Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, dự kiến thay thế Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT. Dự thảo hướng tới phát hiện, ươm tạo tài năng gắn với giáo dục toàn diện và định hướng nghề nghiệp sớm, khắc phục tình trạng học lệch, chạy theo thành tích giải thưởng.

Theo dự thảo, trường chuyên tổ chức tuyển sinh, lớp học và hoạt động giáo dục theo 3 khối: Khoa học tự nhiên(gồm các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học); khối Khoa học xã hội (gồm các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí) và khối Ngoại ngữ.

Học sinh dự tuyển vào cùng một khối chuyên được xét tuyển theo cùng phương thức và điểm chuẩn, không xác định chỉ tiêu tuyển sinh theo từng môn chuyên. Kết quả trúng tuyển theo khối không đồng nghĩa với việc học sinh phải học chuyên sâu tất cả các môn học thuộc khối.

Học sinh dự tuyển khối Khoa học tự nhiên thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên; khối Khoa học xã hội thi Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội; khối Ngoại ngữ thi Toán, Ngữ văn và bài thi ngoại ngữ.

Bài đánh giá năng lực đọc hiểu là bài thi tổng hợp, đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, không yêu cầu kiến thức chuyên sâu của từng môn học, nhằm hạn chế tình trạng luyện thi.

Dự thảo quy định, bài thi Toán, Ngữ văn (không phải bài thi nâng cao) sử dụng đề thi chung của sở GDĐT trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10; điểm bài thi nâng cao, bài thi ngoại ngữ được tính hệ số tối thiểu là 2.

Một điểm mới là học sinh có thời gian trải nghiệm trước khi đăng ký môn học chuyên sâu. Trong học kỳ I lớp 10, các em được tham gia dự án học tập nhập môn và được tư vấn để tìm hiểu, định hình lĩnh vực, ngành nghề quan tâm.

Cuối học kỳ I, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối (môn Toán đối với khối Khoa học tự nhiên, môn Ngữ văn đối với khối Khoa học xã hội, ngoại ngữ trúng tuyển đối với khối Ngoại ngữ), mỗi học sinh đăng kí thêm 2 môn học thuộc khối để học chuyên sâu, phù hợp với tổ hợp xét tuyển đại học như Toán - Vật lí - Hóa học, Toán - Hóa học - Sinh học, Toán - Vật lí - Tin học, Ngữ văn - Lịch sử - Địa lí.

Từ học kỳ II lớp 10, học sinh học các chuyên đề định hướng; từ lớp 11, học ổn định nội dung giáo dục nâng cao của các môn chuyên sâu đã chọn tại các lớp chuyên theo môn học. Việc thay đổi môn học chuyên sâu được xem xét vào cuối năm lớp 10 hoặc lớp 11, trên cơ sở tư vấn, đánh giá năng lực, sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ và điều kiện tổ chức của nhà trường.

Dự thảo nhấn mạnh việc tổ chức giáo dục nâng cao, chuyên sâu không làm phát sinh môn học bắt buộc ngoài Chương trình giáo dục phổ thông và không làm tăng thời lượng học tập vượt quy định. Học sinh tham gia đội tuyển thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế vẫn phải học đầy đủ các môn học khác.

Bên cạnh kết quả thi và giải thưởng, chất lượng trường chuyên được đánh giá qua sự tiến bộ, phẩm chất, năng lực, sản phẩm học tập, nghiên cứu của học sinh và quá trình phát triển của cựu học sinh.

Theo lộ trình đề xuất, mô hình mới được áp dụng từ năm học 2027–2028; trường chưa bảo đảm điều kiện được áp dụng từ năm học 2028–2029. Thời điểm triển khai của từng trường do sở giáo dục và đào tạo hoặc cơ sở giáo dục đại học quản lý trường quyết định, công bố cùng kế hoạch tuyển sinh lớp 10.

Học sinh đã trúng tuyển, đang học tại trường chuyên trước thời điểm Thông tư có hiệu lực được tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển sinh đến khi hoàn thành cấp học.