Nhà ở cho thuê cần gắn với khả năng chi trả

Theo đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội), để hạn chế trục lợi chính sách, đại biểu đề nghị yêu cầu người mua nhà ở xã hội phải ở thực trong 5 năm đầu, đồng thời nghiên cứu cơ chế kiểm soát giá chuyển nhượng, tránh để người bán hưởng toàn bộ chênh lệch thị trường, khiến người thu nhập thấp khó tiếp cận nhà ở.

Đối với nhà ở cho thuê, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (Đoàn Hà Nội) nhấn mạnh ưu đãi dành cho chủ đầu tư phải gắn với cam kết cung cấp nhà ở và giá thuê phù hợp.

Luật cần quy định rõ đối tượng thụ hưởng, thời hạn duy trì mục đích cho thuê, nghĩa vụ công khai giá và tỷ lệ lấp đầy, cùng chế tài đối với trường hợp sử dụng ưu đãi không đúng cam kết.

Đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai (Đoàn Hưng Yên) cũng đề nghị chỉ tính vào giá thuê các chi phí hợp lý, hợp lệ thực tế phát sinh; không tính lại những khoản đã được Nhà nước miễn, giảm hoặc hỗ trợ.

Chi phí đất đai, hạ tầng và phần sử dụng chung giữa nhà ở cho thuê với diện tích kinh doanh thương mại cần được phân bổ minh bạch, tránh tình trạng chủ đầu tư hưởng lợi nhiều lần từ cùng một khoản ưu đãi.

Làm rõ vai trò Nhà nước và cơ chế Quỹ nhà ở

Một nội dung được các đại biểu quan tâm là tính khả thi của mô hình Quỹ nhà ở và nguồn lực phát triển nhà ở cho thuê.

Đại biểu Nguyễn Duy Tiến (Đoàn Tây Ninh) cho rằng, nhà ở cho thuê đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài nên doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà.

Vì vậy, cần xác định rõ vai trò chủ đạo của Nhà nước trong tạo lập nguồn lực, quản lý, vận hành và bảo trì quỹ nhà ở; đồng thời nghiên cứu huy động nguồn lực xã hội và các hình thức hợp tác đầu tư phù hợp.

Theo đại biểu, cần làm rõ bản chất Quỹ nhà ở, bởi nguồn lực của quỹ không chỉ là tiền mà còn bao gồm các căn nhà được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau.

Cơ chế hoạt động phải tránh trùng lặp nguồn thu với ngân sách, đồng thời bảo đảm nhà ở được phân bổ đúng đối tượng, có mức giá phù hợp khả năng chi trả.

Đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai (Đoàn Hưng Yên) đề nghị xây dựng phương án tài chính dài hạn, làm rõ khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương, chi phí vận hành và nhu cầu bảo trì.

Việc sử dụng ngân sách hỗ trợ chi phí quản lý, vận hành phải đúng mục tiêu, nằm trong dự toán được cấp có thẩm quyền quyết định, không mặc nhiên bù đắp những thiếu hụt do quản lý yếu kém.

Bên cạnh đó, luật cần quy định rõ nguyên tắc quản lý tài chính, hạch toán, kiểm toán, công khai kết quả hoạt động và trách nhiệm bảo toàn vốn của Quỹ nhà ở.

Bảo vệ người mua nhà, bảo đảm an toàn chung cư

Về bảo vệ người mua nhà ở hình thành trong tương lai, đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội) cảnh báo những thay đổi liên quan đến giải chấp tài sản thế chấp có thể chuyển rủi ro từ chủ đầu tư sang người mua. Đại biểu đề nghị công khai tình trạng thế chấp, kiểm soát dòng tiền và quy định rõ trách nhiệm của các bên.

Đối với khoản tiền 5% giữ lại, cần xác định rõ quyền sở hữu của người mua và cơ chế bảo toàn khi chủ đầu tư mất khả năng chi trả.

Đồng thời, phải ấn định thời hạn cấp giấy chứng nhận, quy định trách nhiệm bồi thường nếu chậm cấp sổ do lỗi của chủ đầu tư và minh bạch chi phí bảo lãnh.

Trong quản lý chung cư, đại biểu đề nghị tăng cường minh bạch việc sử dụng kinh phí bảo trì, xác định rõ trách nhiệm khi tòa nhà chưa có ban quản trị.

Việc sử dụng căn hộ để lưu trú ngắn hạn cũng cần có điều kiện cụ thể về sự đồng thuận của cư dân, đăng ký lưu trú và bảo đảm an ninh, an toàn.

Đối với cải tạo chung cư cũ, các đại biểu lưu ý cần xem xét kết quả kiểm định, mức độ an toàn công trình và khả năng chi trả của người dân, thay vì chỉ căn cứ vào mốc thời gian xây dựng.

Chính sách cũng cần hỗ trợ các hộ khó khăn và công khai phương án tài chính để tạo sự đồng thuận./.