Radio
Podcast
Multimedia
Trong Lễ kỷ niệm 120 năm thành lập ĐHQG Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt kỳ vọng: ĐHQG Hà Nội phải là "túi khôn" của Đảng, của nhà nước, góp phần quan trọng đưa ra những quyết sách, những lời giải cho những bài toán lớn của đất nước, của thời đại.
Nhân dịp này, VOV2 có bài phỏng vấn GS.TS Hoàng Anh Tuấn - thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG Hà Nội.
Phóng viên: Thưa Giáo sư, trong lễ kỷ niệm 120 năm thành lập ĐH Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu sâu sắc đặt nhiều niềm tin và kỳ vọng và ĐH Quốc gia Hà Nội. GS đón nhận thế nào về điều này?
GS.TS Hoàng Anh Tuấn: Phát biểu của Tổng Bí thư Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ kỷ niệm 120 năm của Đại học Quốc gia Hà Nội với nhiều niềm tin và kỳ vọng không chỉ là sự ghi nhận đối với truyền thống học thuật lâu đời của một trường đại học cụ thể, mà còn là thông điệp chiến lược về vai trò của giáo dục đại học, của đào tạo tinh hoa trong tương lai phát triển đất nước.
Thứ nhất, lãnh đạo Đảng và Nhà nước trao gửi niềm tin và kỳ vọng vào ĐHQGHN: với hành trình 120 năm, ĐHQGHN đã xây dựng được nhiều thành tựu, và đó là nền tảng cho bước phát triển bứt phá trong thời gian tới theo mục tiêu đại học hàng đầu trong nước và là trung tâm đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ có tầm ảnh hưởng trong khu vực châu Á. Niềm tin ấy vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm rất nặng nề.
Thứ hai, lãnh đạo Đảng và Nhà nước yêu cầu giáo dục đại học Việt Nam phải chuyển đổi mạnh mẽ: Tinh thần xuyên suốt trong những định hướng của lãnh đạo Đảng và Nhà nước hiện nay nhấn mạnh vào các vấn đề tự chủ đại học thực chất, phát triển khoa học công nghệ, đào tạo tinh hoa, kết nối trường đại học với doanh nghiệp và nhu cầu quốc gia, xây dựng các ngành mũi nhọn như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, chuyển đổi số, năng lượng mới… Điều đó có nghĩa là ĐHQGHN không thể chỉ mạnh về truyền thống, mà phải mạnh về năng lực tạo ra tri thức mới và đóng góp trực tiếp cho năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thứ ba, kỳ vọng lớn cũng đồng nghĩa với yêu cầu phải tiên phong: ĐHQGHN không chỉ đào tạo người giỏi chuyên môn, mà còn phải đào tạo lớp trí thức có bản lĩnh, tinh thần phụng sự và khả năng dẫn dắt xã hội. Vì vậy, đã đến ĐHQGHN phải tái cấu trúc mạnh các chương trình đào tạo, tập trung các chương trình đào tạo tài năng, đào tạo tinh hoa, đầu tư trọng điểm cho nghiên cứu đỉnh cao, thu hút học giả quốc tế, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi tạo môi trường để sinh viên Việt Nam có thể cạnh tranh toàn cầu dựa trên sức mạnh mềm về bản sắc dân tộc.
Phóng viên: Khái niệm "túi khôn" mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước dùng cần được hiểu như thế nào thưa GS? Ông có nghĩ rằng, vai trò của cơ sở giáo dục Đại học đặc biệt là ĐH Quốc gia Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc đào tạo nhân lực mà bên cạnh đó còn có trách nhiệm nghiên cứu, tìm ra những giải pháp thiết thực, hiệu quả đưa đất nước phát triển bền vững và toàn diện?
