Tràng An, Ninh Bình tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ di sản thế giới khi được Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) ghi danh trong Danh sách 100 địa điểm di sản địa chất thế giới lần thứ ba năm 2026. Sự kiện không chỉ ghi nhận những giá trị khoa học địa chất nổi bật của vùng đất này mà còn mở ra cơ hội quảng bá di sản, phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa.

Theo đánh giá của IUGS, Tràng An là hình mẫu được biết đến rộng rãi nhất trên thế giới về cảnh quan karst nhiệt đới từng bị biển xâm nhập và nay đã nổi trên đất liền. Giá trị đặc biệt này được hình thành qua quá trình tiến hóa địa chất kéo dài hơn 250 triệu năm, tạo nên hệ thống núi đá vôi dạng nón, dạng tháp, những thung lũng kín, vùng trũng karst và mạng lưới hang động ngầm với nhiều thành tạo thạch nhũ phong phú.

Không chỉ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên, Tràng An còn lưu giữ những dấu tích quý giá về lịch sử biến đổi của Trái đất. Những ngấn ăn mòn trên vách đá, nền mài mòn do sóng, trầm tích bãi biển và các tích tụ vỏ sinh vật biển là bằng chứng rõ nét về những giai đoạn biển tiến, biển thoái trong quá khứ. Qua đó, các nhà khoa học có thêm cơ sở nghiên cứu lịch sử biến động mực nước biển, quá trình tiến hóa cảnh quan karst và sự thay đổi môi trường tự nhiên qua các thời kỳ địa chất.

Đặc biệt, Tràng An còn lưu giữ những dấu tích khảo cổ quan trọng, phản ánh lịch sử cư trú và quá trình con người thích ứng với những biến đổi của khí hậu, môi trường và mực nước biển trong hàng chục nghìn năm. Sự giao thoa giữa giá trị địa chất, cảnh quan và lịch sử con người đã tạo nên chiều sâu đặc biệt cho di sản, khiến Tràng An không chỉ là một điểm đến du lịch mà còn là không gian khám phá, nghiên cứu và trải nghiệm văn hóa.

Trước đó, năm 2014, Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Thế giới theo các tiêu chí về văn hóa và thiên nhiên, trở thành Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Giá trị nổi bật toàn cầu của Tràng An được thể hiện ở sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, lịch sử tiến hóa địa chất và những bằng chứng về sự tương tác lâu dài giữa con người với môi trường tự nhiên.

Năm 2022, Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đánh giá Tràng An là một trong những mô hình tiêu biểu trên thế giới về kết hợp phát triển kinh tế, du lịch bền vững với bảo tồn thiên nhiên, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Tràng An cũng nhiều lần được truyền thông quốc tế vinh danh, trong đó năm 2025 được Tripadvisor bình chọn vào nhóm 1% điểm đến tốt nhất thế giới.

Việc IUGS ghi danh Tràng An năm 2026 tiếp tục khẳng định giá trị khoa học địa chất nổi bật toàn cầu, đồng thời ghi nhận những nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản và phát triển du lịch bền vững của Ninh Bình. Đây là cơ hội để địa phương mở rộng hợp tác nghiên cứu, giáo dục di sản, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc và tạo sinh kế cho cộng đồng.

Từ những dãy núi đá vôi kỳ vĩ, dòng sông len lỏi qua hang động đến những dấu tích lịch sử hàng chục nghìn năm, Tràng An là minh chứng sinh động cho sự gắn kết giữa thiên nhiên và con người. Giữ gìn nguyên vẹn những giá trị ấy không chỉ là trách nhiệm với một di sản quý giá mà còn là cách để vẻ đẹp và câu chuyện của Tràng An tiếp tục lan tỏa đến bạn bè quốc tế.