Diều đứt dây bay 2km gây sự cố đường dây 500 kV

Nghe chương trình tại đây:

Khoảng 13 giờ ngày 17/8/2026, ông Đinh Quang Huy cùng một số hộ dân bản Chiềng Thượng, xã Phù Yên, tỉnh Sơn La nghe thấy tiếng nổ lớn ngoài cánh đồng. Nghi có bất thường trên đường dây 500 kV đi qua địa bàn, ông lập tức gọi điện cho anh Hoàng Đình Cơ - Tổ trưởng Tổ quản lý vận hành đường dây Phù Yên, thuộc Truyền tải điện Tây Bắc 2.

“Nổ một phát là tôi gọi điện cho các đồng chí truyền tải điện luôn”, ông Huy kể. Là người tham gia bảo vệ đường dây, ông đã lưu số điện thoại của lực lượng vận hành để thông báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Cuộc gọi từ người dân cung cấp thông tin ban đầu về hiện trường, giúp đơn vị vận hành khoanh vùng kiểm tra tại khoảng cột 199–200 của đường dây 500 kV Sơn La - Việt Trì. Ít phút sau, anh Cơ tiếp tục nhận được thông báo sự cố từ lãnh đạo Truyền tải điện Tây Bắc 2.

Đây là lần đầu tiên xảy ra sự cố do thả diều trên cung đoạn đường dây 500 kV Sơn La – Việt Trì do Tổ quản lý vận hành đường dây Phù Yên phụ trách.

Tìm nguyên nhân từ sợi dây diều mảnh

Khoảng cột xảy ra sự cố nằm trên khu vực ruộng lúa, xung quanh có dân cư. Hai cột điện cách nhau 353m. Để xác định nguyên nhân, lực lượng vận hành phải kiểm tra cả thiết bị trên cao và các dấu vết dưới mặt đất.

Anh Lê Hải, công nhân của tổ, cho biết khoảng 15–16 người đã tham gia tìm kiếm trong buổi chiều nắng nóng. Công nhân trèo lên cột, kiểm tra dây dẫn và các bộ phận liên quan, đồng thời sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để hỗ trợ quan sát.

“Đối với người lính truyền tải, khi tìm sự cố thì phải rất khẩn trương, với biện pháp khắc phục nhanh nhất”, anh Hải chia sẻ.

Nhận được thông tin, anh Bạc Tam Nhị, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Chiềng Thượng, cũng phối hợp với lực lượng truyền tải điện. Tuy nhiên, việc tìm kiếm không thuận lợi bởi dây diều rất mảnh, khó phát hiện bằng mắt thường, kể cả khi quan sát từ trên cao.

Trong quá trình kiểm tra, lực lượng vận hành phát hiện một con diều bị đứt dây rơi xuống đất. Dấu vết này giúp các công nhân nhận định sự cố có thể liên quan đến việc thả diều.

“Nếu diều mắc trên đường dây thì dễ nhưng diều rơi xuống đất, nên khi bọn tôi tìm nguyên nhân không tìm được vì tìm cả khoảng cột, bằng mắt thường không tìm ra”, anh Mai Đức Tú, công nhân Tổ quản lý vận hành đường dây Phù Yên, nhớ lại.

Theo báo cáo phân tích sự cố, một đoạn dây dù có đường kính khoảng 1mm, dài khoảng 12m được tìm thấy có vết cháy xém, đầu dây cháy chảy và co lại. Thân diều dài 60 cm, rộng 40 cm nằm dưới mương nước. Tổng chiều dài dây dù thu được tại hiện trường khoảng 200m.

Ngay trước khi xảy ra sự cố, công suất truyền tải ghi nhận tại Trạm biến áp 500kV Sơn La là 1.346 MW.

Nơi thả diều cách đường dây khoảng 2km

Theo báo cáo, cánh diều bay từ nơi khác đến, mắc vòng qua cả hai mạch đường dây. Phần đầu diều rơi xuống ruộng lúa khiến đoạn dây gần đầu diều thấm nước. Dưới tác động của gió lốc, diều tiếp tục bay lên, vướng vào dây dẫn pha trên và pha giữa. Đoạn dây ướt gây ngắn mạch, phóng điện giữa hai pha rồi đứt, rơi xuống.

