Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành Thông tư số 59 quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng (Thông tư số 59).

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, thay thế các quy định tại Thông tư số 44/2011 và Thông tư số 11/2013, nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học; đồng thời tạo hành lang pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục sử dụng hiệu quả đội ngũ nhà giáo giàu kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Điểm mới đáng chú ý của Thông tư là lần đầu tiên cho phép các cơ sở giáo dục ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo đã nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Thông tư quy định cụ thể nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện của nhà giáo, thời giờ làm việc, tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục khi sử dụng đội ngũ này.

(Ảnh minh họa)

Điều kiện cụ thể như sau: Ngoài phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt và không bị kỷ luật, cần có sức khỏe; đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo và năng lực nghề nghiệp theo yêu cầu của vị trí việc làm; có khả năng ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục hoặc chương trình đào tạo; đáp ứng các điều kiện khác theo yêu cầu của cơ sở giáo dục phù hợp với yêu cầu chuyên môn của vị trí việc làm.

Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, việc sử dụng nhà giáo sau nghỉ hưu phải bảo đảm không ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu và tuân thủ quy định của pháp luật về lao động.

Theo Bộ, quy định mới sẽ tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở giáo dục tiếp tục phát huy kinh nghiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên sau khi nghỉ hưu trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đào tạo.

Gắn hoạt động thỉnh giảng với yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục

Thông tư mới bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ sở giáo dục và nhà giáo.

Cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, công khai danh sách nhà giáo thỉnh giảng trên trang thông tin điện tử (trừ một số trường hợp đặc thù), đánh giá định kỳ chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng.

Đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm và chịu trách nhiệm bảo đảm tỉ lệ sử dụng đội ngũ này theo quy định về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.

Thông tư nêu rõ, các cơ sở giáo dục được sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Kết quả công tác của đội ngũ này là cơ sở để xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về giáo dục.

Việc sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu không thay thế các điều kiện bắt buộc về nhà giáo cơ hữu theo quy định của pháp luật có liên quan. Quy định mới phù hợp với cách tiếp cận quản trị chất lượng đội ngũ nhà giáo trong bối cảnh mới.