Năm 2024, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh tại Quảng Ninh ước tính khoảng 1.100 tấn/ngày. Lượng chất thải ngày càng gia tăng đang tạo áp lực lên hệ thống thu gom và xử lý. Một số khu xử lý sắp hết công suất, trong khi địa hình trải dài và đa dạng của thành phố khiến công tác quản lý chất thải gặp thêm nhiều khó khăn. Phần lớn chất thải vẫn được đưa đi chôn lấp, còn các vật liệu có giá trị chưa được thu hồi và tái chế hiệu quả.

Dự án “Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong quản lý tổng hợp chất thải rắn sinh hoạt thông qua thí điểm đồng xử lý trong lò nung xi măng tại tỉnh Quảng Ninh" được triển khai nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố thông qua tăng cường phân loại rác thải tại nguồn, thúc đẩy tái chế các dòng chất thải có khả năng tái chế và đồng xử lý các dòng chất thải không thể tái chế trong lò nung xi măng.

Theo đó, các hộ gia đình và đơn vị thu gom rác thải tại 3 phường Uông Bí, Yên Tử và Hiệp Hòa sẽ được hỗ trợ thực hiện phân loại rác tại nguồn và thu gom riêng các loại chất thải.

Ông Nguyễn Như Hạnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Quảng Ninh cho biết, đối với hoạt động phân loại chất thải tại nguồn, sự đồng thuận và tham gia tự giác của người dân là yếu tố nền tảng.

"Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, công tác truyền thông, hướng dẫn và tạo điều kiện để người dân thực hiện phân loại thuận tiện, thiết thực cũng cần được quan tâm xuyên suốt trong quá trình triển khai”, ông Hạnh nhấn mạnh tại Hội thảo.

Dự án cũng sẽ hỗ trợ thiết lập cơ sở phân loại và thu hồi vật liệu có khả năng tái chế. Các loại chất thải không thể tái chế phù hợp sẽ được thí điểm đồng xử lý tại một nhà máy xi măng do Thành phố lựa chọn.

Bên cạnh, các hoạt động thí điểm, dự án sẽ hỗ trợ Quảng Ninh xây dựng kế hoạch quản lý tổng hợp chất thải rắn sinh hoạt giai đoạn 2026 - 2030. Dự án cũng sẽ hỗ trợ xây dựng lộ trình giảm thiểu các sản phẩm nhựa dùng một lần và các định mức kinh tế - kỹ thuật phục vụ hoạt động đồng xử lý chất thải trong lò nung xi măng.

Đồng xử lý là một trong những sáng kiến trọng điểm được Na Uy thúc đẩy và ưu tiên trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh giữa Na Uy và Việt Nam được thiết lập vào tháng 4/2026.

Ông Stein Iversen, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam và Lào, cho biết Na Uy vui mừng tiếp tục đồng hành cùng UNDP và các đối tác để thúc đẩy đồng xử lý như một giải pháp thiết thực, mang lại lợi ích cho khí hậu, môi trường và doanh nghiệp.

"Tại Quảng Ninh, chúng tôi đang phối hợp với ngành xi măng thí điểm mô hình thu hồi vật liệu (MRF) phục vụ đồng xử lý, hướng tới xây dựng một mô hình có thể nhân rộng. Chúng tôi hy vọng những kinh nghiệm từ Quảng Ninh sẽ góp phần vào quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam và mở ra những giải pháp thiết thực có thể áp dụng rộng rãi tại các địa phương khác”, Đại sứ Stein Iversen bày tỏ.

Với kinh nghiệm triển khai nhiều dự án xử lý rác thải tại nhiều tỉnh/thành ở Việt Nam, bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng chỉ riêng công nghệ không thể giải quyết được thách thức về chất thải. Theo bà, điểm khởi đầu là giảm thiểu chất thải, phân loại đúng cách và thu hồi tối đa vật liệu để tái sử dụng và tái chế. Đối với những loại chất thải không thể tái chế, các giải pháp như đồng xử lý có thể đóng vai trò bổ trợ.

"Điều quan trọng là xây dựng một hệ thống quản lý tổng hợp có thể vận hành hiệu quả trong thực tế, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, chính quyền địa phương và doanh nghiệp, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn phù hợp về môi trường và kỹ thuật. Nếu có thể chứng minh hiệu quả của hệ thống này tại Quảng Ninh, những bài học kinh nghiệm thu được sẽ có giá trị vượt ra ngoài phạm vi dự án”, bà Ramla Khalidi chia sẻ.