Cuộc thi vẽ và trao Giải thưởng Tô Ngọc Vân lần thứ I năm 2026 được phát động đúng vào dịp 72 năm ngày hy sinh của Liệt sĩ, Họa sĩ Tô Ngọc Vân (17/6/1954-17/6/2026). Với chủ đề “Sắc màu Kỷ nguyên mới”, cuộc thi năm nay dành riêng cho tất cả sinh viên Việt Nam đang theo học hoặc tốt nghiệp trong năm 2026 tại các trường đại học, cao đẳng chuyên ngành nghệ thuật trong và ngoài nước, bao gồm cả sinh viên mới tốt nghiệp.

Các sản phẩm dự thi cần thể hiện tinh thần, khát vọng của người Việt, tinh tế giao thoa giữa truyền thống - hiện đại, hay tranh phong cảnh, con người và tinh thần lao động sáng tạo. Ban tổ chức không giới hạn số lượng sản phẩm của mỗi tác giả, chấp nhận nhiều chất liệu phong phú từ sơn dầu, sơn mài, màu nước cho đến đồ họa vi tính, với kích thước chiều dài và chiều rộng tối thiểu từ 30 cm. Cuộc thi sẽ trải qua hai vòng chấm: Vòng sơ khảo (chấm qua ảnh chụp kỹ thuật số gửi về email của ban tổ chức) và vòng chung khảo (chấm trực tiếp trên sản phẩm gốc).

Phát biểu tại Lễ phát động, Nhà báo Ngô Xuân Tiến, Tổng Biên tập Tạp chí Mỹ thuật, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi cho biết, việc tổ chức cuộc thi và giải thưởng mang tên Tô Ngọc Vân xuất phát từ mong muốn tưởng nhớ, tri ân, tôn vinh những đóng góp to lớn của danh họa đối với nền mỹ thuật Việt Nam - người đã hi sinh, đã cống hiến cả cuộc đời mình cho dân tộc.

"Họa sĩ Tô Ngọc Vân không chỉ là một trong những danh họa tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam hiện đại mà còn là người nghệ sĩ đã dành trọn cuộc đời cho nghệ thuật và đất nước. Thông qua cuộc thi, Ban tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp mà ông để lại, đồng thời khơi dậy tinh thần sáng tạo, trách nhiệm và khát vọng cống hiến trong thế hệ trẻ", Nhà báo Ngô Xuân Tiến nhấn mạnh.

Đánh giá cao ý tưởng tổ chức giải thưởng, họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng, hoạ sĩ Tô Ngọc Vân là một trong những người đặt nền móng cho mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Không chỉ là một danh họa lớn, ông còn là người thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Kháng chiến và là một liệt sĩ đã hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Theo họa sĩ Lương Xuân Đoàn, việc tổ chức cuộc thi và giải thưởng mang tên Tô Ngọc Vân là hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh những giá trị nghệ thuật, tinh thần cống hiến và sự hy sinh của người nghệ sĩ đối với Tổ quốc. Hội Mỹ thuật Việt Nam ủng hộ sáng kiến này và kỳ vọng giải thưởng sẽ trở thành hoạt động có uy tín, góp phần phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ họa sĩ trẻ trong tương lai.

Họa sĩ Tô Ngọc Vân (sinh ngày 15/12/1906 - hi sinh ngày 17/6/1954), là một trong những họa sĩ thuộc thế hệ vàng đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.

Ông là người đã có công lớn trong việc tiếp thu và làm chủ kỹ thuật sơn dầu của phương Tây. Không chỉ sáng tác, ông còn dành tâm huyết cho việc giảng dạy.

Ông từng là Hiệu trưởng Trường Mỹ thuật Kháng chiến, nhiều thế hệ họa sĩ danh tiếng sau này đều là học trò của ông, được ông truyền lửa và định hướng tư duy sáng tạo nghệ thuật gắn liền với thực tiễn dân tộc.

Nhiều tác phẩm của ông trở thành tài sản vô giá của mỹ thuật Việt Nam và mãi mãi được trân trọng, gìn giữ. Ông được Đảng và Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật năm 1996.

Theo thể lệ, thời gian tiếp nhận tác phẩm dự thi từ ngày 17/6 đến hết ngày 31/10/2026. Các tác phẩm vượt qua vòng sơ khảo sẽ được lựa chọn tham gia triển lãm và chấm vòng chung khảo. Ban tổ chức sẽ trao 1 Giải Đặc biệt trị giá 60 triệu đồng, 1 Giải Nhất trị giá 40 triệu đồng, 1 Giải Nhì trị giá 30 triệu đồng, 2 Giải Ba trị giá 20 triệu đồng cùng một số giải thưởng khác.

Dự kiến, Triển lãm Giải thưởng Tô Ngọc Vân lần thứ I năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 6-15/12/2026 tại Nhà Triển lãm 16 Ngô Quyền (Hà Nội). Lễ tổng kết và trao giải được tổ chức vào ngày 15/12/2026, đúng dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh của danh họa Tô Ngọc Vân.