Mệnh lệnh "thần tốc" từ tầm nhìn chiến lược
Giáo dục luôn là chìa khóa mở ra cánh cửa tương lai, nhưng ở những nơi "bản đồ Tổ quốc bắt đầu bằng những nét vẽ của núi cao, rừng thẳm", hành trình tìm chữ của các em học sinh chưa bao giờ là dễ dàng.
Nhằm tạo bước ngoặt cho giáo dục vùng biên, ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 81 về chủ trương xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền. Chỉ vài ngày sau đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp khẩn, ban hành một mệnh lệnh thần tốc: Hoàn thành xây mới hoặc cải tạo 100 trường học hình mẫu trước ngày khai giảng năm học 2026-2027.
"Tôi rất mong đến ngày 30/6/2026, chúng ta sẽ có những ngôi trường khang trang, văn minh và kiên cố. Đây là công trình mang ý nghĩa nhân văn cao cả, phải làm với tất cả trách nhiệm, đừng để xảy ra tiêu cực, đừng để tổn thương đến tình cảm của Đảng, Nhà nước dành cho các cháu học sinh vùng biên giới." — Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.
Bát Mọt và những "giấc mơ" đang thành hình
Tại công trường xây dựng trường nội trú xã Bát Mọt (Thanh Hóa), trên diện tích 1,7 ha, một cụm trường liên cấp hiện đại đang dần lộ diện, giải cơn khát "tìm chữ" bấy lâu của đồng bào Thái.
Trước đây, học sinh Bát Mọt sau lớp 9 thường phải dừng bước vì trường cấp 3 gần nhất cách xa tới 60km. Chị Bùi Thị Cần (Thôn Khẹo) xúc động chia sẻ: "Nhà nghèo, trường xa, chi phí ăn trọ mỗi năm tới 30 triệu đồng là rào cản quá lớn. Thấy con phải bỏ học giữa chừng, người làm cha mẹ ai cũng đau xót."
Việc đầu tư mô hình trường nội trú liên cấp tại đây không chỉ xóa bỏ rào cản địa lý mà còn tạo ra môi trường giáo dục đồng bộ, hiện đại. Đây là nền tảng để đào tạo nguồn cán bộ tại chỗ, những người sẽ trực tiếp xây dựng và bảo vệ vùng biên giới trong tương lai.
Vượt qua "đá hộc, đèo cao": Bài toán về sự đồng lòng
Hành trình xây dựng 100 ngôi trường ở vùng cao không chỉ có hoa hồng. Ông Hồ Công Liêm, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lạng Sơn, cho biết địa phương đang nỗ lực vượt qua những thử thách nghiệt ngã về địa chất. Tại các tỉnh miền núi dốc, việc tìm diện tích 5ha để xây trường cho 1.000 học sinh là một bài toán khó; nhiều công trường vừa động thổ đã vấp phải núi đá hoặc hố bùn sâu, đẩy kinh phí tăng vọt.
Song, khó khăn không làm chùn bước ý chí. Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành liên quan đang khẩn trương xây dựng Nghị định về chính sách đặc thù cho giáo viên và học sinh vùng biên, dự kiến hoàn thành trước tháng 5/2026. Mục tiêu tối thượng là đảm bảo học sinh và thầy cô có môi trường sống và học tập tốt nhất.
Sức mạnh của sự cộng hưởng
Thành công của dự án 100 ngôi trường còn ghi dấu ấn đậm nét của tinh thần xã hội hóa. Các doanh nghiệp như Tập đoàn Dầu khí Quốc gia, Viettel, Vingroup cùng hệ thống ngân hàng Agribank, Vietcombank, VietinBank đã khởi công đồng loạt nhiều hạng mục. Sự chung tay này không chỉ là tài trợ tài chính mà còn là sự sẻ chia trách nhiệm quốc gia.
Sức mạnh ấy đang biến những giấc mơ xa vời của em Tráng Thị Khánh Ly (Sơn La) hay A Tinh Cơ lâu Hồng Phúc (Đà Nẵng) trở thành hiện thực. Với các em, hạnh phúc giờ đây là một lớp học không dột nát, là bữa cơm bán trú đủ đầy và niềm tin rằng con đường đến với tri thức không còn gập ghềnh.
"Hạnh phúc" đối với đồng bào vùng biên đôi khi chỉ đơn giản là một mái trường không dột nát, là bữa cơm bán trú đủ đầy và niềm tin vào một tương lai tươi sáng ngay trên mảnh đất quê hương.
Tháng 9 năm 2026, khi tiếng trống khai trường vang rộn rã tại 100 ngôi trường mới khang trang, đó sẽ là minh chứng sống động nhất cho một chính sách đúng đắn và nhân văn. Mỗi viên gạch đặt xuống hôm nay chính là một lời cam kết cho sự phát triển bền vững của biên cương Tổ quốc. Một kỷ nguyên mới của giáo dục vùng cao đang bắt đầu, từ chính những khát vọng ngày hôm nay.
Tính đến thời điểm hiện tại, chiến dịch xây dựng 100 trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới đã chính thức bước vào giai đoạn triển khai đồng loạt. Với lộ trình thần tốc, dự kiến toàn bộ các điểm trường này sẽ hoàn tất việc xây mới và tu sửa ngay trong năm 2026. Các dự án bao gồm cả cấp tiểu học và trung học cơ sở, được quy hoạch tập trung tại các địa bàn trọng yếu như Lào Cai, Điện Biên, Thanh Hóa, Lạng Sơn, Sơn La, Quảng Ninh cùng các tỉnh khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ.
Theo kế hoạch, mục tiêu cao nhất là phấn đấu khánh thành toàn bộ các công trình trước ngày 30/8/2026 để kịp đón học sinh vào năm học mới. 100 ngôi trường đầu tiên được khởi công trong năm 2025 không chỉ đơn thuần là những công trình hạ tầng, mà được xác định là các "trường hình mẫu". Tại đây, cơ sở vật chất tiên tiến sẽ đi đôi với những mô hình quản lý, vận hành và tổ chức giáo dục hiện đại, tạo nên chuẩn mực mới cho giáo dục vùng cao trong kỷ nguyên tới./.
