Radio
Podcast
Multimedia
Ngành Toán học trong bối cảnh AI
Khoa Toán-Cơ-Tin học - ĐH Quốc gia Hà Nội vừa tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập.
PGS.TS Ngô Quốc Anh, Trưởng khoa Toán cơ tin học, trường ĐH Khoa học Tự nhiên ( ĐHQGHN) cho biết: Cùng với các hoạt động đổi mới đào tạo, gắn lý thuyết với thực hành, phát huy thế mạnh của kiềng 3 chân: Toán-Cơ-Tin học, sinh viên của Khoa có những thế mạnh riêng, ra trường phát huy được năng lực ở nhiều lĩnh vực và tiếp tục phát triển bản thân về lâu dài.
Cùng với việc đào tạo, nghiên cứu khoa học, thầy trò khoa Toán- Cơ - Tin học đã và đang thể hiện vai trò nòng cốt của lĩnh vực khoa học cơ bản, đào tạo, tuyển dụng giảng viên trẻ tiếp nối con đường "huyền thoại" của một ngành học nền móng rường cột cùng với các lĩnh vực khác đóng góp vào sự phát triển bứt phá và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Những năm gần đây, việc tuyển sinh ngành Toán có nhiều cải thiện nhờ các chính sách học bổng từ các nguồn đặc biệt là từ Chương trình quốc gia phát triển Toán học 2020-2030. Ngoài việc được miễn học phí, cấp học bổng, sinh viên ngành Toán có nhiều cơ hội thực tập, thực hành, tham gia nghiên cứu khoa học liên ngành để giải những bài toán thực tiễn. Bên cạnh việc duy trì nguồn nhân lực cho lĩnh vực Toán cơ bản, toán ứng dụng được giảng dạy gắn lý thuyết với thực hành qua các bài toán từ doanh nghiệp đã thay đổi cách nhìn nhận của thí sinh, phụ huynh về cơ hội mà ngành Toán đem lại.
Nhân dịp này, GSTSKH Phạm Kỳ Anh, nguyên Chủ nhiệm Khoa Toán-Cơ-Tin học trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN) giai đoạn 1999-2006 đánh giá cao hướng phát triển của khoa trong giai đoạn hiện nay.
Theo GS Kỳ Anh, Khoa Toán cơ tin học hiện có hướng phát triển mới rất phù hợp, việc sử dụng thế mạnh ngành toán cộng hưởng với công nghệ thông tin và kỹ thuật, khoa học công nghệ thực sự làm nên sức mạnh lớn. Minh chứng mới nhất là sự cộng tác chuyên môn về toán với tin học, y học làm ra sản phẩm rất tốt vừa được báo cáo ở Hội nghị quốc tế về Công nghệ thông tin và y học.
GS Phạm Kỳ Anh khẳng định: Toán- tin của trường ĐH Khoa học Tự nhiên đào tạo nền tảng toán rất sâu sắc và có khả năng phát triển mạnh, dù tin học có thể trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm khác nhau nhưng toán học vẫn phải giữ vai trò chủ đạo, nhất là trong thời điểm AI phát triển mạnh thì phần toán tối ưu và xác suất thống kê càng trở nên quan trọng.
''Nếu nền tảng toán tốt mình hoàn toàn có thể hợp tác với AI, AI có thể giải bài toán rất nhanh nhưng thường cái phần chứng minh nó rất khó kiểm chứng, quan trọng không phải là lời giải bài toán mà là quá trình đưa đến lời giải đó, nó có thể phát triển một ngành khoa học mới. Vì vậy tôi không lo ngại việc AI tham gia giải toán mà ngại nhất AI vượt qua tầm kiểm soát của người làm ra nó, phá hoại cuộc sống an ninh của nhân loại''.
GS Phạm Kỳ Anh khẳng định: Trong mọi vấn đề yếu tố con người là quan trọng, trong kỷ nguyên AI những người làm toán lại có nhiều ''đất diễn'' hơn. "Các bạn trẻ đừng sợ AI, cần cố gắng học tốt sử dụng kiến thức của mình phục vụ cho các công việc của đất nước trong đó cả kiến thức và kỹ năng sử dụng cả AI".
