Triển lãm giới thiệu hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, được thể hiện qua nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng: Từ những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư và nhiếp ảnh gia người Pháp đầu thế kỷ XX, tranh hội họa của danh họa Bùi Xuân Phái trong những năm 80, cho đến ký họa màu nước của các họa sĩ đương đại và nhiếp ảnh, cùng sắp đặt đa phương tiện của các nghệ sĩ trẻ.
Phát biểu khai mạc triển lãm, TS Nguyễn Văn Tú - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, không gian trưng bày được thiết kế theo hướng mở, tạo nên sự kết nối giữa lịch sử, nghệ thuật và trải nghiệm của người xem. Triển lãm không chỉ là sự giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật, mà còn là hành trình nhìn lại gần một thế kỷ hình ảnh Quốc Tử Giám qua góc nhìn của các họa sĩ, kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ. Qua đó, công chúng không chỉ thưởng thức nghệ thuật mà còn có thêm những góc nhìn mới về giá trị của Quốc Tử Giám hôm nay.
"Sự đối thoại giữa các tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ và chất liệu khác nhau mang lại trải nghiệm đa chiều, nâng cao nhận thức về giá trị của Quốc Tử Giám – không chỉ là di tích lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa giàu sức truyền cảm hứng".
Chia sẻ về ý tưởng làm nên Triển lãm, Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn cho biết, Triển lãm được lên ý tưởng khi không gian này trở thành một nguồn cảm hứng đi vào trong sáng tác của các hoạ sĩ, nghệ sĩ xuyên suốt qua các thời kỳ, các giai đoạn của lịch sử. Tác phẩm nghệ thuật sớm nhất được vẽ về Văn Miếu - Quốc Tử Giám là những bức tranh ký hoạ hay những bức tranh sơn dầu trực hoạ của những hoạ sĩ người Pháp từ những thời đầu thế kỷ 20. Rồi sau đó, khi Trường Mỹ thuật Đông Dương ra đời, các hoạ sĩ đều lấy cảm hứng trực tiếp từ không gian này.
Khác với môt "Phố Phái" rêu phong, u hoài, trầm mặc, bức tranh sơn dầu "Thăm Văn Miếu" được sáng tác năm 1984 thuộc sưu tập Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là một nốt nhạc tươi sáng đầy bất ngờ trong sự nghiệp của danh họa Bùi Xuân Phái. Tác phẩm thể hiện bước dịch chuyển tinh tế từ hoài niệm sang tương lai khi đặt hình ảnh cô giáo và các em học sinh - những mầm non tràn đầy sức sống vào không gian cổ kính ngàn năm văn hiến. Qua nét cọ ấm áp, Bùi Xuân Phái chứng minh hội họa của ông không chỉ có nỗi buồn mà luôn thường trực một tình yêu cuộc sống tha thiết và niềm lạc quan vào tương lai của Thủ đô.
Thông qua triển lãm, Ban Tổ chức mong muốn lan tỏa giá trị đặc sắc của Quốc Tử Giám - biểu tượng truyền thống hiếu học và văn hiến Việt Nam; đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc gìn giữ, diễn giải và làm mới di sản, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế, nhất là nhân sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám. Triển lãm cũng là cơ hội để công chúng hiểu sâu sắc hơn về giá trị lịch sử, văn hóa và sức sống nghệ thuật của Quốc Tử Giám - di sản quý giá của dân tộc.
Triển lãm diễn ra từ 05/7 đến 05/8/2026.
Một số tác phẩm tại triển lãm:
