Bước ra từ điểm thi Trường THCS Trưng Vương (Phường Cửa Nam, Hà Nội) với tâm trạng phấn khởi sau buổi thi đầu tiên Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, nhiều thí sinh nhận định phần đọc hiểu khá quen thuộc, các câu hỏi cơ bản song đề thi hơi dài.

Đức Anh, học sinh Trường THPT Việt Đức cho biết các câu đầu của phần đọc hiểu chủ yếu yêu cầu khai thác thông tin trực tiếp từ văn bản, trong khi những câu phía sau đòi hỏi thí sinh phải tư duy và nắm bắt ý nghĩa của ngữ liệu.

Ở phần nghị luận xã hội, đề yêu cầu thí sinh bàn về việc “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?". Đây là nội dung được nhiều học sinh đánh giá là gần với thực tiễn.

Nguyễn Đức Tuệ Linh, học sinh Trường THPT Việt Đức cho rằng chủ đề công nghệ không xa lạ với học sinh bởi em đã được tiếp xúc hằng ngày. Theo nữ sinh, đây là vấn đề thực tế và phù hợp để đưa vào bài nghị luận xã hội.

Đề "khá đúng với thực tiễn", Hoàng Bảo Ngân, học sinh Trường THPT Việt Đức đánh giá. Tuy nhiên, Ngân cho rằng điểm khó nằm ở cách đặt vấn đề khi đề đưa ra sẵn một câu hỏi và yêu cầu thí sinh trực tiếp trả lời.

"Lúc mở đầu hơi khó, nhưng khi đã vào bài thì khá dễ triển khai các giải pháp", Ngân nói. Ở phần này, Ngân đã lấy dẫn chứng về các công ty công nghệ Việt Nam như FPT, Vinfast... để liên hệ thực tế.

Dù vậy, không phải thí sinh nào cũng cảm thấy thuận lợi với câu hỏi này. Quế Chi, học sinh Trường THPT Trần Phú cho biết việc xác định đúng vấn đề và giải thích yêu cầu của đề khiến em mất nhiều thời gian. Theo nữ sinh, khó khăn lớn nhất là lựa chọn dẫn chứng phù hợp bởi ngay cả việc hiểu và giải nghĩa vấn đề cũng không đơn giản.

Trong khi đó, Bình – học sinh Trường THPT Trần Phú cho biết, chủ đề về công nghệ tương đối quen thuộc. Câu hỏi mở tạo điều kiện để học sinh phát huy sự sáng tạo, song việc xác định hướng triển khai ban đầu vẫn cần nhiều suy nghĩ.

Vượt qua phần đọc hiểu dễ dàng và khá hào hứng với Nghị luận xã hội, nhiều thí sinh cho biết câu nghị luận văn học tương đối thử thách.

Với yêu cầu phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của nhà thơ Nguyễn Đình Thi, Bình cho rằng bài thơ khá dài, đòi hỏi thời gian đọc hiểu và xác định luận điểm trước khi viết.

Chưa từng đọc ngữ liệu này trước đó nên theo Bình, khó khăn lớn nhất là xác định các luận điểm để phân tích. "Xác định được rồi thì viết khá thuận lợi, nhưng tìm ra các luận điểm ban đầu thì hơi khó", em nói.

Tương tự, Đức Anh – học sinh Trường THPT Việt Đức nhận xét, bài thơ có nhiều hình ảnh và ý nghĩa tương đối trừu tượng, khiến việc chia luận điểm không dễ dàng. "Em nắm được hai luận điểm nhưng luận điểm thứ ba chưa rõ ràng lắm", Đức Anh mất khá nhiều thời gian làm bài ở câu nghị luận văn học.

Với Quế Chi, đây cũng là phần khó nhất của đề thi. Theo em, bài thơ dài, mất nhiều thời gian để đọc và trích dẫn, đồng thời ý nghĩa không thể nắm bắt ngay từ lần đọc đầu tiên và "phải đọc đi đọc lại nhiều lần mới hiểu".

Đoạn thơ dài và chứa nhiều thông điệp, Tuệ Linh dành khoảng 60 phút - tương đương một nửa thời gian làm bài cho câu nghị luận văn học. Dù hoàn thành bài thi, nữ sinh chỉ tự tin khoảng 50% với phần này.

Ngược lại, một số thí sinh đánh giá ngữ liệu thơ không quá khó tiếp cận. Hoàng Bảo Ngân cho biết bài thơ viết về thiên nhiên, cảm xúc khá rõ ràng nên dễ triển khai theo mạch cảm xúc của tác phẩm. Theo em, học sinh có thể vận dụng cách làm bài đã được giáo viên hướng dẫn trong quá trình ôn tập.

Về khả năng phân hóa, nhiều thí sinh cho rằng đề thi không quá khó để đạt điểm khá nhưng sẽ tạo khoảng cách ở nhóm điểm cao.

Tuệ Linh nhận định nhiều học sinh có thể làm được bài, song để đạt mức 9 điểm trở lên sẽ không dễ bởi câu nghị luận văn học dài và câu nghị luận xã hội dễ khiến thí sinh trả lời lan man nếu không bám sát yêu cầu.

Các thí sinh cho rằng phần nghị luận văn học sẽ phần thi tạo ra sự phân hóa giữa học sinh khá và giỏi. Theo em, để đạt điểm cao, thí sinh cần có dẫn chứng và hiểu biết nhất định về tác giả, tác phẩm cũng như kỹ năng triển khai, trình bày bài viết.

Ngữ văn là môn thi tự luận duy nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với thời gian làm bài 120 phút/.