Radio
Podcast
Multimedia
“Các bạn nên lo lắng”
Tại Ngày hội việc làm - AJC Job Fair 2026 do Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức mới đây, tác động của trí tuệ nhân tạo tới thị trường lao động báo chí – truyền thông là vấn đề được quan tâm nhất.
Theo nhà báo Dương Ngọc Trinh (Đài truyền hình Việt Nam), trước đây cần 15 người cho một tổ nội dung. Bây giờ chỉ cần 3 người và 6 công cụ AI.
Chỉ chưa đầy 30s, công cụ AI có thể lọc trên 10 triệu thông tin và viết ra nhiều phiên bản khác nhau. Tuy vậy, chỉ có con người mới biến những thứ trên giấy thành hiện thực. Vì vậy, cơ quan báo chí cần những người làm được thay vì chỉ viết và nói được.
Tương tự, nếu như trước đây cần 3 nhân sự đồ họa để làm một poster thì nay hiện tại cô có thể tự làm, với chi phí tối đa 500 USD/tháng/AI, thay vì thuê một người làm với chi phi 1000 USD, trong khi phải truyền đạt ý tưởng đến khi duyệt xong. Nhà báo Ngọc Trinh cho rằng, thời gian cũng là nguồn lực cần tối ưu. Doanh nghiệp cần người có thể làm được việc ngay thay vì “đến để học hỏi”.
Nguy cơ mất việc cao được nữ nhà báo nhìn nhận thẳng thắn. Theo thống kê không chính thức, năm qua khi quy hoạch báo chí có khoảng 10.000 cán bộ, công nhân viên trong lĩnh vực này mất việc. Qũy lương sẽ dành cho những nhân sự thực sự chất lượng.
Nếu trước đây vào biên chế được xem là “chắc chân” thì nay thực tế này đã bị đảo ngược. “Chúng tôi luôn có những khoảng để đánh giá lại năng lực, KPI”. Theo nhà báo Ngọc Trinh, kể cả đã vào biên chế nhưng hành trình làm việc không đem lại hiệu quả cho đơn vị cũng có thể không trụ được.
Dù khuyên sinh viên nên lo lắng song Ngọc Trinh cũng chỉ ra những kỹ năng giúp bạn trẻ nâng cấp năng lực và thích nghi với thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.
Đó là khả năng vượt khó, dám nhìn nhận mình chưa giỏi và sẵn sàng học hỏi. Bên cạnh đó là sự kiên định, đã chọn mục tiêu thì phải đi đến cùng. Thêm nữa là khả năng “nói được, làm được”, hiểu được thế mạnh của chính mình.
“Quỹ lương dành cho những người mang về thành quả chứ không phải mang về nỗi lo cho nhà tuyển dụng”, nhà báo Ngọc Trinh nói.
Chỉ biết viết là chưa đủ
Trước băn khoăn về sự “xâm lấn” của AI và xu hướng tinh gọn, sáp nhập các cơ quan báo chí, nhà báo Nguyễn Thành Lợi – Phó Giám đốc Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội cho rằng, cần quay lại với giá trị cốt lõi: trong bất kỳ sản phẩm báo chí – truyền thông nào, nội dung vẫn là số một.
Nếu nội dung tốt và kỹ thuật thì giá trị của sản phẩm sẽ được lan tỏa rộng rãi và tạo dựng thương hiệu cho sản phẩm truyền thông của minh.
Trong bối cảnh truyền thông số và AI phát triển hiện nay, ngoài các kỹ năng cứng, trải nghiệm nghề nghiệp, sinh viên bắt buộc phải biết công nghệ. Kỹ năng truyền thống và công nghệ là những yếu tố cần phải được kết hợp với nhau.
Nhà báo Nguyễn Thành Lợi cho rằng, bối cảnh hiện nay vừa là thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội việc làm. Các cơ quan báo chí rất cần những bạn trẻ năng động, sẵn sàng dấn thân và cống hiến.
Ông Lợi chỉ ra xu hướng báo chí hiện nay là sự kết hợp giữa làm báo và làm truyền thông. Người làm báo phải gắn kết với độc giả, công chúng nhiều hơn.
