Đại hội Đại biểu Phật giáo lần thứ X đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong tư duy quản trị, kiện toàn tổ chức, sửa đổi Hiến chương và đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động Phật sự.

Điểm mới từ tư duy quản trị và tổ chức Giáo hội

Đại hội lần thứ X được tổ chức sớm hơn một năm so với nhiệm kỳ thông thường do yêu cầu kiện toàn hệ thống tổ chức Giáo hội, phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc tổ chức Đại hội Phật giáo tại 34 tỉnh, thành phố trước đó đã tạo tiền đề để Giáo hội bước vào nhiệm kỳ mới với cơ cấu tổ chức đồng bộ hơn.

Phương châm “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả” của đại hội thể hiện rõ yêu cầu chuyển từ củng cố tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị và điều hành.

Đại hội thông qua Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam sửa đổi lần thứ VIII, gồm 12 chương, 70 điều, giảm 2 chương và 17 điều so với Hiến chương hiện hành. Hiến chương lần này bổ sung quy định về Ban đại diện Phật giáo liên xã, phường, đặc khu, tạo cơ chế hỗ trợ Ban Trị sự cấp tỉnh trong bối cảnh tổ chức hành chính mới. Đồng thời, các quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng cũng được cập nhật, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Định hướng chuyển đổi số cũng được đặt thành nhiệm vụ trọng tâm, từ xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, hồ sơ điện tử về Tăng Ni, tự viện đến phát triển nền tảng điều hành số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các giải pháp bảo mật dữ liệu, mở ra phương thức mới trong hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử và kết nối các hoạt động thiện nguyện cộng đồng.

Nhiệm kỳ IX: Nền tảng cho bước phát triển mới

Những đổi mới tại Đại hội lần thứ X được xây dựng trên nền tảng thành tựu của nhiệm kỳ trước và hành trình 45 năm Giáo hội Phật giáo Việt Nam đồng hành cùng dân tộc.

Hiện Giáo hội có gần 65.000 Tăng Ni, gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Trong nhiệm kỳ IX, công tác giáo dục, đào tạo tiếp tục được quan tâm với hàng nghìn Tăng Ni tốt nghiệp các cấp học Phật giáo; hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử ngày càng đa dạng, thu hút gần 500.000 Phật tử sinh hoạt thường xuyên tại hơn 3.000 đạo tràng.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc năm 2025 tại TP.HCM và sự kiện cung rước, tôn trí Xá lợi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni từ Ấn Độ về Việt Nam đã tạo dấu ấn nổi bật trong hoạt động đối ngoại Phật giáo. Hơn 17 triệu lượt người đến chiêm bái, đảnh lễ là minh chứng cho sức lan tỏa của các hoạt động văn hóa, tâm linh trong cộng đồng.

Cùng với đó, hơn 7.500 tỷ đồng dành cho các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội trong nhiệm kỳ cho thấy tinh thần nhập thế, phụng sự nhân sinh tiếp tục là một trong những giá trị nổi bật của Phật giáo Việt Nam, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Kế thừa và đổi mới vì cộng đồng

Đại hội lần thứ X đã kiện toàn nhân sự lãnh đạo nhiệm kỳ 2026–2031, suy tôn Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng làm Pháp chủ Hội đồng Chứng minh; suy cử Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng Trị sự.

Cùng với kiện toàn nhân sự, yêu cầu đặt ra trong nhiệm kỳ này là biến những quyết sách của Đại hội thành kết quả cụ thể trong hoạt động Phật sự. Đó là nâng cao chất lượng đào tạo Tăng Ni, đổi mới phương thức hoằng pháp, quan tâm nhiều hơn đến thế hệ trẻ; đồng thời phát huy vai trò của các cơ sở tự viện trong hoạt động từ thiện, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, việc đưa giáo lý, giá trị từ bi, trí tuệ và tỉnh thức đến với cộng đồng bằng những phương thức truyền thông hiện đại là yêu cầu cấp thiết. Chuyển đổi số vì thế cần đi cùng với việc giữ gìn giới luật, bản sắc và những giá trị cốt lõi của Phật giáo.

Kế thừa truyền thống 45 năm đoàn kết, hòa hợp, đồng hành cùng dân tộc, Giáo hội Phật giáo Việt Nam hướng tới khẳng định rõ hơn vai trò của mình trong đời sống xã hội, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, phát triển và nhân văn./.