Thông tin được đưa ra tại lễ tổng kết Hợp phần Việt Nam của dự án Go Circular, do Bộ Tài chính và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) tổ chức ngày 6/11 tại Hà Nội. Dự án được Chính phủ Đức tài trợ, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển mô hình kinh doanh tuần hoàn và góp phần hoàn thiện môi trường chính sách sau 4 năm triển khai.
Theo thông tin từ dự án, khoảng 60% chất thải dệt may công nghiệp tại Việt Nam đã được tái chế. Tuy nhiên, phần lớn được tái chế hạ cấp, tức chuyển thành các sản phẩm có giá trị thấp hơn, trong khi hệ thống thu gom, tái chế còn rời rạc và thiếu minh bạch.
Để tìm hướng đưa chất thải trở lại sản xuất sản phẩm dệt may chất lượng cao, dự án Go Circular đã hỗ trợ kết nối đơn vị tái chế Tân Nam Trung, nhà máy dệt Bảo Minh và các doanh nghiệp may mặc như Garco10, Couple Tx triển khai mô hình thử nghiệm tái chế chất thải dệt may thành sản phẩm dệt may chất lượng cao.
Với sự tham gia của chuyên gia trong ngành, các doanh nghiệp đã cải thiện chất lượng sợi tái chế, tạo ra vải may áo sơ mi có hàm lượng nguyên liệu tái chế trên 30%. Theo đánh giá của dự án, mô hình cho thấy tiềm năng về kỹ thuật và kinh tế, song vẫn cần những đơn hàng quy mô công nghiệp lớn hơn để tiếp tục phát triển.
Khó khăn trong mở rộng sản xuất cũng là vấn đề được đặt ra tại sự kiện. Bà Mira Nagy, Trưởng Hợp phần dự án Go Circular tại Việt Nam, cho biết việc chuyển từ các mô hình thí điểm riêng lẻ sang quy mô thương mại còn nhiều thách thức, bởi phương thức sản xuất, kinh doanh tuyến tính vẫn có chi phí thấp hơn đáng kể.
"Các cơ quan hoạch định chính sách cần tháo gỡ những điểm nghẽn về pháp lý và đơn giản hóa thủ tục cấp phép, qua đó nâng cao mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp trước các yêu cầu mới của thị trường", theo bà Mira Nagy các bên trong chuỗi giá trị cần cải thiện hoạt động thu gom, tập kết và truy xuất nguồn gốc chất thải.
Bà Trần Thị Quỳnh Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính nhận định, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chất thải và kéo dài vòng đời sản phẩm có thể giúp gia tăng giá trị tạo ra trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh.
"Kinh tế tuần hoàn là một nội dung quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam. Những định hướng này ngày càng được thể hiện rõ trong các chính sách về tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của Việt Nam", bà Nga nói.
Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Tài chính, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc áp dụng và nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn. Đó là năng lực triển khai, rào cản trong trao đổi và tái chế chất thải, khó tiếp cận vốn cùng những vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Sau 4 năm, Go Circular đã thu hút hơn 160 doanh nghiệp tham gia, xác định hơn 150 giải pháp kinh tế tuần hoàn dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời rà soát, lập danh mục hơn 100 nguồn tài chính phù hợp với các dự án trong lĩnh vực này.
Một hoạt động của dự án là đào tạo thiết kế và kinh doanh tuần hoàn theo phương pháp CIRCO Hub tại Việt Nam. Gần 100 doanh nghiệp đã tham gia 10 khóa học, tiếp cận các hướng đi như thiết kế sản phẩm bền hơn, cung cấp dịch vụ sửa chữa, chia sẻ sản phẩm và kinh doanh sản phẩm dưới dạng dịch vụ. Khoảng 2/3 số doanh nghiệp cho biết có thể áp dụng những kiến thức và phương pháp tiếp cận được học vào hoạt động kinh doanh.
Sau chương trình, Biti’s đã phát triển mẫu giày có cấu trúc mô-đun, hướng tới tăng độ bền và khả năng tái chế. Doanh nghiệp cũng phối hợp với một đơn vị khác triển khai thu gom giày đã qua sử dụng tại 10 cửa hàng. Theo dự án, hai bên đã thu gom hơn 90 tấn giày dép và quần áo cũ để đưa đi xử lý phù hợp.
Bên cạnh đó, dự án cũng đã hỗ trợ xây dựng các tiêu chí xác định dự án kinh tế tuần hoàn, phù hợp với hệ thống phân loại của EU về kinh tế tuần hoàn và Hướng dẫn tài chính kinh tế tuần hoàn hài hòa của IFC.
Kết quả này đã góp phần trở thành cơ sở cho việc xây dựng dự thảo quyết định về xác định các dự án xanh và dự án kinh tế tuần hoàn đủ điều kiện hưởng lãi suất ưu đãi 2% thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do Bộ Tài chính quản lý và các khoản vay của ngân hàng thương mại do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều phối. Ngày 17/9/2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 46/2026, ban hành hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn và áp dụng khung ESG./.
