Nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5 và 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh niên các đơn vị thuộc khối 4V1M (gồm Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, ĐHQGHN và ĐHQG.HCM) đã tổ chức cuộc gặp gỡ đối thoại giữa Lãnh đạo và đoàn viên thanh niên 4V1M.
Tham dự chương trình có PGS.TS. Vũ Hải Quân, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ, Bộ trưởng Bộ KH&CN; Đ/c Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; PGS.TS. Phạm Bảo Sơn, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ, Phó Giám đốc ĐHQGHN; Chủ tịch TW Hội Sinh viên Việt Nam; cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị, chuyên gia, hơn 500 đoàn viên thanh niên đại diện cho 05 đơn vị trong đó có nhiều nhà khoa học trẻ, giảng viên, sinh viên ưu tú và các cơ quan thông tấn báo chí.
Phát biểu khai mạc chương trình, đồng chí Trần Xuân Bách, Bí thư Đoàn Bộ KH&CN nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực trung tâm của phát triển đất nước, thanh niên không chỉ là lực lượng kế cận mà cần trở thành lực lượng tiên phong, trực tiếp tham gia giải quyết những bài toán lớn của quốc gia.
Chương trình “Gặp gỡ, đối thoại giữa Lãnh đạo và đoàn viên thanh niên 4V1M” năm 2026 được triển khai nhằm cụ thể hóa mô hình liên kết giữa các viện nghiên cứu, đại học và cơ quan quản lý nhà nước; hình thành mạng lưới trí thức trẻ có khả năng kết nối nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
Điểm nhấn của chương trình là phiên đối thoại mở giữa lãnh đạo khối 4V1M với đoàn viên, thanh niên xoay quanh nhiều nội dung được giới trẻ đặc biệt quan tâm như cơ chế phát triển khoa học công nghệ, chính sách thu hút nhân tài, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu dùng chung, cơ hội tham gia các đề tài trọng điểm quốc gia và vai trò của thanh niên trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Tại phần tham luận, TS. Tô Anh Đức, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm KH&CN VN chia sẻ câu chuyện nghiên cứu vật liệu nano cho vệ tinh “Made in Vietnam”, đồng thời đề xuất tăng cường cơ chế hợp tác liên viện, liên trường để triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ mang tính chiến lược. Theo TS. Tô Anh Đức, việc sử dụng chung phòng thí nghiệm, dữ liệu và hạ tầng nghiên cứu sẽ giúp các nhà khoa học trẻ rút ngắn quá trình trưởng thành, tham gia hiệu quả hơn vào những bài toán công nghệ lớn của quốc gia.
Đại diện tuổi trẻ ĐHQGHN, TS. Phạm Thế An, Bí thư Đoàn Trường Đại học Khoa học Tự nhiên nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường học thuật mở và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo liên kết giữa viện – trường – doanh nghiệp, qua đó tạo không gian phát triển bền vững cho đội ngũ nhà khoa học trẻ trong giai đoạn mới.
Ở góc nhìn sinh viên, Nguyễn Quỳnh Chi – sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đặt vấn đề về cơ chế liên thông giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học đối với các ngành công nghệ chiến lược như UAV, robot tự hành hay vi mạch bán dẫn. Nữ sinh viên bày tỏ mong muốn sinh viên sau tốt nghiệp có thể tham gia trực tiếp vào các nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp Bộ và cấp Nhà nước, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn nghiên cứu.
Tại phiên đối thoại trực tiếp, nhiều câu hỏi đã được đoàn viên, thanh niên đặt ra liên quan đến cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, chính sách hỗ trợ nghiên cứu trẻ, cơ hội tham gia các đề tài trọng điểm quốc gia và việc xây dựng các không gian thử nghiệm công nghệ mới theo mô hình sandbox.
