Học sinh tốt nghiệp trung học nghề vừa có kiến thức văn hóa lẫn kỹ năng nghề

Ngày 7/1, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) thông tin cụ thể về những điểm mới của Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) sửa đổi được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10.

Theo đó, Luật đã bổ sung mô hình trung học nghề cùng cấp với trung học phổ thông. Điều này giúp hệ thống GDNN của Việt Nam phù hợp với chuẩn phân loại giáo dục quốc tế của UNESCO, đồng thời tăng cường khả năng hội nhập với hệ thống giáo dục của nhiều quốc gia phát triển.

Bộ GD-ĐT cho biết, người học sau khi tốt nghiệp trung học nghề vừa có nền tảng kiến thức văn hóa phổ thông, vừa có kỹ năng nghề, đủ năng lực tiếp nhận và ứng dụng các công nghệ hiện đại vào công việc, làm việc độc lập, làm việc theo nhóm khi tham gia thị trường lao động, đồng thời có thể học tiếp lên các trình độ cao hơn.

Quy định mới cũng phân biệt rõ giữa cơ sở GDNN và cơ sở tham gia hoạt động đào tạo nghề nghiệp. Cụ thể, cơ sở GDNN bao gồm: trường cao đẳng, trường trung cấp, trường trung học nghề; cơ sở tham gia hoạt động GDNN bao gồm trung tâm GDNN, trung tâm GDNN-GDTX, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm khác có chức năng hoạt động GDNN, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục đại học.

Ngân sách cho GDNN được ưu tiên trong tổng chi ngân sách nhà nước dành cho giáo dục; hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế phù hợp với định hướng phát triển ngành, nghề ưu tiên tại các trung tâm kinh tế lớn.

Đối với việc đổi mới chương trình, Luật quy định, trên cơ sở chuẩn chương trình đào tạo, các cơ sở GDNN được trao quyền tự chủ trong việc biên soạn, thẩm định, lựa chọn và ban hành chương trình đào tạo, bảo đảm đáp ứng chuẩn chung và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Về chuẩn cơ sở đào tạo sẽ được rà soát, cập nhật định kỳ bảo đảm tiệm cận và từng bước hội nhập chuẩn khu vực và chuẩn quốc tế. Chuẩn cơ sở đào tạo sẽ là cơ sở để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở GDNN.

Một trong những điểm mới của Luật đó là quy định về cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục nghề nghiệp, đó là một thành phần của cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo. Các cơ sở GDNN có trách nhiệm xây dựng và phát triển hệ thống văn bằng số, chứng chỉ số, học liệu số; cung cấp, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành về GDNN; quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu theo quy định của pháp luật. Cơ sở hoạt động GDNN phải đăng ký thông tin về chương trình đào tạo vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành trước khi tuyển sinh, tổ chức đào tạo.

Ngoài ra, Luật cũng quy định quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp để đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động của doanh nghiệp; hỗ trợ người lao động của doanh nghiệp học tập, nâng cao trình độ chuyên môn; tài trợ cho cơ sở đào tạo có hợp tác với doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và quy định của pháp luật khác có liên quan.

Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp là quỹ do doanh nghiệp quản lý, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn lực và tham gia các hoạt động GDNN một cách thực chất, bền vững. Chính phủ sẽ quy định chi tiết đối tượng, nguồn trích lập, mức trích lập, nhiệm vụ chi của Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý được quy định tại Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) sửa đổi là bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện cho các cơ sở GDNN không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính gắn với trách nhiệm giải trình, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát của các cơ quan có thẩm quyền.

Cụ thể, cơ sở GDNN được tự chủ xác định số lượng tuyển sinh, phương thức tuyển sinh hằng năm; tự chủ biên soạn, thẩm định, lựa chọn và ban hành chương trình đào tạo bảo đảm đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo; tự chủ quyết định việc quy định tổ chức bộ máy đối với phân hiệu; tự chủ tài chính, sử dụng các nguồn thu hợp pháp cho các nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ, đầu tư cơ sở vật chất…