằng.
- Người bệnh bị chấn thương khớp trước đó.
- Các bệnh lý như gout, viêm khớp hoặc các bệnh chuyển hóa khác.
Đó là lý do ngày càng nhiều người trẻ được chẩn đoán thoái hóa khớp thay vì chỉ gặp ở người hơn 60 tuổi như trước đây.
“Bản chất thoái hóa khớp là quá trình diễn biến tự nhiên của cơ thể. Điều này phản ánh căn nguyên vì sao bệnh xuất hiện nhiều ở người cao tuổi. Nhưng đó không phải là nguyên nhân duy nhất vì ngoài yếu tố về tuổi tác còn do các vận động tác động đến cấu trúc về sụn, dây chằng, bao khớp làm cho các cấu trúc của khớp biến đổi, phá hủy, bị giảm chức năng vận động” - TS.BS Trần Nam Chung cho biết.
Thoái hóa khớp thường tiến triển âm thầm. Khi đau nhiều thì tổn thương sụn khớp thường đã xuất hiện. Nếu không điều trị, về lâu dài sẽ hạn chế vận động. Nhưng nếu được kiểm soát sớm thì bệnh sẽ kiểm soát được.
Vì vậy, một số dấu hiệu cảnh báo sớm bệnh thoái hóa khớp mà mọi người không nên bỏ qua gồm:
- Đau khớp khi vận động hoặc sau khi vận động.
- Cứng khớp sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian ngồi lâu, cần cử động một lúc mới thấy dễ chịu.
- Khớp phát ra tiếng lục khục kèm cảm giác đau hoặc khó chịu.
- Khả năng vận động giảm so với trước, chẳng hạn đi bộ ngắn hơn, chạy ít hơn hoặc nhanh mỏi khi chơi thể thao.
- Cảm giác khớp không còn linh hoạt như trước.
Để dự phòng thoái hóa khớp sớm, mỗi người nên duy trì cân nặng, hạn chế vận động quá sức trong quá trình sinh hoạt, hạn chế ngồi lâu, điều trị sớm các bệnh lý liên quan như: gout, viêm khớp bởi những người này có nguy cơ thoái hóa khớp thứ phát gấp 3- 5 lần so với người khác. Nếu chúng ta kiểm soát sớm thì sẽ làm chậm quá trình thoái hóa nhưng nếu để bệnh phát triển nặng thì sẽ đối diện với bệnh lý thoái hóa khớp, ảnh hưởng đến chức năng vận động sau này./.
