Với lợi thế sinh sống trực tiếp cùng với bà con, hiểu rõ ngôn ngữ, văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào, những người có uy tín ở vùng những tỉnh miền núi chính là những tuyên truyền viên tích cực để phổ biến tuyên truyền pháp luật của Đảng và Nhà nước. Nhờ hiểu luật, người dân đã bỏ nhiều hủ tục, cuộc sống cũng vì thế được cải thiện.

Ở thôn Tân Đồng 4, xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai, mỗi khi nhắc đến ông Đặng Hồng Quân, 78 tuổi, bà con trong vùng đều dành cho ông sự kính trọng.

Không chỉ hướng dẫn người dân phát triển kinh tế bằng kinh nghiệm trồng trọt, chăn nuôi, ông còn là người tích cực truyền đạt những kiến thức pháp luật thiết thực, giúp bà con nâng cao nhận thức, thay đổi cách nghĩ, cách làm.

Chị Lý Thị Hiền, ở thôn Tân Đồng 4 cho biết: Ông Quân là một người có uy tín trong rất nhiều lĩnh vực để người dân học hỏi và noi gương. Ông luôn tuyên truyền cho bà con những quy định pháp luật, từ vệ sinh môi trường đến đất đai, từ đó người dân hiểu và áp dụng vào thực tiễn.

Không giữ chức danh hay đảm nhiệm cương vị quản lý nào ở địa phương nhưng bằng uy tín và sự tận tâm, nhiều năm qua, ông Đặng Hồng Quân luôn là người đi đầu trong các phong trào của thôn. Từ những việc làm cụ thể như bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh, bảo vệ rừng đến phát triển sản xuất, ông đều khéo léo lồng ghép tuyên truyền pháp luật để người dân dễ hiểu, dễ thực hiện. Chính từ những việc làm gần gũi ấy, bà con dần thay đổi nhận thức và tự giác làm theo.

Gia đình chị Lâm Thị Hoa là một minh chứng rõ nét. Từ một hộ nghèo, thiếu kiến thức trong sản xuất và đời sống, được ông Quân tận tình hướng dẫn cách trồng rừng, trồng quế, chăn nuôi, đồng thời vận động thực hiện đúng các quy định của pháp luật, gia đình chị từng bước vươn lên ổn định cuộc sống, có của ăn, của để.

Ông Đặng Hồng Quân cho biết, tuyên truyền pháp luật không phải là những điều khô khan hay xa vời mà luôn bắt đầu từ chính cuộc sống thường ngày. Bản thân mình phải làm trước, vận động con cháu, dòng họ nhà mình, hãy tuân theo pháp luật, luôn gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách pháp luật của nhà nước, từ đó lan tỏa ra khắp thôn bản.

Còn tại thôn Tân Việt, xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng, địa hình chủ yếu là núi đá, giao thông đến nhiều xóm còn chia cắt, dân cư phân bố không đồng đều, trình độ dân trí còn hạn chế khiến đời sống của một bộ phận người dân vẫn gặp nhiều khó khăn, nhiều hủ tục lạc hậu vẫn tồn tại. Trước thực tế đó, bà Thào Thị Sông – người có uy tín trong cộng đồng đã tình nguyện trở thành tuyên truyền viên pháp luật. Bằng tiếng nói của chính đồng bào mình, bà đến từng hộ gia đình, lồng ghép tuyên truyền trong các cuộc họp thôn, bản.

Bà Thào Thị Sông cho biết, người dân vùng cao phần lớn gắn bó với nương rẫy và chịu ảnh hưởng sâu sắc của phong tục, tập quán truyền thống. Vì vậy, nếu chỉ đọc văn bản hay tuyên truyền một cách khô cứng sẽ khó đi vào lòng dân. Muốn người dân hiểu luật, bà thường tuyên truyền những quy định ấy bằng ngôn ngữ của đồng bào, gắn với những câu chuyện gần gũi trong thôn, bản để người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm theo.

Có được kỹ năng tuyên truyền, bà Sông thường xuyên tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, từ đó vận dụng linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân vùng cao.

Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp), cho biết, người có uy tín trong cộng đồng không chỉ am hiểu ngôn ngữ, phong tục, tập quán địa phương mà còn nắm rõ hoàn cảnh, đời sống của từng gia đình trên địa bàn. Chính vì vậy, họ là "cánh tay nối dài" đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với từng bản làng một cách tự nhiên, gần gũi và hiệu quả.

Theo bà Hường, thời gian qua, Đảng, Nhà nước và Bộ Tư pháp luôn quan tâm bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng tuyên truyền, đồng thời triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nhằm phát huy tối đa vai trò của đội ngũ người có uy tín. "Khi đội ngũ này được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng, người dân sẽ có điều kiện tiếp cận, hiểu và chấp hành pháp luật tốt hơn", bà Hường khẳng định./.