Radio
Podcast
Multimedia
Trên thế giới hiện nay, có những quốc gia mà chỉ cần nhắc đến một bộ phim, một buổi hòa nhạc hay một tác phẩm hội họa, người ta đã có thể hình dung về sức sống của cả một nền công nghiệp văn hóa phía sau. Ở đó, nghệ thuật không chỉ là giá trị tinh thần mà còn trở thành nguồn lực kinh tế, tạo ra sức lan tỏa cho hình ảnh quốc gia và đóng góp vào tăng trưởng bền vững.
Tại Việt Nam, những năm gần đây, thị trường nghệ thuật đã từng bước hình thành và phát triển, với các sản phẩm, dịch vụ ngày càng phong phú về nội dung và hình thức, đáp ứng nhu cầu đa dạng của công chúng, đồng thời bước đầu vươn ra thị trường quốc tế.
Chính vì vậy, theo PGS. TS. Đỗ Thị Thanh Thủy, Trưởng ban Nghiên cứu Văn hóa, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cùng với sự phát triển của công nghiệp văn hóa, yêu cầu xây dựng một thị trường nghệ thuật chuyên nghiệp, minh bạch và giàu sức sáng tạo đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bởi muốn công nghiệp văn hóa phát triển, nghệ thuật không thể chỉ tồn tại trong không gian thưởng thức thuần túy mà cần trở thành một lĩnh vực có khả năng lưu thông, kết nối công chúng, tạo giá trị kinh tế và nuôi dưỡng lực lượng sáng tạo.
Dù đã có nhiều chuyển động tích cực, nhưng thực tế cho thấy, thị trường nghệ thuật Việt Nam vẫn còn không ít điểm nghẽn: thiếu cơ chế hỗ trợ đồng bộ, hoạt động giao dịch còn manh mún, khả năng thương mại hóa sản phẩm sáng tạo còn hạn chế, công chúng nghệ thuật chưa thực sự được mở rộng. Điều này đặt ra yêu cầu cần có những giải pháp căn cơ để nghệ thuật không chỉ “sống” bằng đam mê mà còn có thể phát triển bằng giá trị kinh tế.
Trong các lĩnh vực nghệ thuật, điện ảnh đang được xem là điểm sáng đáng chú ý. Năm 2025 được coi là năm bùng nổ của điện ảnh Việt khi nhiều bộ phim đạt doanh thu lớn và tạo hiệu ứng xã hội mạnh mẽ.
Tuy nhiên, theo nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm, điện ảnh Việt hiện phát triển nhanh về số lượng nhưng chưa thực sự bền vững về chất lượng. Nhiều bộ phim thắng lớn về doanh thu nhưng vẫn chạy theo thị hiếu ngắn hạn, thiếu đầu tư cho kịch bản và kỹ thuật. Trong khi đó, các dự án phim độc lập, phim nghệ thuật hay phim thể nghiệm, vốn tạo nền tảng cho sự đa dạng và chiều sâu của điện ảnh Việt vẫn chưa nhận được nhiều sự đầu tư.
Theo các chuyên gia, để điện ảnh phát triển bền vững, ngoài việc nâng cao chất lượng nội dung, cần chú trọng hơn tới hoạt động phát hành và quảng bá. Thạc sĩ Nguyễn Cao Tùng, Nhà sáng lập – Giám đốc điều hành 1-All Stars cho rằng, nhiều nhà sản xuất hiện nay vẫn chưa thực sự coi trọng vai trò của marketing phim. Theo ông, nếu chỉ tập trung vào nội dung mà bỏ qua chiến lược phát hành và quảng bá thì sẽ đánh mất một nửa cơ hội thành công của bộ phim.
Bên cạnh điện ảnh, hoạt hình Việt Nam cũng đang có nhiều tín hiệu tích cực, đặc biệt trên các nền tảng số. Tuy nhiên, để hình thành một ngành công nghiệp hoạt hình đúng nghĩa vẫn cần chiến lược đầu tư dài hạn về công nghệ, tài chính và nhân lực.
Nhà biên kịch Phạm Thanh Hà, Hãng phim Hoạt hình Việt Nam cho rằng, hoạt hình muốn phát triển cần có sự đầu tư bài bản từ Nhà nước với tầm nhìn dài hạn, từ nguồn lực tài chính, chính sách đào tạo cho tới thúc đẩy hợp tác quốc tế. Đồng thời, cần có thêm các liên hoan phim hoạt hình trong nước và quốc tế để tạo cơ hội học hỏi, kết nối và mở rộng thị trường.
Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật đơn thuần, nhiều sản phẩm văn hóa hiện nay còn tạo ra những dòng chảy kinh tế mới thông qua sự kết nối với du lịch và dịch vụ. Một trong những xu hướng đáng chú ý thời gian gần đây là sự phát triển mạnh mẽ của du lịch âm nhạc. Trong hơn hai năm qua, thị trường giải trí Việt Nam chứng kiến sự sôi động của hàng loạt concert âm nhạc quy mô lớn, tạo hiệu ứng xã hội mạnh mẽ và thu hút lượng lớn du khách.
Không chỉ tạo ra giá trị giải trí, các concert còn góp phần thúc đẩy dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển và quảng bá hình ảnh địa phương. Ninh Bình là một trong những địa phương đang tận dụng hiệu quả mô hình này để kích cầu du lịch. Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, địa phương đang nghiên cứu và tham mưu các chính sách hỗ trợ về kinh phí, mặt bằng cho các đơn vị tổ chức sự kiện nhằm thu hút khách du lịch thông qua các chương trình biểu diễn nghệ thuật.
Từ điện ảnh, âm nhạc, hoạt hình cho tới các chương trình biểu diễn gắn với du lịch, có thể thấy thị trường nghệ thuật Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, để những tín hiệu tích cực ấy trở thành động lực bền vững cho công nghiệp văn hóa, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng môi trường sáng tạo chuyên nghiệp, mở rộng thị trường và đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao.
Khi nghệ thuật không chỉ được thưởng thức mà còn có thể tạo ra giá trị kinh tế, lan tỏa hình ảnh đất nước và khơi dậy niềm tự hào văn hóa dân tộc, đó cũng là lúc công nghiệp văn hóa Việt Nam có thêm nền tảng để phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
