Chàng trai biến AI trở thành đôi mắt của người khiếm thị

Dù đôi mắt không còn khả năng quan sát nhưng anh Hồ Minh Quang, ở Hà Nội vẫn làm chủ các thiết bị điện tử thông minh và mang công nghệ số tới cộng đồng người khiếm thị. Nghe nội dung bài viết dưới đây.

Khiếm thị vẫn làm chủ thiết bị công nghệ.

Anh Hồ Minh Quang là một trong 26 gương mặt tiêu biểu được tuyên dương trong chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt” năm 2026. Hiện tại, anh là Phó Chủ tịch Hội Người mù phường Ba Đình, Hà Nội, đồng sáng lập Nhóm sáng kiến vì cộng đồng Starlight.

Anh Quang cho biết bị khiếm thị từ nhỏ. Tuy nhiên, anh vẫn thấy mình may mắn khi được sinh ra ở thủ đô nên việc học thuận lợi hơn nhiều người cùng cảnh ngộ.

“Tôi bị sinh non, võng mạc một bên mắt bị ảnh hưởng, không nhìn thấy. Khi lên 5 tuổi, bên mắt còn lại gặp tình trạng tương tự. Tôi được bố mẹ cho học chữ nổi, rồi đi học tại Trường Nguyễn Đình Chiểu đến hết năm lớp 9 thì chuyển về học tại Trường Nguyễn Văn Tố”, anh Quang cho biết.

Tại đây, Quang luôn nhận được sự chia sẻ và hỗ trợ từ thầy cô và bạn bè. Đặc biệt, trong môi trường này, anh được làm quen với máy tính và các thiết bị điện tử thông minh cùng các ứng dụng hỗ trợ người khiếm thị như phần mềm đọc màn hình JAWS trên máy tính, ứng dụng TalkBack trên điện thoại…

“Khi bước vào năm học đầu cấp Trung học cơ sở, tôi được làm quen với tin học và các thiết bị điện tử thông minh. Càng tìm hiểu tôi càng đam mê và sử dụng thành thạo các thiết bị, dùng nó làm công cụ hỗ trợ cho việc học”, anh Quang chia sẻ.

Những dòng chữ, thông tin, tài liệu trên máy tính và thiết bị điện tử được chuyển thành giọng nói, giúp anh tiếp cận tri thức thuận lợi hơn để hoàn thành cấp học Trung học cơ sở, Trung học phổ thông và bước tiếp vào Đại học.

Cứ như vậy, công nghệ thông tin trở thành đôi mắt, giúp anh làm được những việc mình muốn và có cuộc sống tự lập như bao người.

Mang AI đến người đồng cảnh.

Từ khi còn ngồi trên giảng đường đại học, anh Quang thực hiện nhiều hoạt động vì cộng đồng.

Khi ra trường, làm việc tại Hội Người mù phường Ba Đình, Hà Nội, anh tham gia triển khai dự án “Trang bị kỹ năng số và an toàn trên không gian mạng cho người khiếm thị”; cùng sáng lập và thực hiện các hoạt động do Nhóm sáng kiến vì cộng đồng Starlight triển khai.

Ngoài ra, anh Quang còn tham gia các hoạt động thiện nguyện, gây quỹ, trao tặng quà cho trẻ em vùng cao. Có thể kể đến là Chiến dịch “Ánh trăng cho em”, giải chạy “Vì trăng vùng cao”….

Thời gian qua, khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, không muốn những người cùng cảnh ngộ bị “bỏ lại phía sau”, anh Quang còn mở các khóa học, buổi tập huấn miễn phí về sử dụng thiết bị điện tử thông minh và AI cho người khiếm thị.

Nhiều hội viên, sau khi tham gia lớp học đã từng bước ứng dụng AI vào công việc và cuộc sống. Anh Hoàng Văn Phú, quê ở tỉnh Lạng Sơn hiện sống tại Hà Nội là một ví dụ.

Anh Phú làm công việc chăm sóc sức khỏe cho một cơ sở thẩm mỹ. Không chỉ đòi hỏi về trình độ, tay nghề, cơ sở còn yêu cầu nhân viên mặc trang phục gọn gàng, lịch sự, phù hợp với từng vị trí công việc.

