Radio
Podcast
Multimedia
Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Giáo dục kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp cần được triển khai trong nhà trường
Sau vụ hỏa hoạn khiến một học sinh vĩnh viễn không thể trở về nhà sau vụ cháy ở trường THCS Kim Liên, Hà Nội, ngành Giáo dục và lãnh đạo thành phố Hà Nội đã yêu cầu rà soát điều kiện học tập và dừng tất cả các điểm học chưa đảm bảo yêu cầu an toàn phòng chống cháy nổ.
Tuy nhiên, vụ việc cũng đã cho thấy lỗ hổng giáo dục kỹ năng an toàn trong việc nhận định và xử lý tình huống nguy cấp. Th.s.BS Nguyễn Văn Công, nhà sáng lập tổ chức Giáo dục sức khỏe Wellbeing, đơn vị trong nhiều năm hướng tới các hoạt động hướng dẫn, rèn luyện kĩ năng an toàn và cấp cứu ngoại viện cho cộng đồng cho rằng đây là một cái lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta khi tổ chức các điểm tập trung đông người như trường học, cơ quan… luôn phải có những kịch bản để trong các tình huống xấu nhất xảy ra, mọi người đều có khả năng sẵn sàng, biết được nơi nào để thoát nạn.
Đặc biệt đối với những học sinh ở trường phổ thông, người lớn phải có trách nhiệm dạy các con trong tình huống khẩn cấp hoặc nguy hiểm phải chạy đi đâu, chạy hướng nào.
“Ngoài việc chúng ta huấn luyện các con về lý thuyết, tôi cho rằng việc diễn tập là vô cùng quan trọng. Thường chúng ta hay đánh giá thấp khâu này hay coi như một sự kiện không thể hoặc là chưa bao giờ xảy ra ở địa điểm của mình. Vì vậy chúng ta thường sẽ bỏ qua phần việc quan trọng này”, bác sỹ Nguyễn Văn Công phân tích.
Cụ thể theo bác sỹ Công, để cộng đồng, trong đó gồm cả trẻ em an toàn cần nâng cao ý thức, có các kịch bản liên quan đến ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Và tập luyện hay diễn tập thực tế cho các nhóm hoặc các cộng đồng cụ thể sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ thiệt hại về người và của khi có các tình huống mất an toàn bất ngờ xảy ra.
Tổ chức Giáo dục Sức Khỏe Wellbeing và các thành viên đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong trường học. Ví dụ tại các nước phát triển, tất cả các hoạt động liên quan đến tình huống cứu hộ, cứu nạn hay tình huống xử trí khi khẩn cấp thì đều được bắt đầu hướng dẫn ngay từ nhà trường.
Wellbeing đã thiết kế riêng “Chương trình an toàn cho em” dành cho lứa tuổi từ 6 tuổi đến 18. Ở mỗi cấp độ, các bạn đều được thực hành, thực tập những tình huống khẩn cấp ở trường học hoặc ở trong gia đình.
“Các con biết, khi có đám cháy thì chạy lên hay chạy xuống, biết sẽ phải bịt mũi hoặc bịt mồm bằng những cái vật dụng như thế nào và báo người lớn ra sao. Nhà trường cần có một hệ thống giáo dục cho tất cả các con biết cách ứng phó. Bố mẹ ở nhà cần nhắc lại những thông điệp đó với con. Bởi vì thông qua sự việc cháy ở trường vừa qua, chúng ta thấy rằng con có thể thoát ra được và hoàn toàn không nên quay lại”, Th.s Nguyễn Văn Công nhấn mạnh vai trò của gia đình, nhà trường trong việc hướng dẫn và giúp học sinh thực hành các kỹ năng an toàn, trong đó có thoát hiểm khi xảy ra cháy nổ.
Và trong bất kì sự cố mất an toàn nào, trước tình trạng hỗn loạn xảy ra, người lớn có mặt ở sự kiện, cụ thể ở đây là giáo viên, nhân viên trường học phải biết cách giữ bình tĩnh để điều hướng hoạt động thoát nạn an toàn.
Thực tế sau hơn 10 năm tổ chức huấn luyện kỹ năng an toàn, bác sỹ Nguyễn Văn Công cho rằng ý thức của cộng đồng, của chính các nhà trường trong việc trang bị kỹ năng, đặc biệt kỹ năng an toàn cho trẻ em, học sinh đã thay đổi rất nhiều. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn nằm ở sự chồng chéo của các quy định và cả giới hạn thời gian để tổ chức tập huấn, rèn luyện cho các em. Chính bởi lẽ đó, có thể xây dựng các video kỹ năng để học sinh được xem trước, kết hợp thực hành kỹ năng trực tiếp tại lớp học hoặc khuôn viên nhà trường. Đây là điều mà Tổ chức Giáo dục Sức Khỏe Wellbeing cũng đang nỗ lực xây dựng.
