Thực hư thực phẩm có tác dụng “thải độc”?

Những năm gần đây, các cụm từ “detox”, “thải độc cơ thể” hay “thanh lọc cơ thể” được nhiều người nhắc đến như là một trong những giải pháp để phòng ngừa bệnh tật, giữ dáng, đẹp da… Nắm bắt nhu cầu đó, trên mạng xã hội cũng có vô vàn bài viết, video clip tư vấn về việc sử dụng các thực phẩm có tác dụng thải độc cơ thể như rau cải, cà rốt, các loại ngũ cốc, bơ, tỏi…. Chưa biết thực hư thế nào, thế nhưng khi thông tin đã đăng, bài viết có nhiều lượt view thì tất nhiên sẽ có nhiều người nghe và đưa các thực phẩm này vào chế độ ăn hằng ngày.

“Trước những bữa sáng tôi thường ăn bát phở, bánh mì, xôi… nhưng thời gian gần đây nghe thông tin trên mạng ăn sáng như thế không tốt. Gần đây tôi bị mỡ mãu nên bây giờ tôi thường ép cà rốt, táo, dưa leo để uống. Có những hôm chỉ uống nước ép thay bữa sáng vì nghĩ như vậy giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn, đào thải độc tố tốt hơn. Bữa trưa thì ăn giảm tinh bột, thịt, hải sản, ăn các loại cà rốt, rau cải, củ dền, các loại hạt ngũ cốc nhiều hơn” – chị Nguyễn Thị Thanh ở phố Hai Bà Trưng cho biết.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng - Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế, khái niệm “thải độc cơ thể” đang bị hiểu sai. Mỗi ngày, cơ thể chúng ta hấp thu các độc tố từ môi trường, thức ăn, quá trình chuyển hóa… nên cần có hệ thống đào thải chúng ra khỏi cơ thể.

Đảm nhận nhiệm vụ này, cơ thể đã có một hệ thống đào thải hoàn chỉnh mà gan và thận là hai cơ quan đóng vai trò chủ lực; ngoài ra còn có phổi, da và hệ tiêu hóa cùng tham gia quá trình này. Đây là cơ chế sinh lý diễn ra liên tục. Do đó, không có thực phẩm nào có đủ khả năng “thải độc cơ thể” mà để duy trì sức khỏe của các cơ quan này cần chế độ dinh dưỡng hợp lý, lối sống lành mạnh, người bệnh có bệnh lý nền nên được điều trị đúng.

“Không có thực phẩm nào được chứng minh là có thể thải độc rõ ràng. Đấy là một trong những thực phẩm có lợi cho sức khỏe, cung cấp các vitamin, chất xơ, dưỡng chất mà nó tác động sinh học, tốt cho sức khỏe chứ không nên nói đấy là thực phẩm giúp cho thải độc. Nếu thần thánh một loại thực phẩm được quảng cáo thái quá về công dụng thì chế độ ăn đã bị thiếu hụt, không cân đối, không đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng dẫn đến nguy cơ cơ thể bị thiếu năng lượng, không cung cấp đủ protein theo đúng khuyến nghị… lâu dài cơ thể bị gầy, mệt mỏi, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và suy giảm kháng thể” - PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, để gan và thận hoạt động hiệu quả, mỗi người cần xây dựng chế độ ăn lành mạnh thay vì tìm kiếm một loại thực phẩm “thần kỳ”.

“Một chế độ dinh dưỡng khoa học cần đảm bảo uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể; ăn đa dạng các nhóm thực phẩm; bổ sung đầy đủ chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất; tăng cường rau xanh, trái cây, chất xơ; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, nhiều muối, nhiều đường; hạn chế rượu bia và các chất kích thích; duy trì cân nặng hợp lý và hoạt động thể lực thường xuyên”- BS Hưng cho hay.

Mong muốn có cơ thể khỏe mạnh là điều chính đáng. Thế nhưng, khi niềm tin đặt nhầm chỗ, những lời quảng cáo trên mạng xã hội hay kinh nghiệm truyền miệng lại trở thành “kim chỉ nam” trong việc chăm sóc sức khỏe sẽ dễ trở thành nguy cơ ảnh hưởng tới thể chất của mỗi người.