Sáng 27/1, Bộ Y tế tổ chức hội nghị phổ biến các nghị định của Chính phủ về biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Hội nghị có sự tham gia của đại diện Sở y tế, Công an, TT kiểm soát bệnh tật, Cục Quản lý thị trường, Cục Hải quan, Chi cục hải quan của 17 tỉnh, thành phố phía Bắc và 1 số tổ chức quốc tế như WHO tại Việt Nam.
Thông tin tại hội nghị, bà Đinh Thị Thu Thuỷ, Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ Y tế cho biết, sau 1 năm thi hành Nghị quyết 173 của Quốc hội về việc cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, theo báo cáo của Bộ Công an, năm 2025 số vụ xử lý liên quan đến các chất ma túy trộn trong thuốc lá thế hệ mới giảm chỉ còn 5 vụ (trước đây khoảng 100 vụ mỗi năm). Số ca ngộ độc thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng phải nhập viện điều trị cũng giảm.
“Trước đây mỗi tháng Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận từ 5 – 6 ca ngộ độc thuốc lá điện tử, hiện nay chỉ còn từ 1-2 ca. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, cho thấy chính sách đang đi đúng hướng”, bà Thuỷ nhấn mạnh.
Đại diện Văn Phòng WHO tại Việt Nam, ông Nguyễn Tuấn Lâm cũng cho biết, các khảo sát gần đây cho thấy, tỷ lệ sử dụng đã giảm và hầu như không còn hiện tượng quảng cáo công khai bởi những người có ảnh hưởng. Tuy nhiên, ông Lâm cho rằng, Việt Nam vẫn luôn là thị trường tiêu thụ lớn, vì thế nhiều công ty vẫn tìm cách đưa các sản phẩm thuốc lá vào Việt Nam. "Do đó cần phải đẩy mạnh, thực hiện nghiêm Nghị định 371/NĐ-CP và 1 số hành vi xử phạt vi phạm có liên quan", ông Nguyễn Tuấn Lâm nói.
Làm rõ thêm về các chế tài xử phạt được quy định tại Nghị định 371, ông Phan Công Hiếu - Vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho biết, các nghị định mới đã bổ sung quy định xử phạt cụ thể đối với các hành vi liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, dù pháp luật đã có khái niệm về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhưng thực tế ghi nhận vẫn có những khó khăn trong việc nhận dạng sản phẩm, do nhiều sản phẩm được quảng cáo trá hình dưới dạng thiết bị công nghệ, phụ kiện phong cách sống, thay đổi tên gọi liên tục để đánh lạc hướng cơ quan quản lý. Hoạt động quảng cáo xuyên biên giới, mạng xã hội, thương mại điện tử khiến việc truy vết và xử lý phức tạp hơn.
Do đó, ông Nguyễn Văn Hùng, Vụ Pháp chế Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất cần tăng cường cung cấp bằng chứng khoa học về tác hại, thiết lập cơ chế kiểm tra liên ngành thường trực và hoàn thiện mô hình kiểm tra chuyên ngành.
Ở góc độ thị trường, ông Lê Đình Bình, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Bộ Công Thương, kiến nghị sửa đổi quy định để xử lý hình sự với ngưỡng thấp hơn, tăng mức phạt hành chính và có cơ chế hỗ trợ tài chính cho hoạt động phát hiện, tố giác vi phạm.
Tham luận đại hội nghị, đại diện Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam cho biết, để thực thi hiệu quả lệnh cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần sự phối hợp đồng bộ giữa hệ thống pháp luật, công tác giáo dục – tư vấn, hoạt động thực thi và chế tài xử phạt nghiêm minh.
Song song với đó là đẩy mạnh truyền thông, giáo dục, huy động sự tham gia của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong việc giám sát, phát hiện và ngăn chặn trẻ em, thanh thiếu niên tiếp cận và sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử từ các nguồn bất hợp pháp.
