“Vườn Ánh sáng” được kiến tạo như một không gian trưng bày nghệ thuật đèn lồng đặc sắc, quy tụ nhiều nghệ nhân, cơ sở thủ công và làng nghề tiêu biểu trên cả nước như: làng nghề đèn lồng Cao Viên (Thanh Oai, Hà Nội), làng nghề mây tre đan Phú Vinh (Phú Nghĩa, Hà Nội), làng nghề cói Kim Sơn (Ninh Bình), Nghệ nhân lọng, đèn Hoàng Ngọc Tuyên (Huế), làng nghề mây tre đan Bao La (Huế), cơ sở đèn lồng đèn nón lá Hải Dương (Huế), đèn lồng Dé Lantana (Hội An), đèn lồng Trọng Bình Cổ Đăng (Tp Hồ Chí Minh).
Được tổ chức trong không gian linh thiêng của di tích nơi từng là trung tâm đào tạo nhân tài của đất nước, “Vườn Ánh sáng” mở ra một hành trình trải nghiệm giàu cảm xúc, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, truyền thống và đương đại hòa quyện. Thông qua ngôn ngữ ánh sáng, chương trình gửi gắm thông điệp: Ánh sáng soi đường đạo học, là niềm tin dẫn lối tâm hồn, khai mở trí tuệ, nuôi dưỡng nhân cách, qua đó hướng tới các giá trị sống tích cực trong xã hội hôm nay.
Theo TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi tác phẩm đèn lồng trong "Vườn Ánh sáng" không chỉ là sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn mang giá trị biểu tượng, trong đó ánh sáng được chuyền tải ẩn dụ cho tri thức, cho đạo học và những giá trị nhân văn được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
TS Trần Hậu Yên Thế, Giảng viên trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội đánh giá cao việc Trung tâm Văn hóa, Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đưa ánh sáng vào không gian di tích. "Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là hành trình “dịch” di sản sang ngôn ngữ mới. Bởi mỗi chi tiết đều phải tôn trọng giá trị gốc, để ánh sáng không làm lu mờ mà góp phần tôn vinh hồn cốt Văn Miếu. Làm mới di sản không có nghĩa là thay đổi di sản. Văn Miếu đã làm được điều khó nhất là giữ được nét thâm trầm, tĩnh tại của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong khi vẫn mang đến trải nghiệm mới cho khách tham quan”.
Sự hội tụ của các nghệ nhân từ nhiều làng nghề tại “Vườn Ánh sáng” không chỉ mang đến bức tranh đa sắc về kỹ thuật chế tác và bản sắc vùng miền mà còn tạo nên một không gian đối thoại giàu tính nghệ thuật giữa truyền thống và hiện đại. Các tác phẩm đèn lồng được chế tác công phu từ những chất liệu truyền thống như: nan tre, lụa, giấy dó, kết hợp cùng nghệ thuật sắp đặt và ánh sáng đương đại, tạo nên một không gian trải nghiệm giàu tính thẩm mỹ và chiều sâu văn hóa.
“Vườn Ánh sáng” không đơn thuần là một trải nghiệm thị giác, mà trở thành không gian giao thoa giữa nghệ thuật, di sản và công chúng, nơi những giá trị truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ sáng tạo đương đại. Qua cách tiếp cận này, tinh thần hiếu học - giá trị cốt lõi của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tôn vinh một cách tinh tế, đồng thời góp phần lan tỏa sâu rộng hơn những giá trị văn hóa Việt trong đời sống hôm nay.
Chương trình “Vườn Ánh sáng” mở cửa phục vụ công chúng miễn phí, thời gian tham quan từ 8h00 - 21h00, hàng ngày từ 10 - 19/4/2026 tại Vườn Giám, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.
Một số hình ảnh tại chương trình "Vườn Ánh sáng"
