Ngày 29/9, tại Đồng Hới, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Quản trị Tài nguyên Vùng cao (CEGORN) tổ chức hội nghị góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Hội nghị có hơn 80 đại biểu, trong đó có đại diện các cơ quan quản lý, đơn vị lâm nghiệp, tổ chức xã hội và chính quyền cấp xã.

Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Nghị quyết tiếp tục khẳng định đất đai là nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển; đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiện đại về đất đai, vận hành thông suốt trên nền tảng số, dữ liệu số, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Thanh Tân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị, cho rằng việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 cần xuất phát từ những vướng mắc trong quản lý tại cơ sở, nhất là khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang vận hành và yêu cầu chuyển đổi số ngày càng rõ nét.

Theo ông Phạm Thanh Tân, Quảng Trị có diện tích tự nhiên hơn 1,26 triệu ha, trong đó diện tích rừng và đất lâm nghiệp hơn 952.000 ha (chiếm trên 75% diện tích tự nhiên). Địa bàn có diện tích đất lâm nghiệp lớn và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào Bru - Vân Kiều, Pa Kô, Chứt. Vì vậy, quản lý đất đai gắn trực tiếp với bảo vệ rừng và sinh kế của người dân.

Hội nghị thuộc khuôn khổ Dự án “Tăng cường tiếp cận thông tin thông qua chuyển đổi số trong quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường” do Tổ chức Stichting Oxfam Novib tại Việt Nam tài trợ.

Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng Quảng Trị phát phát triển theo 3 hành hành lang kinh tế, 7 cực tăng trưởng, 2 phân vùng, với chiến lược vươn Đông tỏa Tây, trong đó vừa phát triển công nghiệp, logistics, năng lượng, đô thị và kinh tế biển, vừa phát triển kinh tế rừng, nông nghiệp hữu cơ, năng lượng xanh, kinh tế biên mậu và du lịch văn hóa sinh thái ở khu vực phía Tây.

Một trong những khó khăn được ông Tân nêu ra là tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch đất ở, đất sản xuất với đất lâm nghiệp; việc chia sẻ, liên thông dữ liệu giữa ngành đất đai và lâm nghiệp.

"Cần có cơ chế minh bạch, chia sẻ dữ liệu rừng và đất lâm nghiệp để giải quyết dứt điểm các vướng mắc về tranh chấp, chồng lấn ranh giới; đồng thời kiến tạo hành lang pháp lý vững chắc cho chính sách giao đất, giao rừng gắn với bảo đảm sinh kế lâu dài cho đồng bào dân tộc thiểu số", ông Tân đề nghị.

Công khai thông tin phải đi cùng khả năng sử dụng

Từ thực tiễn địa phương, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị đề xuất dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) làm rõ quy chuẩn kỹ thuật dữ liệu, cơ chế liên thông cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia với chính quyền cấp xã; cơ chế pháp lý bắt buộc trong việc chia sẻ, công khai dữ liệu quy hoạch, bảng giá đất, phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư trên môi trường điện tử.

"Xây dựng, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đất đai để người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế, tiếp cận thông tin một cách thực chất, bình đẳng theo tinh thần Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 vẫn đang là những thách thức lớn cần lời giải từ góc độ thể chế và công nghệ", ông Tân nhấn mạnh.

Ông Phạm Thanh Tân – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, tỉnh Quảng Trị

Tuy nhiên, đưa dữ liệu lên mạng mới là một phần của bài toán. Theo ông Tân, cần nghiên cứu cách thiết kế trang thông tin điện tử và ứng dụng số ở cấp xã để người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm cần hỗ trợ có thể tra cứu, phản hồi thuận tiện, bảo đảm nguyên tắc "không ai bị bỏ lại phía sau”. Việc mở rộng khả năng tiếp cận thông tin cũng phải gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo TS Nguyễn Thị Kim Thoa - Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp, cho rằng nên cụ thể hóa trong luật các thông tin cơ bản như thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn; kết quả điều tra, đánh giá đất đai; quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc; mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn.

Tại hội nghị, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hệ thống thông tin đất đai được vận hành, kết nối, chia sẽ cơ sở dữ liệu đất đai đến 77/78 xã, phường trong toàn tỉnh và được thực hiện liên thông với Hệ thống Dịch vụ công Quốc gia; đã cập nhật hơn 2.063.841 thửa đất lên hệ thống thông tin quốc gia về đât đai (VNLIS), đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.

Tuy nhiên, quá trình đồng bộ dữ liệu từ hệ thống tỉnh lên cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia tính đến ngày 27/9/2026, đạt 84,4% vì hệ thống phần mềm VNLIS đang trong quá trình nâng cấp, phát sinh lỗi; cơ sở dữ liệu đất đai từ mô hình chính quyền 3 cấp trước đây cần tái sắp xếp sang mô hình 2 cấp, dẫn đến việc đồng bộ, kết nối dữ liệu liên tục gặp khó khăn.

"Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, cũng như tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai cho người dân và doanh nghiệp là những giải pháp then chốt", đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu giải pháp.

Hội nghị góp ý cho Luật Đất đai (sửa đổi) ghi nhận ý kiến của người dân tại các thôn/bản ở Quảng Trị

Đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo đề xuất công khai thông tin về quỹ đất nông, lâm trường thu hồi bằng những hình thức dễ hiểu hơn, chẳng hạn bản đồ trực quan và truyền thông phù hợp với đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại diện các xã trên địa bàn tỉnh Quảng Trị cũng nêu ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý đất đai hiện nay. Trong đó có việc có nhiều vụ việc liên quan đến đất đai kéo dài; công tác quy hoạch; định giá đất, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng…

Ban tổ chức cho biết các ý kiến tại hội nghị sẽ được tổng hợp thành báo cáo góp ý gửi cơ quan soạn thảo dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).