Khi giấc mơ phải đặt cạnh bài toán kinh tế
Với nhiều bạn trẻ, mong muốn được học tập ở nước ngoài đã được ấp ủ từ lâu. Nhưng càng tìm hiểu kỹ, các em càng nhận ra phía sau học phí còn rất nhiều khoản như ăn ở, đi lại, visa và sinh hoạt.
Quang Long, ở Hà Nội, cho rằng học bổng thường chỉ hỗ trợ một phần. Nếu gia đình chưa đủ điều kiện, em lựa chọn chờ đến khi bản thân vững vàng hơn về tài chính, kiến thức và nhận thức.
Với Thảo Anh (ở Sóc Sơn, Hà Nội), điều khiến em cân nhắc nhiều hơn là áp lực dành cho bố mẹ. Ngay cả khi có học bổng toàn phần, chi phí sinh hoạt ở nước ngoài vẫn không nhỏ.
Còn Mỹ Trang đã dành nhiều thời gian và công sức cho “giấc mơ Mỹ”. Có thời điểm, trước những áp lực về điều kiện thực tế, Trang từng nghĩ đến việc từ bỏ. Tuy nhiên, thay vì khép lại hoàn toàn mong muốn ấy, em đã lựa chọn học đại học ở Việt Nam rồi tìm cơ hội du học sau.
Ba bạn trẻ với ba lựa chọn khác nhau, nhưng đều phải cân nhắc giữa mong muốn của bản thân và điều kiện thực tế của gia đình.
Trước khi hỏi “có đủ tiền không”, hãy hỏi “mình đi du học để làm gì?”
Theo chuyên gia tư vấn hướng nghiệp Đặng Thị Kim Oanh, du học là một mong muốn chính đáng và những nỗ lực để theo đuổi mục tiêu này rất đáng trân trọng. Tuy nhiên, trước khi chỉ tập trung vào điều kiện kinh tế, mỗi bạn trẻ cần trả lời rõ hai câu hỏi: Tại sao mình muốn đi du học? Và sau 3-4 năm du học, mình sẽ làm gì?
Nếu mục tiêu đủ rõ ràng và có định hướng cụ thể, việc chưa thể đi ở thời điểm hiện tại có thể chỉ là vì chưa đến đúng lúc. Ngược lại, nếu lý do chỉ là “đi cho biết”, “bạn bè cũng đi”, hay muốn thay đổi môi trường học tập thì nên suy nghĩ kỹ hơn.
Một giấc mơ khả thi cũng phải đi cùng kế hoạch cụ thể. Không chỉ nói “muốn đi du học”, người học cần biết mình muốn học trường nào, ngành gì, học bổng ra sao, thời hạn nộp hồ sơ, yêu cầu IELTS hay SAT thế nào. Quan trọng hơn là phải bắt đầu hành động như học ngoại ngữ, chuẩn bị hồ sơ, tìm hiểu học bổng hoặc tham khảo kinh nghiệm của người đi trước.
Gia đình cũng cần biết và đồng hành với mục tiêu ấy, ngay cả khi chưa đủ điều kiện kinh tế. Theo chuyên gia Kim Oanh, du học không nên là một “bí mật” của riêng người trẻ, cũng không nên là lựa chọn do bị ép buộc, mà cần có sự chia sẻ và thống nhất trong gia đình.
Nếu sau nhiều tháng, thậm chí cả năm, mong muốn vẫn chỉ dừng ở câu “tôi muốn đi du học” mà chưa có hành động cụ thể, có lẽ đã đến lúc biến ước mơ thành những mục tiêu nhỏ và thực tế hơn.
Chưa đi hôm nay không có nghĩa là phải từ bỏ
“Không phải ai cũng cần đi du học ngay sau khi tốt nghiệp THPT”, theo chuyên gia Đặng Thị Kim Oanh, nếu điều kiện chưa phù hợp, người trẻ có thể học đại học tại Việt Nam, sau đó đi làm 2-3 năm đúng chuyên ngành để tích lũy kinh nghiệm. Khoảng thời gian ấy cũng chính là quá trình chuẩn bị cho giấc mơ du học.
Khi đã có thêm kiến thức và trải nghiệm nghề nghiệp, mỗi người có thể hiểu rõ hơn mình cần học gì, học để làm gì. Thậm chí, trong một số trường hợp, nơi làm việc sau này có thể hỗ trợ chi phí học tập nếu việc học giúp nâng cao hiệu quả công việc.
Chuyên gia Kim Oanh cũng không đồng tình với quan điểm rằng không du học thì cơ hội phát triển sẽ bị hạn chế. Theo chị, du học chỉ là một cách thức tổ chức việc học, không phải thước đo của thành công. Nhiều người được đào tạo trong nước vẫn có thể giỏi trong lĩnh vực của mình và xây dựng sự nghiệp vững vàng.
Giá trị của du học nằm nhiều ở trải nghiệm tự lập: tự lo cho bản thân, tự giải quyết khó khăn, thích nghi với khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ. Tuy nhiên, những trải nghiệm giúp một người trưởng thành cũng có thể có được ngay trong nước, nếu người trẻ dám bước ra khỏi vùng an toàn, chấp nhận thất bại và biết sửa sai.
Vì vậy, khi điều kiện kinh tế chưa cho phép, giấc mơ du học không nhất thiết phải từ bỏ. Nhưng cũng không nên cố theo đuổi bằng mọi giá. Quan trọng là biết mình thực sự muốn gì, đã chuẩn bị đến đâu và thời điểm nào là phù hợp để bắt đầu.
Du học có thể là một con đường để học hỏi, trưởng thành và bước ra thế giới, nhưng chắc chắn không phải con đường duy nhất./.
