Radio
Podcast
Multimedia
Nghe chương trình tại đây:
Dây treo hàng gây phóng điện trên đường dây nhập khẩu điện
Nghe tiếng thiết bị bay qua lại, một người dân ở thôn Làng Kim nhìn ra ngoài và thấy thiết bị đang bay có treo vật gì đó. Bà chưa biết đó là gỗ được vận chuyển từ khu vực khai thác xuống. Sau đó, một tiếng nổ lớn vang lên.
“Kêu to lắm, như là bom nổ hay là người ta nổ mìn", bà kể.
Người dân này không trực tiếp nhìn thấy thời điểm xảy ra phóng điện. Tiếng nổ cùng hình ảnh thiết bị bay mang theo vật bên dưới khiến bà lo lắng chúng có thể rơi xuống những ngôi nhà gần đó.
Theo hồ sơ sự cố, lúc 16 giờ 26 phút ngày 17/8/2026, đường dây 220 kV 271 Lào Cai – 251 Guman xảy ra sự cố tại khoảng cột 56–57, thuộc xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Đây là đường dây có vai trò nhập khẩu điện từ Trung Quốc.
Biên bản làm việc với các bên liên quan xác định, khi UAV di chuyển để thực hiện chuyến vận chuyển gỗ thứ hai, dây cáp treo hàng bằng vải để thõng đã chạm vào dây chống sét và vi phạm khoảng cách an toàn với dây dẫn pha trên, gây phóng điện.
Qua kiểm tra, dây chống sét TK70 có vết phóng điện, đứt ba sợi con, một đầu tở dài 0,5 m, đầu còn lại tở dài 3m. Dây dẫn pha A có vết phóng mờ, các sợi nhôm không bị tổn thương.
Máy cắt tại Trạm 220 kV Lào Cai tự động đóng lại thành công. Tuy nhiên, phần dây chống sét hư hỏng vẫn cần được xử lý để ngăn ngừa nguy cơ xảy ra sự cố tiếp theo.
Phối hợp cắt điện, sửa chữa đến tối
Ông Phan Văn Trí, Tổ trưởng Tổ Quản lý vận hành đường dây Lào Cai, thuộc Truyền tải điện Tây Bắc 1, cho biết ngay sau khi nhận thông tin, đơn vị đã cử người kiểm tra, căn cứ khoảng cách do rơ le bảo vệ báo về để khoanh vùng.
Ban đầu, công nhân chưa xác định được nguyên nhân. Khi đến khu vực khoảng cột 56–57, họ thu thập thông tin từ người dân về hoạt động vận chuyển gỗ bằng UAV và tiếng nổ trên đường dây. Tổ quản lý vận hành sau đó sử dụng UAV được trang bị để kiểm tra, phát hiện vị trí phóng điện và tổn thương.
Theo ông Trí, dù máy cắt đã đóng lại thành công, đơn vị vẫn phải đề nghị cắt điện đột xuất để sửa chữa. Do đường dây liên quan đến hoạt động mua điện từ Trung Quốc, việc cắt điện cần có sự phối hợp giữa hai phía.
“Chúng tôi đăng ký cắt điện từ 12 giờ nhưng đến 17 giờ mới cắt được. Lúc đó, tổ quản lý vận hành cử người ra xử lý tạm thời. Đến 21 giờ, sau khi hoàn thành công việc, chúng tôi báo cáo lãnh đạo, xin trả đường dây để đóng điện trở lại”, ông Trí cho biết, việc khắc phục phần dây chống sét bị tổn thương được thực hiện ngày 19/8/2026.
Tại Bát Xát, kinh tế đồi rừng đóng góp quan trọng vào thu nhập của người dân. Gỗ từ rừng sản xuất được thu mua, cung cấp cho các xưởng chế biến. Trên địa hình đồi núi, việc sử dụng thiết bị để vận chuyển có thể giúp giảm sức lao động, tăng năng suất.
Ông Sĩ Trung Kiên, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Bát Xát cho biết, thiết bị bay loại lớn mới được sử dụng trong hoạt động sản xuất tại địa phương thời gian gần đây. Trong vụ việc ở Làng Kim, khu vực khai thác là rừng sản xuất của người dân, được bán cho cá nhân thu mua lâm sản.
“Đối với những khu vực vùng núi sử dụng thiết bị công nghệ tiên tiến để đưa vào sản xuất là giải phóng sức lao động nhưng phải gắn với bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và an toàn lưới điện”, ông Kiên nói.
Biên bản làm việc ngày 18/8 ghi nhận người điều khiển có chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo nội bộ về vận hành UAV phun thuốc bảo vệ thực vật. Thiết bị cũng có giấy phép bay.
Đáng chú ý, theo biên bản, giấy phép đã ghi rõ không bay vào khu vực hành lang an toàn lưới điện. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển gỗ vẫn gây ra sự cố.
Chi tiết này cho thấy việc được cấp phép phải đi cùng với tuân thủ điều kiện bay trong quá trình sử dụng. Yêu cầu bảo vệ công trình điện cần được thực hiện tại nơi tổ chức khai thác, vận chuyển, thay vì chỉ dừng ở nội dung ghi trong giấy phép.
Phát hiện sớm nguy cơ từ cơ sở
Với công nhân quản lý vận hành, một khó khăn là hoạt động khai thác, vận chuyển có thể diễn ra sau thời điểm tuần tra. "Đơn vị vừa kiểm tra buổi sáng nhưng đến chiều người dân mới tổ chức khai thác, sử dụng UAV bay qua đường dây", anh Trần Đức Phú, Tổ Quản lý vận hành đường dây Lào Cai nêu tình huống.
Trên địa bàn đồi núi, công nhân không thể có mặt liên tục tại từng vị trí. Thông tin từ người dân và chính quyền cơ sở vì thế có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện sớm hoạt động có nguy cơ gây mất an toàn.
Sau sự cố tại Làng Kim, đại diện truyền tải điện, công an xã, kiểm lâm, đơn vị khai thác gỗ và người điều khiển UAV đã cùng làm việc để xác định nguyên nhân. Biên bản yêu cầu đơn vị liên quan và người điều khiển có cam kết bằng văn bản, dừng ngay việc bay UAV tại khu vực hành lang an toàn lưới điện.
Ông Phan Văn Trí cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động, ký cam kết với các hộ dân nơi có đường dây 220kV và 500kV đi qua. Sau vụ việc, tổ tiếp tục đề nghị địa phương thông tin đến các thôn, bản và tuyên truyền trên hệ thống phát thanh.
Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức về nguy cơ mới còn gặp khó khăn. Theo ông Sĩ Trung Kiên, địa bàn xa, chủ yếu là đồi rừng khiến việc đi lại, tuyên truyền gặp nhiều khó khăn. Ở những nơi chưa sử dụng thiết bị bay, một bộ phận người dân chưa chú ý nhiều đến nội dung này.
Ghi nhận tại địa phương cũng cho thấy một số người dân còn e dè khi thông báo với đơn vị quản lý đường dây vì ngại ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm. Điều đó khiến việc phối hợp tìm người điều khiển phương tiện bay bị kéo dài thời gian.
Theo anh Trần Đức Phú, số điện thoại liên hệ của truyền tải điện khu vực đã được dán trên cột và các bảng tuyên truyền. Khi phát hiện hoạt động bất thường gần đường dây, người dân có thể thông báo sớm để đơn vị kiểm tra, phòng ngừa sự cố./.
