An sinh xã hội không chỉ dừng ở việc hỗ trợ những người gặp khó khăn mà còn phải bảo đảm cơ hội tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, tạo điều kiện để mỗi người phát huy năng lực và tham gia bình đẳng vào xã hội.

Tại nghị trường ngày 18/10, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề cập những khía cạnh khác nhau của vấn đề, từ chăm lo trẻ em, bảo đảm quyền của người khuyết tật đến nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và hiệu quả thực thi chính sách tại cơ sở.

Bảo đảm quyền lợi thực chất cho các nhóm yếu thế

Đề cập vấn đề suất ăn bán trú, đại biểu quốc hội Lò Thị Việt Hà, Đoàn Tuyên Quang phản ánh mức hỗ trợ dành cho người nấu ăn còn thấp, chưa bảo đảm duy trì cuộc sống ổn định, khiến việc thu hút nhân lực vào công việc này gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, không gian phòng ăn tại một số trường học còn chật chội, học sinh phải ăn theo nhiều ca, gây áp lực cho cả người tổ chức bữa ăn và đội ngũ phục vụ.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Chính phủ và ngành Giáo dục quan tâm giải quyết vấn đề một cách thực chất. Đây không chỉ là câu chuyện về điều kiện làm việc của người nấu ăn mà còn liên quan đến việc bảo đảm môi trường sinh hoạt, chăm sóc trẻ em trong trường học.

Ở góc độ bảo đảm quyền của nhóm yếu thế, đại biểu quốc hội Nguyễn Thanh Cầm, Đoàn Đồng Tháp tập trung đề cập chính sách đối với người khuyết tật. Theo đại biểu, người khuyết tật vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận công trình giao thông, phương tiện đi lại, giáo dục hòa nhập, việc làm, sinh kế và chuyển đổi số.

Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện pháp luật về người khuyết tật, bảo đảm họ được tham gia thực chất vào quá trình xây dựng và giám sát thực hiện chính sách liên quan.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ phát triển các mô hình doanh nghiệp xã hội, tạo thêm cơ hội việc làm để người khuyết tật phát huy năng lực và đóng góp cho xã hội.

Đại biểu cũng nhấn mạnh việc chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần, thể dục, thể thao của người khuyết tật, đồng thời quan tâm đến trẻ khuyết tật, trẻ tự kỷ và những nhóm cần hỗ trợ đặc biệt trong giáo dục.

Nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu

Một trụ cột quan trọng khác của an sinh xã hội là bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng. Đại biểu quốc hội Lê Thị Hoài Chung, Đoàn Nghệ An đề nghị đổi mới chính sách bảo hiểm y tế, nâng cao hiệu quả khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật, đồng thời ưu tiên đầu tư thực chất cho y tế cơ sở.

Theo đại biểu, trạm y tế là tuyến gần dân nhất, có vai trò quan trọng trong phòng bệnh và phát hiện sớm bệnh tật. Tuy nhiên, nếu năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất và chính sách thu hút nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, người dân có xu hướng đi thẳng lên tuyến trên, làm gia tăng áp lực cho các bệnh viện tuyến tỉnh.

Đại biểu đề nghị có chính sách đủ mạnh để thu hút, giữ chân bác sĩ tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn và biên giới; đồng thời xây dựng lộ trình khám sức khỏe, sàng lọc bệnh tật phù hợp với từng nhóm tuổi, tránh trùng lặp và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Đại biểu Hoài Chung khẳng định, bảo đảm an sinh không chỉ là ban hành chính sách hỗ trợ mà còn phải giúp người dân thực sự tiếp cận được các dịch vụ thiết yếu, hạn chế những bất bình đẳng do điều kiện kinh tế và địa lý.

Đưa chính sách đến gần người dân hơn

Từ góc độ tổ chức thực hiện, đại biểu quốc hội Lê Trung Quân, Đoàn Đồng Tháp đề nghị nghiên cứu chuyên sâu hơn kết quả thực hiện chính sách từ góc độ địa phương, đồng thời đánh giá toàn diện tình hình an sinh xã hội để xác định những vấn đề cần ưu tiên giải quyết.

Theo đại biểu, việc xây dựng chính sách cần gắn với thực tiễn triển khai, nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc tại cơ sở, từ đó đề ra giải pháp phù hợp, bảo đảm các mục tiêu an sinh xã hội được thực hiện hiệu quả.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động ở cơ sở trong năm 2027. Qua tiếp xúc cử tri và làm việc tại địa phương, nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ vẫn cần được quan tâm tháo gỡ.

Vì vậy, cần nắm bắt đầy đủ tâm tư, nguyện vọng và những lo lắng của đội ngũ cán bộ cơ sở; đồng thời xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng từ 3 đến 5 giải pháp cụ thể để tổ chức thực hiện trong năm tới.

Bên cạnh đó, đại biểu đề cập yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý trong toàn hệ thống chính trị.

Thực tế cho thấy, một số thông tin như ngày tháng năm sinh, bằng cấp, chứng chỉ vẫn phải khai báo hoặc thao tác nhiều lần; dữ liệu ở một số địa phương chưa được đồng bộ, khiến cán bộ cơ sở gặp khó khăn khi giải quyết công việc, trong đó có các thủ tục liên quan đến y tế tại xã, phường.

Đại biểu cho rằng cần hướng tới việc thông tin chỉ phải cung cấp một lần, được kết nối và sử dụng thống nhất, qua đó giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng phục vụ người dân./.