Mệnh lệnh từ trái tim

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, hàng triệu người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng vẫn còn đó những người lính chưa tìm thấy, những hài cốt chưa được gọi đúng tên, và những gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi…Hiện nay, vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng khó khăn bởi thời gian đã lùi xa, dấu tích chiến tranh ngày một phai mờ.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên VOV2, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam khẳng định công tác cất bốc quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính liệt sĩ là một vấn đề rất lớn của đất nước. Riêng Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam xác định đây là nhiệm vụ chính trị số 1.

“Đây là một việc làm rất khẩn trương”, nhấn mạnh điều này, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam cho rằng, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là sứ mệnh thiêng liêng của cả dân tộc.

Theo con số thống kê, trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ. Đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó, đã xác định danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đã tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ. “Đây là con số rất khâm phục, rất trân trọng, đáng tự hào. Kết quả này là sự nỗ lực quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, của cơ quan chính sách các cấp, đặc biệt là của 24 đội quy tập hài cốt liệt sĩ của quan đội, tróng đó có cả sự đóng góp không nhỉ của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam”, ông Hưng nhận định. Tuy nhiên, với khối lượng công việc còn lại là rất lớn thì hành trình này tiếp tục đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ nhiều hơn nữa của cả xã hội.

Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, khi chiến tranh ngày càng lùi xa, địa hình, địa chất thay đổi rất nhiều, việc chôn cất ban đầu hết sức đơn sơ, không có gì để làm dấu, không có cơ sở nào để xác định thì nhiệm vụ của chúng ta càng có nhiều khó khăn thử thách. Trong bối cảnh đó, việc mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” mang ý nghĩa nhân văn rất lớn. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia, chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ trên phạm vi cả nước; đồng thời đẩy mạnh lấy mẫu, giám định ADN khoảng 18.000 mẫu để xác định danh tính.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Thông điệp được nhấn mạnh là phải hành động quyết liệt, khẩn trương, bởi đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”, nhằm đưa các liệt sĩ trở về với gia đình sau nhiều thập kỷ chờ đợi.

Một trong những điểm nổi bật của chiến dịch là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ ADN trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trước đây, việc nhận diện phần lớn dựa vào kỷ vật, địa điểm, hay lời kể, thì nay khoa học đã mở ra một con đường khác chính xác hơn, khách quan hơn.

Hơn thế việc chọn Thành cổ Quảng Trị làm nơi phát động chiến dịch không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn nhấn mạnh quyết tâm chính trị, sự tri ân sâu sắc đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

“Việc phát động chiến dịch tạo thêm niềm tin của người dân vào các chủ trương chính sách của Đảng, nhà nước, thể hiện quyết tâm không để liệt sĩ nào mất tên. Đồng thời qua đó giáo dục cho thế hệ trẻ biết công ơn, xương máu của các liệt sĩ”. Đánh giá cao ý nghĩa nhân văn cao cả của chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng cho rằng, để thành công rất cần sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Chính phủ. Cơ quan chính sách các cấp phải có kế hoạch biện pháp tổ chức thực hiện rõ ràng, cụ thể. Việc lấy mẫu phẩm hài cốt liệt sĩ phải dựa trên khả năng giám định, không lấy quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của mẫu phẩm, lấy gọn từng nghĩa trang.

Trong một cuộc họp mới đây, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù trong tổ chức, lấy mẫu, giám định ADN và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, tạo hành lang pháp lý quan trọng để đẩy nhanh Chiến dịch “500 ngày đêm”.

500 ngày đêm, đó không chỉ là một chiến dịch với những con số, mà là hành trình của ký ức, của lòng biết ơn và trách nhiệm. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định… là một nỗi đau được xoa dịu, một gia đình được đoàn tụ, và một phần lịch sử được gọi tên. Hành trình ấy có thể còn dài, còn nhiều gian nan, nhưng với sự chung tay của toàn xã hội, chúng ta tin rằng sẽ không có ai bị lãng quên...