GSTSKH Vũ Hoàng Linh - Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam cho rằng: "Thời gian qua sau khi các công ty AI công bố 1 loạt kết quả giải quyết một loạt các bài toán mà tồn tại lâu được quyết bằng AI. Thông tin này gây chấn động nhẹ trong chính cộng đồng toán học cũng như những người ngoài ngành toán, tuy nhiên với sự có mặt của AI sẽ làm thay đổi việc dạy, học và cũng như nghiên cứu toán học.
Tuy nhiên việc dạy và phát triển toán học của con người sẽ không mất đi. Từ lời giải của AI cũng như những nghiên cứu của các nhà toán học phần nào cũng chứng minh điều này. Việc con người hiểu được những chứng minh đó, việc kiểm chứng sự đúng đắn và quan trọng hơn khi chúng ta giải quyết các bài toán đấy thường dẫn đến lý thuyết đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực toán học chứ không phải chỉ đơn thuần ở lời giải".
Cần điều chỉnh chương trình dạy học toán ở các cấp học như thế nào ?
GSTSKH Vũ Hoàng Linh cũng liên hệ tới việc dạy và học toán ở bậc phổ thông trong thời đại AI: Ở mức độ thấp hơn khi ta dạy học sinh phổ thông khi các em làm bài tập mà có lời giải đáp án các em tò mò sau khi đọc đề các em sẽ giở ngay ra tìm lời giải. Vì thế tốt hơn là để các em tự tìm tòi, đọc kiến thức tìm cách giải lời giải, gợi ý chỉ giúp quá trình hiểu và học.
Cũng theo Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam: AI nếu chúng ta sử dụng 1 cách hợp lý nó lại hỗ trợ cho việc phát triển toán học. Sự ra đời của AI chắc chắn làm thay đổi việc dạy học và nghiên cứu toán nhưng giới toán học, các thầy và trò sẽ phải sử dụng AI không phải sử dụng 1 cách mù quáng mà phải sử dụng 1 cách khéo léo để với công cụ AI sẽ thúc đẩy sự phát triển của toán học.
PGS.TS Lê Minh Hà – Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán cho rằng: Đây là thời kỳ sôi nổi và biến động đối với Toán học Việt Nam và Toán học thế giới. Nhiều trao đổi trên các diễn đàn thế giới và Việt Nam về AI và tác động của nó với việc nghiên cứu và giảng dạy Toán học. Tất nhiên Việt Nam chúng ta không thể nào tránh khỏi sự điều chỉnh, phải tìm hiểu cặn kẽ điều chỉnh từ các bậc học phổ thông cho đến các bậc học Đại học để đưa ra quyết định điều chỉnh các chương trình tóan học như thế nào.
Tuy nhiên theo PGS.TS Lê Minh Hà Đây là vấn đề lớn, trên thế giới còn nhiều tranh cãi, nhiều thử nghiệm nên cách làm tốt nhất hiện nay là chúng ta đưa ra một số khuyên nghị, nguyên tắc cơ bản để thực hiện việc điều chỉnh, đánh giá lại chương trình, khung chương trình dựa trên nguyên tắc cơ bản ,sau đó chúng ta từng bước thực hiện việc điều chỉnh lớn sau khi tham khảo và học hỏi kinh nghiệm của thế giới.
Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về toán nhắc đến bài học đau thương ở Hàn Quốc- quốc gia tiên phong áp dụng AI vào giảng dạy ở bậc học phổ thông, tuy nhiên cách đây 1-2 năm đã phải rút lại, điều chỉnh lại. "Đối với Việt Nam chúng ta cần thận trọng đặc biệt đối với bậc học nhỏ càng cần thận trọng hơn, có lẽ chúng ta nên bắt đầu ở bậc học ĐH"- PGSTS Lê Minh Hà chia sẻ./.