Thực hành kỹ năng là điều quan trọng
Cùng nỗ lực phối hợp với các nhà trường, Tổ chức Giáo dục Sức khỏe Wellbeing trong thời gian qua còn triển khác các hoạt động nâng cao nhận thức và phổ cập kỹ năng sơ cứu, cấp cứu ban đầu trong cộng đồng.
Trong hai ngày 07 và 08/11/2026, wellbeing cùng Viện Ứng dụng Công nghệ Y tế (IMT) và Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hà Nội Metro) phối hợp triển khai chương trình “Sơ cứu nhanh – Giành sự sống”, với hoạt động trải nghiệm Kiosk CPR tại Nhà ga Cát Linh và Nhà ga Đại học Quốc gia, mang đến cho hành khách và người dân cơ hội tiếp cận kiến thức cơ bản về hồi sinh tim phổi (CPR), trực tiếp thực hành ép tim trên thiết bị mô phỏng và nhận kết quả đánh giá ngay sau khi hoàn thành.
Ngừng tuần hoàn là tình trạng cấp cứu đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng ngay từ những phút đầu tiên. Trong thời gian chờ lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp đến hỗ trợ, người có mặt tại hiện trường có thể trở thành những người đầu tiên thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR), góp phần duy trì tuần hoàn cho nạn nhân và tăng cơ hội sống sót. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải ai cũng có đủ kiến thức và sự tự tin để thực hiện các thao tác sơ cứu khi đối diện với tình huống khẩn cấp. Việc thiếu cơ hội thực hành cũng là một trong những rào cản khiến kỹ năng CPR chưa thực sự phổ biến trong cộng đồng.
Ki-ốt y tế hướng dẫn kỹ năng nhận diện ngừng tuần hoàn và rèn luyện kỹ năng ép tim ngoại viện được các thành viên của WellBeing dựng ở sảnh chính, nhà ga tàu điện trên cao, điểm Cát Linh vào sáng cuối tuần. Nhiều hành khách đi tàu ban đầu bước qua nhanh, phần vì vội vã pha chút e ngại chưa hiểu hoạt động gì đã nhanh chóng bị cuốn hút bởi những hoạt động trải nghiệm ép tim trên mô hình với hướng dẫn, cổ vũ từ bác sỹ Trần Thanh Bảo thành viên của WellBeing.
“Đây ko phải lần đầu tôi có cơ hội tham gia hoạt động hướng dẫn an toàn trong cộng đồng. Ngày nay kiến thức về sơ cấp cứu là điều rất cần thiết nhưng đâu đó vẫn có sự ngại ngần hoặc cho rằng chưa quá sát sao hay cần thiết cho cuộc sống. Do đó với những hoạt động như thế này, bác sĩ Bảo chỉ mong đâu đó mình gieo được những hạt mầm cho nhu cầu hình thành và rèn luyện kỹ năng sơ cấp cứu cho cộng động”, bác sĩ Trần Thanh Bảo chia sẻ.
Trực tiếp hướng dẫn kĩ năng an toàn, sơ cấp cứu và ép tim cho nhiều lớp học mà ở đó phần lớn học viên đã hiểu mục đích và sẵn sàng tham gia rèn luyện kĩ năng trong không gian khép kín khác với việc tiếp cận với cộng đồng, cụ thể ở đây là những hành khách đi tàu để họ chịu dừng lại, lắng nghe và sẵn sàng tham gia thử nghiệm kĩ năng ép tim. Để làm được điều này, trước tiên chính bác sĩ Thanh Bảo và các đồng nghiệp phải vượt qua ngại ngần, nhiệt huyết trong truyền đạt và cổ vũ nhiệt tình.
“Chúng tôi phối hợp tổ chức hướng dẫn kỹ năng an toàn cho người dân và cộng đồng với chương trình hồi sức tim phổi cho toàn bộ hành khách tại nhà ga với mong muốn đem lại bài học và thực hành luôn cơ hội giành lại sự sống tại cộng đồng”, chị Trương Thị Ngọc, Bí thư đoàn thanh niên Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế tham gia buổi hướng dẫn chia sẻ.
Xây dựng ki-ốt với bảng hướng dẫn cũng như thực tiếp hướng dẫn thực hành kĩ năng sơ cấp cứu ngoại viên, đặc biệt kĩ thuật ép tim hỗ trợ người ngừng tuần hoàn ngoài cộng đồng sẽ còn tiếp tục được mở rộng và hoàn toàn miễn phí ở nhiều điểm công cộng, tập trung đông người hy vọng sẽ góp phần làm cho cuộc sống trở nên an toàn hơn./.