Mất khả năng quan sát, anh Phú không thể đứng trước gương để soi lại trang phục mỗi khi đi làm. Thuê trọ và sống một mình, anh Phú cũng không thể nhờ ai nhận xét về màu sắc, loại trang phục đang mặc xem có phù hợp với công việc của mình.

Anh Phú cho biết từ lâu đã sử dụng các thiết bị điện tử thông minh và một số ứng dụng hỗ trợ người khiếm thị. Tuy nhiên, anh không nghĩ giờ đây chiếc điện thoại anh cầm trong tay lại có thể trở thành “chuyên gia” trong lĩnh vực thời trang, là “trợ lý” giúp anh mặc trang phục phù hợp trước khi đi làm.

Bất ngờ ấy đến từ lớp tập huấn về sử dụng thiết bị điện tử thông minh và các ứng dụng AI do anh Hồ Minh Quang tổ chức.

Cũng nhờ lớp tập huấn, anh Phú còn biết cách biến chiếc điện thoại trở thành đôi mắt, là công cụ chỉ đường, giúp anh đi lại an toàn và thuận lợi hơn.

“Trước đây, tôi không thể biết trước mặt có đồ vật gì không, hình dáng và màu sắc như thế nào. Bây giờ, chỉ cần chiếc điện thoại thông minh, có kết nối mạng, với phần mềm AI, tôi biết rõ không gian, đồ vật trước mặt mình”, anh Phú chia sẻ.

Chưa dừng lại ở đó, sau khi tham gia lớp tập huấn, anh Phú còn tự tin đề xuất với chủ cơ sở chăm sóc sức khỏe và thẩm mỹ cho làm thêm công việc truyền thông để có thêm thu nhập.

“Được giao làm truyền thông cho cơ sở Spa, tôi thường nhờ AI xây dựng nội dung, viết kịch bản cho các bài viết”, anh Phú cho biết.

Tương tự, có điện thoại thông minh nhưng từ lâu chị Ngô Thị Thúy Bình, ở phố Hòe Nhai, phường Ba Đình cũng chỉ biết sử dụng hai chức năng nghe - gọi. Thậm chí, những khi cần thực hiện gấp một cuộc gọi, chị còn phải nhờ người thân hỗ trợ thao tác. Việc đi lại trong nhà, chị Bình cũng gặp nhiều trở ngại, nhất là khi ra đường. Còn bây giờ, những bất tiện ấy đã có sự trợ giúp từ các thiết bị điện tử và AI.

“Trước kia, khi có tin nhắn đến điện thoại, tôi phải nhờ người khác mở ra đọc giúp. Còn bây giờ, AI không chỉ đọc tin nhắn đó mà còn giúp mình viết và trả lời tin nhắn bằng lời nói”, chị Bình chia sẻ.

Sau khi tham gia lớp tập huấn của anh Hồ Minh Quang, chị Bình còn biết cách biến chiếc camera trên điện thoại cùng phần mềm AI hỗ trợ người khiếm thị trở thành đôi mắt của mình để đi lại an toàn, thuận lợi hơn.

Ngoài ra, nhờ có lớp tập huấn, đời sống tinh thần của chị Bình cũng có nhiều đổi khác.

“Lớp học của bạn Quang rất bổ ích. Tại đây, tôi có cơ hội giao lưu với cộng đồng, đồng thời có thể tương tác, truyện trò với mọi người qua các ứng dụng trên điện thoại. Hơn thế, nhìn vào tấm gương của bạn Quang, tôi thấy mình không lạc lõng, sống lạc quan hơn”, chị Bình thổ lộ.

Cứ như vậy, nhờ những buổi tập huấn miễn phí của anh Hồ Quang Minh, trí tuệ nhân tạo AI không còn là khái niệm công nghệ xa xôi mà đang trở thành công cụ thực tế, hỗ trợ đắc lực cho công việc và cuộc sống của nhiều người khiếm thị ở phường Ba Đình, Hà Nội.