Trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không chỉ định vị mình bằng những chỉ số tăng trưởng kinh tế hay quy mô hạ tầng công nghệ. Giá trị cốt lõi và bền vững nhất của tầm nhìn ấy luôn được đặt trọn vào con người - nguồn tài nguyên vô giá của dân tộc.

Nhằm chủ động chuẩn bị cho nguồn nhân lực số, Chính phủ đã phê duyệt Chương trình quốc gia phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo vào tháng 8/2026. Chương trình hướng tới mục tiêu trang bị kỹ năng AI cơ bản cho khoảng 10 triệu người lao động vào năm 2030, đồng thời chú trọng đào tạo lực lượng chuyên gia chuyên sâu và đẩy mạnh giáo dục AI ngay từ cấp học phổ thông.

Nhìn nhận sâu hơn về bài toán phát triển nhân lực, Tiến sĩ Tan Hong Ming, Trợ lý Hiệu trưởng phụ trách Vận hành số tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS Business School), chia sẻ góc nhìn mang tính định hướng tại buổi gặp gỡ báo chí ở Hà Nội.

"Hiểu biết về AI mới chỉ là bước đi đầu tiên. Thách thức lớn hơn nằm ở việc các tổ chức có biết cách tái thiết kế quy trình làm việc xoay quanh AI hay không. Một doanh nghiệp có thể đào tạo toàn bộ nhân viên sử dụng công cụ AI, nhưng năng suất vẫn khó cải thiện nếu phương thức quản lý giữ nguyên lối mòn. Đó là lý do năng lực lãnh đạo đóng vai trò then chốt không kém các kỹ năng kỹ thuật".

Tiến sĩ Tan Hong Ming, Trợ lý Hiệu trưởng, phụ trách Vận hành số Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore

Các tổ chức, doanh nghiệp cũng cần thận trọng để không vô tình triệt tiêu những thử thách vốn là môi trường rèn luyện cần thiết để nhân sự tích lũy chuyên môn và năng lực phán đoán độc lập. Giáo dục hiện đại không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ lý thuyết suông, mà tập trung vào việc khơi dậy tư duy phản biện và năng lực tự quyết cho người học.

"Vai trò của giáo dục kinh doanh đang thay đổi khi AI trở thành một phần trong cách các tổ chức vận hành và ra quyết định. Các nhà trường không thể chỉ đơn thuần đưa công nghệ mới vào phương pháp giảng dạy mà cần xem xét sinh viên nên học gì, cách họ tiếp thu kiến thức và cách đánh giá năng lực vận dụng kiến thức đó. Chúng tôi lựa chọn sử dụng AI để tạo thêm cơ hội cho sinh viên tư duy phản biện, tiếp cận các quan điểm khác nhau và rèn luyện khả năng phán đoán độc lập", Giáo sư Teo Chung Piaw, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh NUS nhận định.

Theo nghiên cứu năm 2026 do Amazon Web Services (AWS) ủy quyền, 26% doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng AI, ghi nhận mức tăng trưởng đáng khích lệ so với con số 18% của năm trước đó.

Dù vậy, bức tranh tổng thể vẫn còn nhiều khoảng trống cần lấp đầy: 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI hiện vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm; 87% nhà tuyển dụng tham gia khảo sát khẳng định việc đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng nhân sự hiện tại đóng vai trò quyết định trong chiến lược phát triển dài hạn.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, bà Trần Thị Quỳnh Trang, Giám đốc Quốc gia PYI Capital (học viên chương trình EMBA 2026 tại NUS Business School), nhận định: AI mở ra những cơ hội lớn giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng ra quyết định, tái định hình các mô hình kinh doanh truyền thống và khai phá những động lực tăng trưởng mới, đặc biệt tại các thị trường mới nổi như Việt Nam.

“Tương lai thuộc về những nhà lãnh đạo biết khai thác hiệu quả công nghệ, đồng thời kết hợp khả năng phán đoán của con người, tư duy thích ứng và sự am hiểu sâu sắc về kinh doanh để chuyển hóa đổi mới sáng tạo thành giá trị bền vững trong dài hạn”.

Tầm nhìn Việt Nam 2045 đang mở ra khát vọng về một nền kinh tế năng động, sáng tạo. Lợi thế về cơ cấu dân số vàng mang đến cho đất nước một cơ hội vô giá, nhưng sức mạnh thực sự nằm ở sự chuẩn bị chủ động: một hệ thống giáo dục không ngừng đổi mới, một cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng tạo không gian phát triển cho nhân tài và mỗi người lao động mang trong mình tinh thần học tập suốt đời.

Khi kết hợp hài hòa giữa lợi thế dân số vàng cùng trí tuệ nhân tạo (AI), Việt Nam sẽ có "lực lượng lao động vàng" trong kỷ nguyên mới.