Kết quả tra cứu hệ thống quan trắc sét cho thấy không có cú sét nào gần đường dây tại thời điểm xảy ra sự cố. Qua kiểm tra, công nhân không phát hiện vết phóng điện trên dây dẫn, dây chống sét và cáp quang. Cách điện, phụ kiện tại hai cột 199 và 200 được ghi nhận bình thường.

Sau khi xác định nguyên nhân, lực lượng vận hành tiếp tục xử lý, thu hồi phần dây diều còn mắc trên tuyến.

“Khi phát hiện ra cái diều mắc ở trên đường dây, chúng tôi ngay lập tức sử dụng các dụng cụ an toàn như găng cách điện và ủng cách điện, dùng cả sào cách điện nữa để cuốn dây và kéo dây rơi xuống đất”, anh Hoàng Đình Cơ cho biết.

Đến 15 giờ 41 phút cùng ngày, sự cố kết thúc. Tổng thời gian đường dây gián đoạn vận hành là 2 giờ 36 phút. Sau khi thu hồi diều, các công nhân đến những khu vực xung quanh để xác minh người thả. Kết quả cho thấy một em nhỏ ở bản Thượng Huy cùng các bạn đã thả diều tại địa điểm cách đường dây khoảng 2km. Gió lớn làm đứt dây, khiến diều bay vào đường dây điện 500kV.

Ngày 18/8, Tổ quản lý vận hành đường dây Phù Yên làm việc với chính quyền xã, bản và gia đình có trẻ thả diều để tuyên truyền, ngăn ngừa sự cố tái diễn.

“Chúng tôi đã tìm ra được chủ nhân của con diều đấy và đã liên hệ trực tiếp với phụ huynh của cháu đó, để phụ huynh giáo dục con cháu trong gia đình mình là không chơi thả diều gần khu vực đường dây lưới điện cao áp”, anh Cơ nói.

Đưa cảnh báo đến từng bản, trường học

Trên địa bàn xã Phù Yên có 54 cột điện 220 kV và 500 kV, với hơn 20 km đường dây đi qua đồi núi và cánh đồng Mường Tấc. Đây cũng là nơi trẻ em, học sinh thường mang diều ra thả.

Ông Trương Quang Hảo, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Yên, cho biết cánh đồng Mường Tấc rộng, có nhiều đường dây truyền tải điện chạy qua. Khi phát hiện vụ việc ảnh hưởng đến an toàn lưới điện, chính quyền phối hợp với đơn vị truyền tải, chỉ đạo công an xã và các tổ an ninh ở cơ sở xác minh, tìm hướng giải quyết, khắc phục.

Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua các phiên giao ban với bí thư, trưởng bản, sau đó chuyển tải đến người dân tại các cuộc họp bản, tiểu khu. UBND xã cũng chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội có văn bản gửi các trường học trên địa bàn để tuyên truyền cho học sinh về bảo vệ an toàn đường dây truyền tải điện.

“Tại các bản, tiểu khu, ngoài tuyên truyền trong các buổi họp dân, các bản, tiểu khu đã thực hiện tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh vào các buổi sáng sớm, buổi chiều tối”, ông Hảo cho biết.

Sau sự cố ngày 17/8, đơn vị truyền tải mở rộng phạm vi kiểm tra đến các khu vực xung quanh có người chơi thả diều, đồng thời phối hợp với địa phương, trường học để tăng cường cảnh báo. Tại bản Chiềng Thượng, nội dung tuyên truyền được chuyển tải bằng cả tiếng Kinh và tiếng Thái.

“Mình vẫn phải tập trung tuyên truyền, chứ không phải để xảy ra thì lúc đấy không kịp để phòng tránh nữa”, anh Bạc Tam Nhị - trưởng Bản nhấn mạnh.

Cánh diều đứt dây từ địa điểm cách đường dây khoảng 2 km cho thấy nguy cơ không chỉ xuất hiện ngay dưới chân cột điện. Việc cảnh báo cần đến được cả những khu vực thả diều xung quanh, cùng với sự phối hợp của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương. Cuộc gọi kịp thời của người dân bản Chiềng Thượng cũng cho thấy vai trò thiết thực của cộng đồng trong việc phát hiện bất thường, hỗ trợ bảo vệ tuyến đường dây đi qua địa bàn./.