Radio
Podcast
Multimedia
Sáng nay (22/4), tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về 2 dự thảo nghị quyết gồm: Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Nội dung thảo luận đầu giờ sáng tập trung vào dự thảo nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam. Nhiều đại biểu cho rằng đây là bước đi quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Lê Hoàng Hải (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai) nhấn mạnh văn hóa là cội nguồn, là bản sắc của dân tộc; văn hóa còn thì dân tộc còn.
Đại biểu đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi nghị quyết theo hướng nhấn mạnh tính đặc biệt của các cơ chế, chính sách dành cho phát triển văn hóa, qua đó phản ánh đầy đủ tinh thần đổi mới của văn bản.
Đại biểu cũng bày tỏ đồng tình với đề xuất lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, gắn với dấu mốc Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Theo đại biểu, đây cần là ngày lễ mang tính biểu tượng cao, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương để tham gia các hoạt động văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần.
Quan tâm đến việc bảo tồn di sản, Thượng tọa Thích Đức Thiện (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên) đánh giá cao việc dự thảo nghị quyết đưa ra các chính sách ưu đãi nhằm hồi hương cổ vật, bảo vật quốc gia và hiện vật quý hiếm có nguồn gốc Việt Nam đang lưu lạc ở nước ngoài.
Theo đại biểu, nhiều cổ vật không chỉ có giá trị vật chất mà còn là chứng tích lịch sử, gắn với chủ quyền quốc gia và bản sắc văn hóa dân tộc.
Thượng tọa đề nghị tiếp tục có cơ chế mạnh mẽ hơn như miễn giảm thuế, hỗ trợ tài chính trong trường hợp đấu giá đặc biệt, đồng thời tôn vinh các tổ chức, cá nhân hiến tặng hoặc đưa cổ vật về nước.
Đối với văn hóa dân tộc thiểu số, đại biểu cho rằng các chính sách bảo tồn phải lấy cộng đồng làm trung tâm, gắn với sinh kế của đồng bào và phù hợp đặc thù từng vùng miền.
Ở góc độ địa phương, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk) nêu câu chuyện bảo tồn voi nhà ở Tây Nguyên như một ví dụ điển hình về mối quan hệ giữa bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững.
Đại biểu cho biết số lượng voi nhà tại Đắk Lắk đã suy giảm nghiêm trọng trong ba thập niên qua, hiện chỉ còn khoảng 30 - 35 cá thể.
Theo đại biểu, voi không chỉ là vật nuôi mà còn là biểu tượng văn hóa, gắn với tín ngưỡng, lễ hội và đời sống cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên. Vì vậy, nếu chỉ áp dụng máy móc các quy định quản lý, tách voi khỏi buôn làng và không gian sống truyền thống, nguy cơ mai một giá trị văn hóa là rất lớn. Đại biểu đề nghị xây dựng chính sách hài hòa giữa bảo tồn, du lịch và sinh kế của người dân bản địa.
Nhiều ý kiến cũng tập trung vào yêu cầu biến di sản thành nguồn lực phát triển mới. Đại biểu Trần Thị Vân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh) cho rằng thời gian qua, công tác bảo tồn văn hóa ở nước ta vẫn nặng về “bảo tồn tĩnh”, chủ yếu lưu giữ nguyên trạng, trong khi thiếu cơ chế chuyển hóa thành sản phẩm sáng tạo có giá trị kinh tế.
Theo đại biểu, văn hóa sẽ khó lan tỏa nếu tách rời đời sống đương đại và nhu cầu của giới trẻ. Từ thực tế đó, đại biểu đề xuất coi chuyển đổi số là trụ cột trung tâm của chiến lược phát triển văn hóa, đẩy mạnh số hóa di sản, xây dựng nền tảng số quốc gia để phân phối nội dung văn hóa, bảo vệ bản quyền trên môi trường số.
Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị các chính sách ưu đãi về thuế và tài chính mạnh mẽ hơn đối với những ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm như điện ảnh, game, âm nhạc số; cho phép khấu trừ cao hơn với chi phí sáng tạo, thí điểm các đặc khu sáng tạo văn hóa tại Hà Nội, TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Bắc Ninh… nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Nhiều đại biểu thống nhất rằng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần bảo tồn mà còn phải trở thành sức mạnh mềm quốc gia, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế, quảng bá hình ảnh đất nước và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Sau phần thảo luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã phát biểu giải trình, làm rõ một số nội dung đại biểu quan tâm./.
