Giữa nhịp sống hối hả của đô thị, có những quán cà phê không chỉ tập trung cho công việc kinh doanh mà còn lan tỏa những giá trị yêu thương và sự thấu hiểu. Một trong số đó chính là Ami Coffee ở khu đô thị Ecopark Văn Giang, Hưng Yên - mô hình quán cà phê tạo việc làm cho trẻ tự kỷ.
Với mong muốn giúp đỡ các bạn rối loạn phổ tự kỷ được thực hành kỹ năng sống, giao tiếp xã hội, tạo tiền đề cho sự độc lập khi trưởng thành, chị Nguyễn Thị Thúy, Thạc sỹ tâm lý - Giám đốc trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và trị liệu tâm lý, giáo dục IPERTAP đã sáng lập ra nhiều mô hình trong đó có mô hình quán café để trẻ tự kỷ có cơ hội được lao động, được hòa nhập và khẳng định bản thân.
Ban đầu, nhiều bạn còn rụt rè, ít nói và khá căng thẳng khi phải tiếp xúc với người lạ. Chính vì vậy, để các bạn thích nghi với môi trường làm việc cũng là một thử thách vô cùng lớn. Nhưng nhờ sự kiên nhẫn hướng dẫn của các thầy, cô giáo ở Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và trị liệu tâm lý, giáo dục IPERTAP cũng như sự cảm thông của khách hàng, các bạn dần trở nên tự tin hơn. Những nụ cười, lời chào hay cái gật đầu lễ phép của các bạn hôm nay chính là kết quả của cả một quá trình nỗ lực.
Chị Nguyễn Thị Thúy cho biết. nếu như việc đào tạo thông thường có thể diễn ra nhanh chóng thì với các bạn rối loạn phổ tự kỷ lại cần có một lộ trình riêng biệt cho từng công đoạn dù là nhỏ nhất. Từ việc làm quen với máy pha chế, học cách bưng bê đến kỹ năng giao tiếp với khách hàng đều phải có sự hướng dẫn tỉ mỉ, chi tiết.
Hiện quán có 6 bạn rối loạn phổ tự kỷ đang làm việc. Công việc của các bạn được phân chia phù hợp với khả năng của từng người. Có bạn phụ trách chuẩn bị ly, khăn giấy và sắp xếp bàn ghế. Có bạn đảm nhận việc mang nước ra cho khách. Một số bạn khác sẽ dọn dẹp sau khi khách rời đi.
Lê Đức Quân, sinh năm 2009, bắt đầu làm việc ở quán từ một tháng trước. Nhanh nhẹn, giao tiếp tốt nên Quân được giao nhiệm vụ tiếp đón khách và bưng bê. Với Quân, công việc nào cũng đem đến cho em sự thú vị và niềm vui.
Hay Trung Hiếu, sinh năm 1999, có khả năng tư duy tốt nên em đảm nhận vị trí thu ngân và nhận oder của khách. Còn với những bạn nhút nhát, ngại giao tiếp với người khác nhưng lại có sự cẩn thận, tỉ mỉ như bạn Đàm Hải Đăng, sinh năm 2003 lại được phân công dọn dẹp hay rửa cốc chén.
Những công việc tưởng chừng như rất đơn giản ấy nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt đối với các bạn rối loạn phổ tự kỷ đang làm việc tại quán. Các bạn có thể gặp khó khăn trong biểu đạt ngôn ngữ, thao tác có thể chậm hơn một chút nhưng các bạn luôn làm việc chăm chỉ và đầy trách nhiệm.
Theo chị Lê Thị Thùy, quản lý quán Ami Coffee cũng là quản lý Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và trị liệu tâm lý, giáo dục IPERTAP, thông qua lao động, các bạn rối loạn phổ tự kỷ có thể học được cách tuân thủ quy trình, rèn luyện sự tập trung và hình thành kỹ năng giao tiếp xã hội.
Để quán có thể vận hành trơn tru thì quán đã chia nhỏ từng công việc cũng như sắp xếp thời gian cho phù hợp với điều kiện sức khỏe của từng bạn, tránh gây áp lực, căng thẳng. Việc được sắp xếp làm việc ở những công đoạn phù hợp đã tạo sự hứng thú cho các bạn trong khi làm việc cũng như trau dồi các kỹ năng sống. "Mỗi thao tác nhỏ đều là kết quả của một hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ của những bạn rối loạn phổ tự kỷ đang làm việc tại đây", chị Lê Thị khẳng định.
Đến nay, Ami Coffee còn trở thành không gian kết nối cộng đồng. Nhiều khách hàng tìm đến không chỉ để thưởng thức đồ uống mà còn để ủng hộ mô hình ý nghĩa này. Bất cứ ai đến đây cũng đều rất kiên nhẫn, sẵn sàng chờ thêm vài phút để các bạn nhân viên hoàn thành công việc. Nhiều người còn chủ động trò chuyện, động viên tạo nên một môi trường thân thiện giúp các bạn rối loạn phổ tự kỷ tiếp tục nỗ lực, cố gắng.
Không ít khách hàng như chị Nguyễn Mai Anh nhận định, những mô hình việc làm như Ami Coffee đang vận hành đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hỗ trợ người tự kỷ hòa nhập cộng đồng. Khi được làm việc và được công nhận, họ sẽ cảm thấy mình có giá trị và có động lực để phát triển bản thân. Bên cạnh đó, chị Mai Anh cũng bày tỏ sự khâm phục đối với những người đã sáng lập mô hình ý nghĩa này.
Ở Ami Coffee, một ly cà phê có thể chỉ mất vài phút để thưởng thức, nhưng phía sau đó là cả một hành trình nỗ lực của những người trẻ đặc biệt. Không gian nhỏ bé này không chỉ mở ra cơ hội việc làm mà còn giúp các bạn từng bước học cách tự lập, tự tin và sống trọn vẹn hơn với cuộc đời của mình.
