Nằm trong Đề án Phát triển Thủ công đương đại trên nền Di sản Làng nghề do Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) khởi xướng, Chương trình “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” được hình thành như một xưởng sáng tạo mở, nơi người trẻ cùng nghệ nhân bước vào đối thoại: giữa truyền thống và đương đại, giữa kỹ nghệ thủ công và tư duy thiết kế, giữa giá trị bản địa và khả năng tham gia vào đời sống sáng tạo hôm nay.

Với chủ đề “Làng nghề tái sinh”, thông qua quá trình khảo sát, nghiên cứu, thực hành và phát triển sản phẩm, các nhóm sinh viên đến từ 11 trường Đại học khu vực phía Bắc sẽ cùng nghệ nhân của 5 làng nghề: Sơn mài Hạ Thái, Gốm Kim Lan, Rối Đào Thục, Mây tre đan Phú Vinh và Thêu Quất Động giải mã những giá trị cốt lõi của làng nghề, từ đó đề xuất các hướng chuyển hóa mới phù hợp với đời sống đương đại. Bởi đây là những mạch nghề tiêu biểu, đại diện cho nhiều chất liệu, kỹ thuật và hình thức biểu đạt khác nhau của di sản thủ công Hà Nội, từ lớp lang sơn mài, đất và lửa của gốm, chuyển động của rối, cấu trúc đan kết của mây tre đến đường kim, mũi chỉ của nghề thêu.

Phát biểu khai mạc sự kiện, PGS.TS Vũ Ngọc Anh - Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội (đơn vị đăng cai) cho biết, trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, việc bảo tồn di sản không thể chỉ dừng lại ở gìn giữ nguyên trạng, mà cần được tiếp cận bằng tư duy đổi mới, để những giá trị truyền thống tiếp tục được phát huy trong đời sống đương đại. Chính sự kết nối giữa di sản, thiết kế, công nghệ và sáng tạo sẽ tạo nên sức sống mới cho các làng nghề, đồng thời mở ra những cơ hội phát triển bền vững trong tương lai.

"Đây không chỉ là một hoạt động học thuật, mà còn là một không gian mở để các bên cùng nghiên cứu, trao đổi, trải nghiệm và đồng sáng tạo. Thông qua hành trình này, sinh viên sẽ được bước ra khỏi giảng đường, trực tiếp đến với các làng nghề, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu quy trình sản xuất, lắng nghe những câu chuyện về nghề và từ đó hình thành những ý tưởng thiết kế mang hơi thở của thời đại nhưng vẫn tôn trọng giá trị truyền thống".

Chia sẻ tại lễ khởi động, KTS Hoàng Thúc Hào - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đánh giá Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng sở hữu hệ thống làng nghề truyền thống phong phú. Đây là một nguồn tài nguyên văn hóa đặc biệt quý giá. Theo ông, chương trình “Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” là cơ hội để tôn vinh, phát huy và tiếp nối những giá trị, kinh nghiệm cùng tinh thần nghề truyền thống mà các thế hệ cha ông đã gây dựng.

"Đây không chỉ là những chi tiết trang trí mà còn là ký ức văn hóa, là linh hồn của không gian kiến trúc. Khi các sinh viên, nghệ nhân và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo có cơ hội gặp gỡ, trao đổi và truyền cảm hứng cho nhau sẽ tìm ra những ý tưởng, giải pháp và động lực mới, nhằm góp phần đưa các giá trị làng nghề tiếp tục phát triển trong bối cảnh đương đại".

Tại chương trình, sinh viên được tổ chức theo mô hình nhóm liên ngành, kết hợp các năng lực thiết kế, văn hóa, kinh tế sáng tạo và truyền thông. Mỗi nhóm sẽ được ghép cặp cùng một làng nghề truyền thống, làm việc trực tiếp với nghệ nhân để tìm hiểu chất liệu, kỹ thuật, câu chuyện văn hóa và những nhu cầu phát triển thực tiễn của làng nghề. Làm sao để bằng ngôn ngữ truyền thông số, đưa sức sống của nghề truyền thống đến gần hơn với công chúng.

Không chỉ là một workshop sáng tạo, Re:Craft 2026 còn là một thử nghiệm giáo dục liên ngành, nơi sinh viên được học từ thực địa, từ nghệ nhân và từ chính những vấn đề đang đặt ra với làng nghề. Qua đó, chương trình góp phần hình thành một thế hệ “Kẻ Nghệ” mới - những người trẻ biết tôn trọng tri thức truyền thống, đồng thời có khả năng diễn giải, thiết kế và kết nối di sản với đời sống hôm nay./.