Ứng dụng bản đồ số (GIS) trong tuyển sinh
Thay đổi lớn nhất trong tuyển sinh đầu cấp ở Hà Nội là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và bản đồ số (GIS) trong phân tuyến tuyển sinh, nhằm bảo đảm tiêu chí khoảng cách gần nhất, đưa trường học đến gần hơn với nơi ở của học sinh.
Nguyên tắc đầu tiên là học sinh được đăng ký vào trường gần nhất với nơi ở trên địa bàn cư trú. Trong trường hợp địa bàn phường giáp ranh có trường gần hơn so với trường gần nhất trên địa bàn cư trú, học sinh vẫn được đăng ký tuyển sinh. Dựa trên nguyên tắc này, hệ thống bản đồ số sẽ xác định khoảng cách để lựa chọn trường phù hợp nhất.
Sở GD-ĐT Hà Nội yêu cầu các trường và phụ huynh rà soát dữ liệu, trong đó thông tin về nơi ở của học sinh và tọa độ địa lý của cơ sở giáo dục. UBND cấp phường, xã có trách nhiệm tăng cường chỉ đạo các cơ sở giáo dục cập nhật đầy đủ, chính xác địa chỉ nhà trường trên hệ thống.
Về thời gian tuyển sinh, hệ thống đăng ký trực tuyến từ ngày 1 đến ngày 9/7 (áp dụng cho các cấp mầm non, lớp 1 và lớp 6). Từ ngày 12 đến ngày 18/7, các trường tổ chức tuyển sinh trực tiếp đối với những trường hợp không thể đăng ký trực tuyến hoặc đăng ký muộn.
Đối với các trường tư thục và trường chất lượng cao, thời gian tuyển sinh từ ngày 31/5 đến ngày 18/7. Nếu số lượng đăng ký vượt chỉ tiêu, các trường có thể xét tuyển theo các tiêu chí bổ sung như thuyết trình, hỏi đáp, kết quả học tập hoặc đánh giá năng lực.
Về hồ sơ tuyển sinh, ngoài phiếu đăng ký, giấy khai sinh, để giảm thủ tục hành chính, ngành giáo dục người học chỉ cần nộp bản photo và xuất trình bản chính để đối chiếu.
Trong quá trình triển khai, ông Nghiêm Văn Bình – Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD-ĐT Hà Nội) lưu ý các trường tiếp nhận hồ sơ chính xác, bảo mật dữ liệu và đặc biệt không được thu phí giữ chỗ hoặc đặt cọc gây bức xúc dư luận.
Nhiều quy định mới trong tuyển sinh lớp 10 Hà Nội
Năm học này, học sinh lớp 9 năm học 2025–2026, được công nhận hoàn thành chương trình THCS do hiệu trưởng nhà trường xác nhận, theo quy định của Luật Giáo dục (sửa đổi).
Với học sinh tự do, phải có bằng tốt nghiệp THCS, không vi phạm kỷ luật và các quy định của pháp luật.
Điểm mới là điều kiện đăng ký dự tuyển vào trường công lập được điều chỉnh từ thường trú (hộ khẩu thường trú tại Hà Nội) sang cư trú (tạm trú hoặc thường trú). Theo ông Nghiêm Văn Bình, thay đổi này tạo điều kiện cho mọi học sinh đang sinh sống hợp pháp trên địa bàn Thủ đô.
Về khu vực tuyển sinh, trước đây Hà Nội chia thành 12 khu vực tại 29 quận, huyện và 1 thị xã. Khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy định này được bãi bỏ. Năm nay, học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên toàn thành phố.
Điều này nhằm tạo thuận lợi hơn cho học sinh trong lựa chọn nguyện vọng. Trước đây, khi đăng ký tối đa 3 nguyện vọng, nguyện vọng 1 và 2 phải thuộc cùng một khu vực tuyển sinh, còn nguyện vọng 3 mới được đăng ký tự do.
Các trường THPT công lập không chuyên tuyển sinh bằng hình thức thi tuyển do Sở GD-ĐT tổ chức, với 3 môn: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ (không nhân hệ số).
Về nguyên tắc xét tuyển, điểm xét tuyển là căn cứ duy nhất để xác định trúng tuyển theo điểm chuẩn do Sở GD-ĐT phê duyệt. Cụ thể, học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1 được xét nguyện vọng 2 nếu điểm xét tuyển bằng hoặc cao hơn điểm chuẩn của trường đăng ký ít nhất 0,5 điểm. Học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 2 được xét nguyện vọng 3 nếu điểm xét tuyển bằng hoặc cao hơn điểm chuẩn ít nhất 1 điểm.
