950 năm Quốc Tử Giám - Mạch nguồn đạo học Việt Nam

Được thành lập năm 1076 dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám giữ vị trí đặc biệt trong lịch sử giáo dục và khoa cử Việt Nam. Trải qua nhiều thế kỷ, nơi đây không chỉ là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước mà còn là không gian kết tinh những giá trị cốt lõi của nền đạo học dân tộc: đề cao đạo đức, coi trọng tri thức, tôn vinh người thầy và lấy việc học làm nền tảng để lập thân, phụng sự quốc gia.

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Xuân Tài, PGĐ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, với chủ đề “Tinh hoa đạo học”, chương trình tái hiện hành trình lịch sử của Quốc Tử Giám, từ dấu mốc thành lập năm 1076 đến truyền thống giáo dục, đào tạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc. Sự kết hợp giữa nghi lễ truyền thống, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn, hình ảnh tư liệu và công nghệ hiện đại sẽ góp phần tạo nên một cách tiếp cận mới, giúp công chúng cảm nhận sâu sắc hơn những giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần của di sản.

"Thông qua chuỗi hoạt động, Hà Nội mong muốn tiếp tục khẳng định vị thế của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong không gian văn hiến Thăng Long; phát huy vai trò của di sản trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng nhân cách và khơi dậy tinh thần học tập, sáng tạo của các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô nghìn năm văn hiến, giàu bản sắc, năng động và hội nhập", ông Tài cho biết.

Theo TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, diễn ra từ ngày 05 đến ngày 15/11/2026, chuỗi hoạt động kỷ niệm được tổ chức tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám và một số không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô. Các chương trình được xây dựng theo hướng kết hợp hài hòa giữa tính trang trọng của hoạt động kỷ niệm, chiều sâu học thuật, giá trị di sản và những hình thức thể hiện sáng tạo, tạo điều kiện để đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận và cảm nhận sâu sắc hơn về truyền thống Quốc học Việt Nam.

Điểm nhấn đặc biệt của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam”, diễn ra lúc 19h30 ngày 14/11/2026 tại Sân Thái Học, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Dưới sự dàn dựng của Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang cùng ê-kíp sáng tạo, chương trình sử dụng tổng hợp các loại hình ca, múa, nhạc, những sáng tác âm nhạc mới, các tiết mục mashup và hình ảnh tư liệu; kết hợp công nghệ trình diễn hiện đại như 3D Mapping, ánh sáng laser, thực tế tăng cường (AR), hệ thống LED lưới và pháo hoa nghệ thuật. Các yếu tố nghệ thuật và công nghệ được khai thác nhằm tạo nên không gian trình diễn giàu tính biểu tượng, góp phần tái hiện chiều sâu lịch sử và truyền tải tinh thần đạo học bằng ngôn ngữ gần gũi với công chúng đương đại. Nội dung nghệ thuật được triển khai qua hai chương: “Mạch nguồn đạo học” và “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” khắc họa truyền thống đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và khát vọng phát triển đất nước.

"Thông qua chủ đề chương trình, chúng tôi muốn khắc họa đạo học không phải là những giá trị chỉ thuộc về quá khứ mà là một dòng chảy tri thức liên tục, được bồi đắp và trao truyền qua 950 năm lịch sử, kết nối cội nguồn văn hiến dân tộc với khát vọng phát triển đất nước trong thời đại mới. Thông điệp xuyên suốt chương trình là: Đạo học là cội rễ của nhân cách, tri thức là đôi cánh đưa đất nước vươn mình. Qua đó, khẳng định vai trò của văn hiến và đạo học trong sự trường tồn của dân tộc: Gươm giáo giữ yên bờ cõi trong thời loạn, nhưng chính văn hiến và đạo học giữ vững vận nước trong buổi thái bình", ông Phạm Hoàng Giang cho biết.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam mang ý nghĩa không chỉ ở việc tôn vinh một dấu mốc lịch sử, mà còn ở sự tiếp nối và phát huy những giá trị bền vững của nền đạo học dân tộc trong đời sống hôm nay.