Chiều nay (12/11), tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, triển lãm “Một bát thương - A Bowl of Love” khai mạc, mang đến cách tiếp cận đặc biệt về bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ. Không tái hiện những hình ảnh gây sốc, triển lãm lựa chọn ngôn ngữ nghệ thuật đương đại kết hợp với chất liệu thủ công truyền thống để tưởng niệm những số phận đã mất, khơi gợi sự thấu cảm và trách nhiệm cộng đồng.

Triển lãm gồm 7 tác phẩm nghệ thuật do nhà nghiên cứu, nghệ sĩ thị giác Pauline Oosterhoff cùng 12 nghệ sĩ, nghệ nhân Việt Nam thực hiện. Đất sét Bát Tràng, lụa tơ tằm, kim loại, gỗ, giấy bồi và vàng mã được sáng tạo trong những hình thức biểu đạt mới, kể những câu chuyện về ký ức, tổn thương và sức mạnh của người phụ nữ. Điểm nhấn của triển lãm là chiếc bát tưởng niệm mang tên 346 phụ nữ bị mất vì bạo lực trên cơ sở giới, được báo chí ghi nhận trong giai đoạn 2018-2024. Đằng sau con số ấy là những cuộc đời, những gia đình và những mất mát không thể đo đếm bằng dữ liệu.

Chiếc bát tưởng niệm mang tên 346 phụ nữ đã mất vì bạo lực trên cơ sở giới được trưng bày tại triển lãm

Bà Hoàng Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP), đồng nghiên cứu viên chính của triển lãm, cho biết, đây là một chủ đề rất thách thức và thường bị né tránh khi nhắc đến. "Việc tiếp cận với gia đình những người bị hại rất khó khăn vì nỗi đau quá lớn. Không ít người đã hỏi chúng tôi về con số 346 trường hợp ghi nhận từ báo chí và hoài nghi về tính chính danh do đó không phải là số liệu quốc gia, chính thống. Đúng, đó không phải là số liệu quốc gia nhưng đó là những con người thật, những số phận thật. Khảo cứu báo chí cũng là phương pháp đã được công nhận trên thế giới. Thực hiện nghiên cứu này cũng rất thách thức còn vì nó tác động rất nhiều đến cảm xúc của chính nhóm nghiên cứu”.

Bà Hoàng Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP)

Không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, “Một bát thương” còn mở ra không gian để những người phụ nữ trực tiếp tham gia sáng tạo nghệ thuật. Trong số 16 người đồng sáng tạo có những người từng trải qua bạo lực. Họ chủ động lựa chọn câu chuyện, cách thể hiện và mức độ chia sẻ trải nghiệm của mình. Theo bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, triển lãm đã thể hiện sứ mệnh của Bảo tàng trong việc phản ánh những câu chuyện và hơi thở cuộc sống đương đại.

"Thông qua triển lãm, Bảo tàng mong muốn tạo ra một diễn đàn kết nối công chúng về đề tài phụ nữ. Bằng ngôn ngữ của nghệ thuật sắp đặt cùng những chất liệu văn hóa rất đỗi mộc mạc của Việt Nam, triển lãm đã mở ra một không gian tương tác, nơi mỗi người có thể tự cảm nhận, thấu hiểu và cùng nhau chung tay mang đến những thay đổi tốt đẹp”

Một số hình ảnh tại triển lãm

Từ chiếc bát tưởng niệm 346 số phận, “Một bát thương” gửi đi thông điệp: Tưởng nhớ không chỉ để đau buồn về những gì đã mất, mà còn để mỗi người nhận thức rõ hơn trách nhiệm bảo vệ phụ nữ trước bạo lực. Bởi phía sau mỗi con số là một cuộc đời, và phía sau mỗi sự im lặng có thể là một nỗi đau cần được lắng nghe, thấu hiểu.

Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đến hết ngày 30/11/2026.