Mức chênh lệch này giảm một nửa so với năm học trước. Theo ông Bình, việc điều chỉnh nhằm phù hợp với công thức tính điểm, đồng thời tăng cơ hội trúng tuyển cho học sinh.
“Trước đây, nhiều học sinh đăng ký các nguyện vọng có điểm chuẩn gần nhau, dẫn đến rủi ro trượt cả 3 nguyện vọng. Việc giảm mức chênh lệch sẽ giúp tăng khả năng trúng tuyển”, ông Bình cho biết.
Đáng chú ý, trong quá trình xét tuyển, hệ thống không phân biệt thứ tự ưu tiên giữa các nguyện vọng. Khi không trúng tuyển nguyện vọng 1, học sinh được xét đồng thời nguyện vọng 2 với các thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào trường đó, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng.
Trong trường hợp hạ điểm chuẩn, các trường có thể tuyển bổ sung thí sinh ở nguyện vọng 2, 3 nếu đủ điều kiện trúng tuyển. Nếu học sinh đã trúng tuyển nguyện vọng 2 nhưng sau đó trúng tuyển nguyện vọng 1 do trường hạ điểm, học sinh có quyền lựa chọn nhập học tại nguyện vọng 1 hoặc giữ nguyên nguyện vọng 2.
Về chính sách tuyển thẳng, năm nay có 6 nhóm đối tượng, tăng 1 đối tượng so với mọi năm. Trong đó, bổ sung nhóm vận động viên thuộc đội tuyển cấp tỉnh, thành phố hoặc đội tuyển quốc gia, có thành tích từ cấp quốc gia trở lên, được tuyển thẳng vào lớp 10 theo quy định hiện hành.
Các nhóm đối tượng còn lại gồm: học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú; học sinh dân tộc rất ít người; học sinh khuyết tật; học sinh đạt giải quốc gia trong các cuộc thi do Bộ Giáo dục Đào tạo tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan ngang bộ để tổ chức trên phạm vi toàn quốc thuộc lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, khoa học kỹ thuật.
Điểm mới trong tuyển thẳng là học sinh đủ điều kiện chỉ được đăng ký vào một trường THPT công lập trên địa bàn nơi cư trú. Trường hợp địa bàn cấp xã không có trường THPT công lập (hiện có 26 xã, phường), học sinh được đăng ký vào trường gần nhất ở địa bàn khác.
Quy định này nhằm tạo thuận lợi trong việc đi lại, học tập và giảm áp lực cho học sinh, gia đình.
Năm nay, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, học sinh đăng ký tuyển sinh lớp 10 theo hình thức trực tuyến. Trường hợp bất khả kháng, học sinh có thể kê khai phiếu mẫu M01 (đơn xanh) để nhà trường hỗ trợ đăng ký trực tuyến. Cổng đăng ký duy nhất là: tsdaucap.hanoi.gov.vn.
Theo ông Bình, dự kiến số lượng thí sinh và điểm thi năm nay sẽ tăng. Ngành giáo dục đề nghị các trường THPT phối hợp với các trường THCS chuẩn bị tốt cơ sở vật chất, nhân lực; đồng thời đẩy mạnh phân luồng, định hướng nghề nghiệp để học sinh có lựa chọn phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào lớp 10 công lập.
UBND phường, xã và lực lượng công an được yêu cầu phối hợp rà soát, xác minh thông tin cư trú của học sinh, phục vụ công tác tuyển sinh đầu cấp.
Năm học 2025–2026, dự kiến Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh hoàn thành chương trình THCS. Theo định hướng phân luồng, khoảng 60% học sinh sẽ vào các trường công lập, 40% còn lại học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, học nghề và các trường tư thục.
Cũng trong năm học này, toàn thành phố dự kiến tuyển mới khoảng 94.000 trẻ vào nhà trẻ, 51.500 trẻ vào mẫu giáo, khoảng 147.000 học sinh vào lớp 1 và 161.000 học sinh vào lớp 6.
Bên cạnh đó, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 dự kiến có khoảng 120.000 học sinh đăng ký dự thi, chưa kể khoảng 5.000 thí sinh tự do.