“Chỉ viết tin, bài chuyển đến các bộ phận để biên tập, xuất bản là chưa làm tròn trách nhiệm của mình. Cần tìm hiểu độc giả thế nào, xu hướng truyền thông thay đổi ra sao và làm thế nào để tương tác với công chúng để phát triển các nội dung mình đưa tin”.
Phó Giám đốc Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội khẳng định, việc ứng dụng công nghệ và nâng cao kỹ năng số cho các nhà báo trẻ là kỹ năng cần thiết. Đồng thời nhắn nhủ sinh viên báo chí, cơ hội vẫn còn rất nhiều. Những người thực sự giỏi, có trách nhiệm và khát khao cống hiến thì ở đâu cũng được chào đón.
Với xuất phát là một sinh viên truyền hình chuyển hướng sang làm truyền thông, bà Hoàng Minh Hạnh, Chủ tịch HĐQT Do Group đánh giá sinh viên báo chí hiện có nhiều cơ hội hơn các thế hệ trước bởi thị trường truyền thông đã mở rộng sang rất nhiều lĩnh vực mới như thương mại điện tử, social commerce, livestream, vận hành nền tảng số...
AI là mối đe dọa với nhân sự. Tuy nhiên, điều quan trọng là cách con người sử dụng AI như thế nào. “Người biết dùng AI tốt là người hiểu rõ mình muốn đầu ra như thế nào”, bà Hạnh nói.
Theo nữ doanh nhân, AI có thể hỗ trợ sản xuất nội dung, video hay hình ảnh rất nhanh, nhưng giá trị của người làm nghề nằm ở khả năng tư duy, đánh giá chất lượng sản phẩm và tạo ra hiệu quả thực tế.
“AI có thể tạo ra nội dung, nhưng con người phải biết sản phẩm đó mang lại giá trị gì, chuyển đổi ra sao, tác động thế nào”. Bà Hạnh cũng đánh giá cao sinh viên báo chí ở khả năng chuyển hướng sang những lĩnh vực mới. Đây là yếu tố quan trọng giữa bối cảnh thị trường lao động ngành báo chí – truyền thông khốc liệt hiện nay.
Là chuyên gia về AI và chuyển đổi số, ông Lại Tuấn Cường, giám đốc Repu Digital cho rằng AI có thể giúp con người hoàn thành công việc với tốc độ và quy mô lớn hơn rất nhiều, nhưng cũng khiến thị trường xuất hiện hàng loạt sản phẩm na ná nhau.
Vì vậy, kỹ năng quan trọng nhất hiện nay không còn là “tạo ra nội dung”, mà là tạo ra những sản phẩm khác biệt với AI. “AI có thể tổng hợp dữ liệu và viết lại, nhưng không thể thay thế trải nghiệm cá nhân của con người”.
Ông Cường cho rằng, càng nhiều trải nghiệm thật thì sản phẩm càng có giá trị. AI không phải rào cản với sinh viên khối xã hội mà ngược lại còn giúp những người không giỏi kỹ thuật tiếp cận công nghệ dễ dàng hơn.
Trong bối cảnh thị trường lao động hiện nay, nhà báo Ngọc Trinh đề cao sự kiên định. Người trẻ thường thích cảm giác hưng phấn, sự ghi nhận nhanh chóng. Nhưng chính những lần vượt khó mới tạo nên “khí chất”.
Mỗi lần vượt khó thành công, bạn sẽ có thêm sự tự tin. Khi khó khăn xuất hiện, thay vì bỏ cuộc, cần nghĩ ngay đến cách giải quyết. Đây chính là giá trị lớn nhất mà người trẻ mang lại cho nhà tuyển dụng.
AI vượt trội về tốc độ song không thể thay thế kỹ năng vượt khó, khả năng sáng tạo và chiều sâu tư duy. Đây là điều tất cả đơn vị tuyển dụng đều mong muốn.
“Sự kiên định, vượt khó và quan trọng đi đến cùng với mục tiêu của mình đặt ra thì chắc chắn các bạn sẽ thắng”, nhà báo Ngọc Trinh chia sẻ.
