Tết trong mắt con trẻ
Những ngày cuối năm, khi lịch làm việc dần khép lại và nhịp sống chậm hơn một nhịp, Tết bắt đầu len vào từng gia đình theo những cách rất riêng. Có nơi Tết đến từ sự tất bật dọn dẹp, mua sắm; có nơi lại khởi đầu bằng những khoảnh khắc ấm áp khi cả nhà có thêm thời gian ở bên nhau.
Tết – mùa của đoàn viên đang đến rất gần. Nhưng với những đứa trẻ lớn lên trong xã hội hiện đại, Tết được cảm nhận như thế nào?
Trong một khảo sát nhanh với các em nhỏ, câu trả lời thật hồn nhiên: “Con nghĩ đến hoa đào và bánh chưng”, “Con nghĩ đến bánh chưng”, “Con nghĩ đến lì xì trước, rồi đến bánh chưng và cảm giác ấm áp của mùa xuân”.
Trẻ em hôm nay đón Tết bằng những cảm nhận trực quan, cụ thể. Còn với người lớn - những người đã đi qua nhiều mùa xuân, ký ức Tết lại mang sắc màu khác.
Anh Đặng Vũ Cảnh Linh, ở Láng Thượng, Hà Nội chia sẻ: “Tôi sinh ra trong thời bao cấp, mọi thứ thiếu thốn nhưng chính sự giản dị ấy tạo nên cái Tết rất riêng – từ gói bánh, nấu nướng đến quây quần bên gia đình. Tết bây giờ khác. Dịch vụ hiện đại giúp giảm áp lực, mang lại sự tiện lợi, nhưng đôi khi cũng làm mất đi cảm giác chờ đợi và tận hưởng trọn vẹn như trước”.
Từ ký ức của người lớn, câu chuyện Tết hôm nay đang được tiếp nối theo một cách mới – thông qua lựa chọn của nhiều gia đình trẻ.
Chị Lê Thanh Trà ở phố Nguyễn Cơ Thạch, Hà Nội cho biết, điều vợ chồng chị trân trọng nhất mỗi dịp Tết là được ở bên các con trọn vẹn. Những ngày giáp Tết, hai con theo bố mẹ đi thăm nhà vườn, xem thu hoạch bưởi, ghé vùng trồng hoa, nghe kể chuyện mùa vụ và sắc xuân. Ở nhà, gia đình duy trì thói quen đọc sách về lễ hội đầu năm, giúp trẻ hình dung Tết một cách tự nhiên.
“Ở trường, các con có nhiều hoạt động trải nghiệm Tết. Ở nhà, mình trang trí theo phong cách truyền thống và đọc sách về Tết cho con nghe để không khí sinh động hơn”, chị Trà chia sẻ.
Với Hạ Linh - con gái chị Chu Thanh Thảo ở phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Tết là những ngày cùng mẹ dọn lại đồ chơi, trang trí nhà cửa, đi chợ hoa. Đặc biệt năm nay, em còn được tham gia hoạt động thiện nguyện – một trải nghiệm rất khác về Tết.
“Mình cho con tham gia hoạt động thiện nguyện để con hiểu Tết là dịp quan tâm và sẻ chia nhiều hơn”, chị Thảo nói.
Xu hướng trở về giá trị truyền thống
Trao đổi với phóng viên VOV2, TS Nguyễn Thụy Anh - chuyên gia nghiên cứu giáo dục và tâm lý trẻ em, nhận định: những năm gần đây đang xuất hiện xu hướng quay trở lại với các giá trị văn hóa truyền thống.
Theo TS Nguyễn Thụy Anh, nhiều gia đình cho con mặc áo dài, đưa trẻ tham gia các hoạt động tái hiện Tết xưa, trưng bày lại những loài hoa từng quen thuộc thời bao cấp như violet, thược dược đại đóa, đồng tiền đơn… Đây là tín hiệu tích cực khi người trẻ muốn kết nối con mình với ký ức văn hóa của cha mẹ.
Với nhóm trẻ tiền tiểu học, theo chuyên gia, điều quan trọng nhất là yếu tố trực quan: hình ảnh, âm nhạc, hoạt động cụ thể.
Tại trường mầm non, trẻ được cùng cô làm hoa đào, trang trí bánh chưng, hát những bài hát về mùa xuân. Ở gia đình, các em có thể cùng bố mẹ dọn dẹp nhà cửa, chọn cành đào, nghe kể chuyện Tết xưa, trải nghiệm “khai bút đầu xuân”, chơi ô ăn quan, tam cúc hay tổ chức những trò “rút quẻ thơ” đầu năm.
TS Nguyễn Thụy Anh cũng chia sẻ: những chi tiết nhỏ như câu chuyện về mưa phùn gió bấc, về cành đào, về mâm cỗ Tết sẽ dần ngấm vào trẻ, tạo nên cảm xúc và sự gắn bó tự nhiên với văn hóa dân tộc.
TS Thụy Anh cũng gợi ý các gia đình có thể cùng nhau lập “danh sách hoạt động 3 ngày Tết”, để thời gian nghỉ không trôi qua vô nghĩa, thay vì mỗi người một chiếc điện thoại.
Tết trong mỗi gia đình có thể được tổ chức theo nhiều cách: cầu kỳ hay giản lược, truyền thống hay hiện đại. Nhưng điều đọng lại với trẻ nhỏ không nằm ở hình thức, mà ở cảm xúc và trải nghiệm các em mang theo sau mỗi mùa xuân.
Để trẻ thực sự cảm nhận được Tết, có lẽ điều quan trọng nhất vẫn là sự hiện diện của gia đình - cùng làm, cùng chơi, cùng kể chuyện và cùng lưu giữ những ký ức đầu đời về một mùa đoàn viên.