GS.TS Hoàng Anh Tuấn: Việc đồng chí Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Tô Lâm giao nhiệm vụ cho Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành "túi khôn" để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược; là địa chỉ doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình kinh doanh mới; là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của tri thức, khoa học và giáo dục Việt Nam có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thông điệp và kỳ vọng của người lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước đặt ra cho ĐHQGHN trọng trách hết sức nặng nề và vinh quang: Trước hết, ĐHQGHN phải tập trung mọi nguồn lực để tiếp tục xây dựng và phát triển trở thành một “trung tâm tư vấn chính sách đỉnh cao” của Đảng, Nhà nước và xã hội. ĐHQGHN ngoài chức năng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài cho phát triển kinh tế - xã hội còn phải trở thành một trung tâm khoa học, đổi mới sáng tạo để có thể tư vấn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước những chính sách, chiến lược lớn, những lời giải cho bài toán lớn, trăm năm của đất nước, của thời đại để đất nước có thể phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao nhiệm vụ ĐHQGHN phải trở thành “túi khôn” còn là sự định hướng chiến lược để ĐHQGHN trở thành “túi khôn thời đại”, một trung tâm hội tụ những bộ óc xuất sắc, trí thức tinh hoa, nhân tài khoa học và công nghệ Việt Nam và thế giới. ĐHQGHN phải là cầu nối giữa trí thức, học giả, nhân tài với các cơ quan hoạch định chính sách, chiến lược.
Do đó, trong thời gian tới ĐHQGHN phải có những đột phá chính sách về thu hút, trọng dụng nhân tài để tập trung chất xám cung cấp luận cứ khoa học cho dự báo, cung cấp sáng kiến, phân tích, tư vấn và phản biện chính sách, tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Đất nước.
Phóng viên: Theo GS, ĐHQG Hà Nội đặc biệt là trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn cần phải làm gì để hiện thực hóa những chủ trương, mục tiêu của Đảng, nhà nước, giữ vai trò cân bằng giữa phát triển Khoa học công nghệ, kinh tế xã hội mà vẫn giữa được bản sắc nền tảng văn hóa đặc sắc mang tính kế thừa truyền thống và sáng tạo để góp phần cùng đất nước vươn mình?
GS.TS Hoàng Anh Tuấn: Với việc theo đuổi hệ triết lý Văn hiến – Hiện đại - Khai phóng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn kiên trì quan điểm các giá trị và bản sắc văn hoá của dân tộc là tảng nền và động lực cho sự phát triển chứ hoàn toàn không phải là lực cản. Để cụ thể hoá các quan điểm ấy vào thực tiễn cuộc sống, thực hiện chủ trương, mục tiêu, Đảng, Nhà nước đặt ra trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ của đất nước hiện nay, Trường tiếp tục kiên trì và đẩy mạnh một số nội dung căn bản sau:
Nhà trường tiếp tục là trung tâm nghiên cứu, đào tạo hàng đầu về lĩnh vực lịch sử, văn hoá, cổ học và di sản - nơi vừa định hình tư duy, tri thức cho thế hệ tương lai, vừa cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạt động xây dựng chiến lược phát triển bền vững của đất nước. Bằng việc đẩy mạnh nghiên cứu, nhận diện giá trị và bản sắc văn hoá dân tộc, văn hiến, cổ học,…. giúp xã hội nhận diện, hiểu đúng, hiểu rõ về giá trị văn hoá của mình, từ đó gìn giữ, khai thác phục vụ phát triển xã hội trong đó hệ giá trị con người được đặc biệt chú ý và đề cao. Đây là nền tảng quan trọng nhất trong việc dựng con người Việt Nam hiện đại và bản sắc.
Nhà trường tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về di sản văn hiến của đất nước phục vụ bảo tồn, nghiên cứu và khai thác của cộng đồng học thuật và của xã hội.
Kết quả nghiên cứu đỉnh cao không chỉ được thể hiện trong các công trình nghiên cứu có uy tín mà còn được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau giúp công chúng dễ dàng tiếp cận, nắm bắt các giá trị và cụ thể hoá chúng trong suy nghĩ, hành động của mỗi cá nhân và của toàn xã hội.
Đào tạo nhân lực không chỉ biết nhận diện giá trị mà còn biết biến các giá trị ấy từ dạng tài nguyên thành động lực để phát triển bền vững, vừa bảo tồn, vừa khai thác và sáng tạo các giá trị mới trên nền tảng của giá trị cũ, từ đó viết tiếp truyền thống của nhà trường, của con người Việt Nam, của đất nước Việt Nam.
PV: Xin trân trọng cảm ơn GS!