Phó Giám đốc ĐHQGHN Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh, thanh niên giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển của ĐHQGHN. Theo Phó Giám đốc ĐHQGHN, trong bối cảnh khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, sinh viên cần chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và tinh thần đổi mới sáng tạo để thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Phó Giám đốc ĐHQGHN cũng khẳng định ĐHQGHN luôn chú trọng xây dựng môi trường học thuật hiện đại, tạo điều kiện để sinh viên phát huy tư duy sáng tạo, năng lực nghiên cứu và trách nhiệm xã hội; đồng thời tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và doanh nghiệp nhằm mở rộng cơ hội thực hành, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cho người học.
Trong không khí cởi mở, thẳng thắn, nhiều vấn đề được sinh viên quan tâm đã được lãnh đạo các đơn vị trực tiếp giải đáp. Chương trình không chỉ góp phần tăng cường sự gắn kết giữa lãnh đạo với đoàn viên, thanh niên mà còn lan tỏa tinh thần đối thoại, đồng hành và phát triển trong cộng đồng học sinh, sinh viên.
Trao đổi với đoàn viên thanh niên, lãnh đạo khối 4V1M khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, thúc đẩy chia sẻ nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi hơn để thanh niên tham gia nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, lấy kết quả đầu ra và giá trị thực tiễn làm thước đo cho các hoạt động khoa học công nghệ.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, khoa học không chỉ dành cho những cá nhân xuất chúng mà bất kỳ ai, nếu có sự kiên trì, định hướng đúng đắn và khát vọng vươn lên, đều có thể theo đuổi con đường nghiên cứu.
Chia sẻ với đoàn viên, thanh niên về công thức thành công trong nghiên cứu khoa học, Bộ trưởng Vũ Hải Quân gợi mở 5 yếu tố cốt lõi gồm: tầm nhìn dài hạn, tâm thế học hỏi và kiên trì, quá trình rèn luyện bền bỉ theo “quy tắc 10.000 giờ”, xây dựng mạng lưới cộng sự trong nghiên cứu và đặc biệt là khả năng chuyển hóa mục tiêu thành kế hoạch hành động cụ thể. Theo ông, thành công không đến từ năng khiếu đơn thuần mà là kết quả của quá trình tích lũy, lao động nghiêm túc và tinh thần không ngừng vượt qua giới hạn của bản thân.
Lắng nghe những băn khoăn của sinh viên về môi trường cạnh tranh trong nghiên cứu khoa học, Bộ trưởng thẳng thắn nhìn nhận đây là trách nhiệm của ngành khoa học và công nghệ trong việc tạo dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp cho thế hệ trẻ. Ông khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai các chương trình riêng dành cho nghiên cứu sinh, sinh viên tài năng và các nhà khoa học trẻ nhằm tạo điều kiện để họ phát huy năng lực, tiếp cận nguồn lực nghiên cứu và từng bước khẳng định vị trí trong cộng đồng khoa học.
Bộ trưởng cho biết, chương trình nghiên cứu cơ bản mới sẽ được ký ban hành trong thời gian tới và dự kiến các cơ chế hỗ trợ đặc thù cho nhà khoa học trẻ sẽ đi vào vận hành từ tháng 9/2026. Khẳng định quyết tâm đồng hành cùng thế hệ trẻ, ông nhấn mạnh: “Đường lối đã rõ, cơ chế đã mở, điều quan trọng nhất lúc này là hành động nhanh, hiệu quả và đến cùng”.
Trong khuôn khổ chương trình, Đoàn Thanh niên 05 đơn vị thuộc khối 4V1M đã tiến hành ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm tăng cường phối hợp trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao và tổ chức các diễn đàn học thuật trong thời gian tới.
Lễ ký kết được đánh giá là dấu mốc quan trọng, góp phần xây dựng mạng lưới liên kết thanh niên khoa học công nghệ trên phạm vi cả nước; đồng thời khẳng định vai trò của tuổi trẻ trong việc kết nối tri thức, lan tỏa đổi mới sáng tạo và đồng hành cùng sự phát triển khoa học công nghệ quốc gia trong kỷ nguyên số.
